Nghệ An: Ứ đọng nhiều thủy sản
Quỳnh Lập (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) là một trong những địa phương có truyền thống xuất khẩu hải sản sang Trung Quốc. Cả xã có 143 tàu công suất lớn đánh bắt xa bờ, 20 tàu công suất vừa và nhỏ đồng thời gần 200 bè đánh bắt gần bờ, trung bình mỗi năm, toàn xã đánh bắt được trên 30.000 tấn hải sản các loại, khoảng 70% xuất khẩu sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch, số còn lại tiêu thụ nội địa.
Bột cá tồn đọng tại một cơ sở chế biến ở Quỳnh Thuận, Quỳnh Lưu
Tuy nhiên, từ khi Trung Quốc cấm nhập khẩu hải sản tiểu ngạch, ngư dân và thương lái lâm vào cảnh khó khăn.
Theo ông Nguyễn Văn Nam, nông dân ở Quỳnh Lập, từ tháng 5 năm nay Trung Quốc cấm xuất khẩu tiểu ngạch, hải sản khi về bến đều bị thương lái ép giá, nhưng nếu không bán thì sẽ không bảo quản được lâu, dẫn đến hư hỏng.
Điều đáng nói, theo ông Nam, những hải sản giảm giá mạnh là những mặt hàng chủ lực để xuất khẩu như: cá hố từ 120.000 đồng/kg chỉ còn 60.000 - 80.000 đồng/kg, cá cơm từ 13.000 đồng/kg xuống còn 8.000 đồng/kg…
Chị Trần Thị Hải - một tiểu thương thu mua hải sản - cho biết: Trước đây, hải sản sau khi thu mua sẽ được cho vào khay cấp đông vận chuyển ra cửa khẩu Móng Cái và đi đường đò để sang Trung Quốc.
Bây giờ phải đóng hàng cẩn thận vào các thùng xốp sau đó cho vào bao bì, khi ra đến cửa khẩu phải thuê xe để đi đường bộ sang Trung Quốc với chi phí tăng lên gấp nhiều lần... “Do chi phí tăng lên và chịu nhiều rủi ro nên bắt buộc chúng tôi phải hạ giá hải sản thu mua của người dân để bù đắp” - chị Hải nói.
Các mặt hàng như đường kính, tinh bột sắn lâu nay vẫn là thế mạnh của xuất khẩu Nghệ An nay cũng ứ đọng hàng ngàn tấn hàng do không xuất bán sang Trung Quốc.
Anh Nguyễn Phúc - hộ kinh doanh chế biến sắn ở xóm 10 xã Nghĩa An, huyện Nghĩa Đàn - chia sẻ: Từ đầu năm 2019 đến nay cơ sở sản xuất được trên 300 tấn bột sắn. Các năm sản xuất được từng nào, thương lái thu mua hết với giá 12.000 đồng/kg để xuất bán sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch.
Thế nhưng năm nay, tồn kho không bán được, để có kinh phí trang trải cơ sở phải bán bột sắn với giá hơn 8.000 đồng/kg cho thị trường nội địa được 200 tấn, hiện trong kho còn hơn 100 tấn tồn kho. Hiện trên địa bàn huyện Nghĩa Đàn có 5 cơ sở chế biến sắn, đang tồn kho từ 4.000 - 5.000 tấn tinh bột sắn chưa bán được.
Theo ông Nguyễn Văn Lập - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nghệ An, Trung Quốc không còn là thị trường “dễ tính”, từ đầu năm 2019, nông sản Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường chính ngạch, được áp dụng nhiều quy định mới liên quan đến chất lượng nông sản, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Trong đó, hai yêu cầu quan trọng là có mã số vùng trồng (chứng nhận vùng sản xuất) và mã số cơ sở đóng gói. Vì vậy, những thay đổi về yêu cầu của thị trường sẽ làm cho nông dân chuyển đổi tư duy sản xuất, khắc phục tình trạng nhỏ lẻ, manh mún, tăng liên kết với các doanh nghiệp, xây dựng các chuỗi sản xuất.
Đối với các mặt hàng thủy hải sản, hiện nay Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang chỉ đạo Chi cục Thủy sản phối hợp với chính quyền địa phương, các ngành và bà con ngư dân hướng dẫn cho từng tàu thuyền khai thác hải sản đúng địa chỉ, nguồn gốc hợp pháp, đặc biệt hướng dẫn các đơn vị chế biến hải sản các thủ tục, công đoạn truy xuất nguồn gốc sản phẩm…
Có thể thấy yêu cầu từ phía Trung Quốc là thách thức, nhưng đồng thời cũng là cơ hội tốt cho cả doanh nghiệp và nông dân Nghệ An. Bởi, các hợp đồng mua bán, xuất nhập khẩu giữa 2 bên có tính pháp lý cao hơn, là cơ hội để thị trường nông sản ổn định, bền vững và ngày càng chuyên nghiệp hơn.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
