Ngành dệt may, da giày tìm động lực tăng trưởng từ thị trường nội địa

Nhiều giải pháp chiến lược được đưa ra tại Hội nghị "Phát triển thị trường trong nước ngành dệt may - da giầy", do Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) và Hiệp hội Da Giày, Túi xách Việt Nam (LEFASO) tổ chức ngày 22/8 tại TP HCM, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng nội địa, nơi được coi là "bệ đỡ" cho sự phát triển bền vững của hai ngành hàng xuất khẩu chủ lực.

Thời gian qua, ngành dệt may và da giày Việt Nam đối diện nhiều sức ép từ thị trường xuất khẩu khi nhu cầu sụt giảm, rào cản kỹ thuật tăng cao tại Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Trung Quốc… Trong khi đó, thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân đang cho thấy sức mua lớn. Năm 2024, tiêu thụ nội địa ước đạt 5 - 5,5 tỷ USD đối với dệt may và khoảng 1 tỷ USD với giày dép. Đây là cơ hội đáng kể để doanh nghiệp vừa giảm phụ thuộc vào xuất khẩu, vừa củng cố chỗ đứng ngay trên "sân nhà".

Tuy nhiên, việc khai thác thị trường nội địa vẫn còn nhiều hạn chế: hệ thống phân phối chưa đồng bộ; thương hiệu Việt chưa tạo được sức hút mạnh với giới trẻ; tình trạng hàng giả, hàng nhái và cạnh tranh từ sản phẩm nhập khẩu giá rẻ vẫn là thách thức lớn.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, rất nhiều doanh nghiệp dệt may đã đẩy mạnh thị trường nội địa từ sớm, tạo được tên tuổi trên thị trường, song không dễ để mở rộng thị phần, bởi phải cạnh tranh với hàng ngoại nhập. Ngoài phân khúc nhập khẩu cao cấp, hàng Trung Quốc giá rẻ đang chiếm lĩnh thị trường, nhất là trên kênh bán hàng trực tuyến, gây khó khăn rất lớn cho doanh nghiệp Việt. 

Trong khi đó, bài toán cạnh tranh với ngành da giày là thiếu nguồn cung ứng nguyên phụ liệu đạt chuẩn mà giá cả hợp lý. Theo bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày, Túi xách Việt Nam, doanh nghiệp da giày đang chiếm lĩnh phân khúc trung cấp trên thị trường nhưng cũng khá chật vật. Doanh nghiệp phải loay hoay với bài toán giá thành để giữ khách hàng. 

Để duy trì chỗ đứng, doanh nghiệp phải đầu tư nghiên cứu thị trường, thị hiếu, đa dạng sản phẩm, mẫu mã, phù hợp với nhiều phân khúc khách hàng. Bà Đoàn Thị Bích Ngọc, Giám đốc điều hành Công ty thời trang Canifa, doanh nghiệp gặp không ít thăng trầm tại thị trường nội địa. Thay vì cạnh tranh phân khúc giá rẻ, đơn vị đầu tư nâng cao chất lượng, phát triển dòng sản phẩm chất liệu thân thiện môi trường, mở rộng kênh phân phối, dịch vụ chăm sóc khách hàng, chú trọng thương mại điện tử. 

Doanh nghiệp ngành dệt may - da giày cũng ứng dụng công nghệ hiện đại, cải tiến quy trình sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu về thẩm mỹ và công năng; Đồng thời đẩy mạnh marketing, đầu tư sản xuất xanh, bền vững để đáp ứng xu hướng tiêu dùng, chú trọng sản xuất các loại vải, sợi, phụ liệu may và sản phẩm may mặc chất lượng cao, phù hợp với nhiều phân khúc thị trường. 

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) nhận định, việc phát triển thị trường trong nước không chỉ mang tính tình thế mà còn là chiến lược lâu dài. Đây là hướng đi song hành với xuất khẩu, vừa tận dụng tiềm năng tiêu thụ khổng lồ, vừa giúp doanh nghiệp rèn năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải loại bỏ tư duy khách hàng Việt dễ tính, để tập trung nhiều hơn vào nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng, thiết kế bắt kịp xu hướng, phát triển sản phẩm phù hợp, thì mới nâng cao được uy tín, thương hiệu tại thị trường nội địa. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng phải chú trọng truy xuất nguồn gốc, phát triển chuỗi bán lẻ nội địa và nâng cao chất lượng sản phẩm theo chuẩn quốc tế.

"Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp kết nối sản xuất với thị trường thông qua những hội nghị như thế này, đưa cung gặp cầu, từ đó phát triển sản phẩm sát với nhu cầu thực tiễn. Thị trường trong nước rất rộng lớn và tiềm năng, nếu khai thác tốt, ngành dệt may, da giày sẽ phát triển ổn định và bền vững hơn trong tương lai", ông Trần Hữu Linh cho biết thêm.

Sự đồng hành của cơ quan quản lý, các hiệp hội, doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để dệt may, da giày Việt Nam khẳng định chỗ đứng trên thị trường nội địa, tạo lực đẩy, tăng sức cạnh tranh, nâng cao thương hiệu quốc gia và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của người dân.