Cổ phiếu AI Trung Quốc bị bán tháo: Nhà đầu tư thiệt hại, nhà quản lý cũng đau đầu

Các lo ngại về năng lực sinh lời của AI đang đè nặng lên thị trường chứng khoán Trung Quốc. Quy mô của đà bán tháo đã lên đến hàng nghìn tỷ USD và có thể trở thành cơn đau đầu với các nhà hoạch định chính sách, bởi các công ty AI nội địa đóng vai trò then chốt trong chiến lược tự chủ công nghệ của quốc gia này.

Chỉ số CSI AI, vốn theo dõi diễn biến các cổ phiếu lớn liên quan đến AI tại Trung Quốc, có lúc đã giảm gần 40% kể từ mức đỉnh vào tháng 6.

Đáng chú ý, dẫn đầu đà giảm này là những công ty bán dẫn được nhà nước hậu thuẫn, ví dụ như Cambricon Technologies - thường được ví như “Nvidia của Trung Quốc”. Giá cổ phiếu của các nhà sản xuất linh kiện điện tử như Eoptolink Technology cũng sụt giảm.

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ vai trò trong chuỗi cung ứng phục vụ các trung tâm dữ liệu AI của những "gã khổng lồ" công nghệ Mỹ, các công ty này hiện đang đối mặt với những trở ngại khi chính nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ cũng đang suy yếu.

Giá nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc ChangXin Memory Technologies (CXMT) đã lao dốc 30% kể từ cuối tháng 9. Riêng trong phiên 19/10, CXMT đóng cửa giảm 8%, dù công ty ước tính lợi nhuận ròng thuộc về các cổ đông sẽ đạt 132,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 19,8 tỷ USD) trong 9 tháng đầu năm - một sự đảo chiều đáng kể so với khoản lỗ ròng 5,28 tỷ nhân dân tệ ghi nhận trong cùng kỳ năm ngoái.

CXMT đã thu hút sự chú ý toàn cầu sau khi công bố bước đột phá công nghệ vào tuần trước, giúp tăng đáng kể mật độ bộ nhớ trên các con chip của hãng. Thị trường đã phản ứng bằng cách bán tháo cổ phiếu của các đối thủ cạnh tranh, trong đó có Kioxia Holdings của Nhật Bản.

Tuy nhiên, thông báo trên vẫn không thể ngăn chặn được áp lực bán cổ phiếu. Hệ quả là CXMT mất vị thế công ty có vốn hóa lớn nhất Trung Quốc.

Khi sự trợ giúp của nhà nước trở thành con dao hai lưỡi 

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang thúc đẩy chiến lược “tự lực tự cường", hướng tới việc xây dựng các chuỗi cung ứng giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ. Điều đó vừa giúp Trung Quốc bảo vệ nền tảng công nghiệp trước các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ, vừa kiến tạo các động cơ tăng trưởng chất lượng cao. 

Để làm được điều này, các quỹ đầu tư do nhà nước hậu thuẫn đang nỗ lực nuôi dưỡng các công ty công nghệ cao, trong đó trí AI là một trong những lĩnh vực được ưu tiên.

Tuy nhiên, sự hỗ trợ đó lại gây ra một rào cản đặc biệt đối với các nhà đầu cá nhân muốn đặt cược vào trí AI.

"Các nhà chức trách Trung Quốc muốn mở rộng các dịch vụ AI của họ trên toàn cầu, đồng thời vẫn duy trì khả năng kiểm soát", ông Minoru Nogimori, một nhà kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản, cho biết.

DeepSeek và những công ty AI khác của Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng sự hiện diện trên toàn cầu bằng các mô hình giá rẻ. Theo ông Nogimori, lợi nhuận có thể sẽ trở thành mối quan tâm thứ yếu với các công ty AI Trung Quốc, tương tự như khi các nhà sản xuất xe điện cố gắng mở rộng thị phần bằng mọi giá.

Nỗ lực tăng thị phần của doanh nghiệp - phù hợp với mong muốn của Bắc Kinh - có thể xung đột với yêu cầu của các nhà đầu tư về khả năng sinh lời bền vững.

Hệ quả là trong khi Mỹ vẫn đang thu hút vốn đầu tư toàn cầu vào ngành AI, Trung Quốc có thể sẽ không đủ khả năng cạnh tranh về nguồn lực tài chính.

Ảnh hưởng đến khả năng hút dòng vốn quốc tế

Sự suy yếu của các cổ phiếu AI tại Trung Quốc đại lục cũng đã lan sang Hong Kong. Kể từ năm 2023, khi khủng hoảng bất động sản gây chấn động thị trường chứng khoán Trung Quốc, Bắc Kinh đã hạn chế phê duyệt các đợt phát hành IPO tại thị trường đại lục nhằm tránh tình trạng dư thừa cổ phiếu. Đồng thời, Bắc Kinh tiếp tục coi Hong Kong là địa điểm trọng yếu cho các đợt huy động vốn cổ phần.

Tại Hong Kong, các đợt niêm yết mới đang cho thấy sự yếu kém bất thường. Trong số 14 công ty tiến hành IPO kể từ tháng 9, có tới 9 công ty kết thúc ngày giao dịch đầu tiên với giá thấp hơn giá chào bán.

Một phần nguyên nhân là định giá các cổ phiếu liên quan đến AI sụt giảm, phần khác là những lo ngại ngày càng tăng về tình trạng dư thừa nguồn cung cổ phiếu mới.

Tuần trước, công ty du lịch thuộc sở hữu nhà nước Jiangsu Slender West Lake Culture and Tourism đã tạm hoãn kế hoạch niêm yết cổ phiếu trị giá 277 triệu HKD (khoảng 35 triệu USD) trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Hong Kong. Công ty này đưa ra một vài lý do, bao gồm “các điều kiện thị trường hiện tại”.

"Trong ngắn hạn, các điều kiện thị trường có thể khiến các công ty trì hoãn quyết định lên sàn”, ông Raymond Cheng, Giám đốc đầu tư khu vực Bắc Á tại Standard Chartered, cho biết.

Sự sụt giảm của giá cổ phiếu cũng đang cản trở dòng chảy vốn từ Trung Quốc đại lục - vốn là trụ đỡ cho thị trường Hong Kong. Trong quý II, dòng vốn này chiếm 21,4% tổng giá trị giao dịch trên thị trường Hong Kong, giảm 5,2 điểm % so với mức đỉnh ghi nhận vào quý III/2025.

Các nhà đầu tư cổ phiếu cho biết các nhà chức trách Trung Quốc đã cố gắng thu hút vốn nước ngoài quay trở lại Hong Kong bằng cách tạo ra bầu không khí sôi động trên thị trường thông qua việc bơm vốn từ đại lục.

Tuy nhiên, những căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ đang cản trở nỗ lực của Bắc Kinh trong việc thu hút đầu tư từ phương Tây.

Ông Bo Zhuang, chuyên gia vĩ mô toàn cầu tại Loomis, Sayles & Co., bình luận: “Tôi không cho rằng các quỹ lớn tại Mỹ sẽ quay trở lại mua cổ phiếu các công ty Trung Quốc. Trước đây họ từng mua cổ phiếu Alibaba hay Tencent, nhưng điều đó sẽ không lặp lại”.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30%