Bloomberg: Hệ thống giám sát doanh nghiệp của Trung Quốc có thể làm nhiều công ty điêu đứng
Nhiều người bày tỏ lo ngại về hệ thống giám sát doanh nghiệp mới của Trung Quốc. Ảnh: Getty Images.
Hệ thống tín nhiệm xã hội (SCS) doanh nghiệp sẽ sử dụng các công cụ giám sát và xử lí theo thời gian thực (real-time) để thu thập và phân tích dữ liệu, từ đó giúp phát hiện ngay lập tức hành động làm tăng hoặc giảm điểm của một công ty, Phòng Thương mại EU viết trong một báo cáo hôm 28/8.
Phòng Thương mại EU cũng cho biết, việc duy trì ở điểm số ổn định sẽ tăng chi phí của hoạt động tuân thủ và có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp.
"Không có gì quá đáng khi nói rằng SCS doanh nghiệp là hệ thống toàn diện nhất từng được nhào nặn dưới bàn tay của bất kì chính phủ nào để áp dụng lên một thị trường tự quản lí", ông Jörg Wuttke, Chủ tịch Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, nhận định.
"Cũng không kì lạ gì khi hệ thống SCS doanh nghiệp có thể quyết định vận mệnh của các công ty hoạt động tại Trung Quốc".
Theo hệ thống này, hành vi của doanh nghiệp sẽ được đánh giá thông qua các mức xếp hạng theo chủ đề cụ thể. Xếp hạng tốt sẽ giúp doanh nghiệp nhận về phần thưởng và ngược lại, họ sẽ chịu biện pháp trừng phạt thích đáng khi đạt xếp hạng xấu.
Theo Bloomberg, Trung Quốc cũng đang thí điểm một hệ thống tín nhiệm xã hội khác dành cho các cá nhân, mà theo giới phê bình thì phương thức này quá nặng tay và xâm phạm quyền riêng tư, trong khi người ủng hộ lại cho rằng nó sẽ tạo nên một xã hội thận trọng và tuân thủ pháp luật.
Khi hệ thống nói trên hoàn toàn đi vào thực tiễn, một công ty toàn cầu lớn có mức độ hiện diện đáng kể ở Trung Quốc sẽ phải đối mặt với khoảng 30 xếp hạng và báo cáo tuân thủ dựa trên 300 yêu cầu khác nhau.
Nhìn chung, hệ thống hiện tại là một công cụ để thực thi và tăng cường áp dụng qui định về thị trường, báo cáo của Phòng Thương mại EU nhận định.
Tuy nhiên, không có gì đảm bảo rằng các loại xếp hạng sẽ không bị sử dụng để nhằm vào các công ty mà chính phủ Trung Quốc muốn theo dõi kĩ lưỡng hơn.
Khi hệ thống SCS doanh nghiệp được thực thi hoàn toàn năm 2020 tới, một số người nhận định đây là cách mà Bắc Kinh dùng để theo dõi các công ty nước ngoài trong bối cảnh Trung Quốc đã nới lỏng giới hạn đầu tư trong một số ngành.
Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang đặt ra câu hỏi về việc ứng dụng hệ thống nói trên.
Trong đó, tờ Nhật báo Nhân dân cho hay hôm 27/8 rằng Mỹ không nên xem thường động thái trả đũa của Trung Quốc. Bắc Kinh đã mở cuộc điều tra về công ty chuyển phát FedEx của Mỹ sau khi công ty này, do vô tình hoặc cố ý, đã chuyển một số gói hàng của Huawei tới Mỹ.
Vụ việc trên gây lo ngại rằng Bắc Kinh đang bắt đầu gây áp lực lên các doanh nghiệp Mỹ nhằm trả đũa chính sách đàn áp Huawei của Washington, trong đó có trường hợp một liên doanh của Ford Motor vừa mới bị Trung Quốc phạt gần đây.
"Nhìn chung, nhắm mục tiêu vào các công ty cụ thể không phải là mục đích ban đầu của hệ thống SCS doanh nghiệp", ông Björn Conrad, một trong những tác giả của bản báo cáo và đồng thời là CEO của công ty Sinolytics, cho hay.
"Tuy nhiên, không loại trừ khả năng Bắc Kinh dùng hệ thống này để chống lại doanh nghiệp nước ngoài", ông nói thêm.
