Xả dầu từ kho dự trữ cũng khó cứu khủng hoảng năng lượng, thế giới cần tới 100 triệu thùng dầu/ngày

Theo CNN, căng thẳng Trung Đông đang làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu tăng vọt và buộc các chính phủ lớn phải tính đến biện pháp khẩn cấp: giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược để ổn định nguồn cung.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi hàng chục triệu thùng dầu được tung ra thị trường, tác động thực tế đối với giá năng lượng cũng có thể chỉ ở mức hạn chế.

Nguyên nhân là nhu cầu tiêu thụ dầu của thế giới hiện ở quy mô khổng lồ. Theo các ước tính, thị trường toàn cầu tiêu thụ khoảng 100 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Vì vậy, một đợt xả dầu mang tính tạm thời khó có thể bù đắp cho việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới (chiếm 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới) - gần như bị tê liệt bởi chiến sự.

“Không phải là không có tác dụng, nhưng hiệu quả sẽ khá nhỏ khi đặt trong bối cảnh quy mô giao dịch dầu toàn cầu”, ông Daniel Raimi, chuyên gia của tổ chức nghiên cứu năng lượng Resources for the Future, nhận định.

Theo ông, ngay cả khi nhiều quốc gia phối hợp giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược, ảnh hưởng đối với giá dầu quốc tế vẫn chỉ ở mức khiêm tốn.

Những lo ngại về gián đoạn nguồn cung đã nhanh chóng phản ánh vào giá dầu. Trước tình hình đó, nhóm các nền kinh tế phát triển G7 khẳng định:

“Chúng tôi sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết để hỗ trợ nguồn cung năng lượng toàn cầu, bao gồm cả việc giải phóng dầu từ kho dự trữ”, nhóm G7, bao gồm Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Anh và Mỹ, nói. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết chính quyền của ông đang tìm cách kiểm soát đà tăng của giá dầu.

“Chúng tôi đang xem xét các biện pháp để giữ giá dầu ở mức thấp. Giá đã tăng lên một cách vô lý vì cuộc xung đột này”, ông Trump nói trong một cuộc họp báo, đồng thời thừa nhận rằng giá dầu tăng là điều đã được dự đoán trước khi chiến sự leo thang.

Bài học từ khủng hoảng năng lượng năm 2022

Đây không phải lần đầu các quốc gia sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược để đối phó với biến động thị trường. Năm 2022, khi cuộc xung đột Nga-Ukraine khiến giá năng lượng tăng vọt, các nước G7 đã phối hợp giải phóng khoảng 240 triệu thùng dầu từ kho dự trữ, trong đó Mỹ đóng góp tới 180 triệu thùng.

Biện pháp này đã giúp hạ nhiệt phần nào thị trường, nhưng tác động thực tế khá hạn chế. Một phân tích của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy việc xả dầu khi đó chỉ giúp giá xăng giảm khoảng 17 đến 42 cent cho mỗi gallon.

Theo ông Tom Kloza, chuyên gia phân tích dầu độc lập và cố vấn của Gulf Oil, nếu không có động thái này, giá xăng tại Mỹ có thể đã duy trì trên mức 5 USD/gallon trong nhiều tuần, thay vì chỉ tăng cao trong thời gian ngắn.

Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định đối với thị trường hiện nay không phải là lượng dầu dự trữ được tung ra, mà là việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày. Nếu tuyến hàng hải này tiếp tục bị gián đoạn, thị trường dầu mỏ sẽ đối mặt với áp lực lớn trong thời gian dài.

“Trừ khi giao thông qua eo biển Hormuz sớm được nối lại, bởi việc xả dầu từ kho dự trữ chỉ giúp thị trường tạm ‘nghỉ’ trong chốc lát trước khi giá dầu tiếp tục tăng”, ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group, cảnh báo.

Với mức tiêu thụ khoảng 100 triệu thùng dầu mỗi ngày, một đợt xả dầu đơn lẻ gần như không thể bù đắp được lượng dầu bị gián đoạn nếu tuyến vận tải này bị đóng trong thời gian dài.

Rủi ro khi “đốt” kho dự trữ

Bên cạnh hiệu quả hạn chế, việc sử dụng kho dự trữ chiến lược cũng khiến các quốc gia phải cân nhắc kỹ lưỡng, bởi đây là nguồn lực chỉ có thể sử dụng trong tình huống khẩn cấp.

Trước khi chiến sự Nga-Ukraine nổ ra, kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ từng chứa khoảng 600 triệu thùng. Hiện nay, con số này chỉ còn khoảng 415 triệu thùng.

“Kho dự trữ khẩn cấp là công cụ chỉ có thể dùng một lần”, ông Neil Atkinson, chuyên gia tại Trung tâm Phân tích Năng lượng Quốc gia, nhận định. “Nếu không được bổ sung trở lại, khi đã dùng hết thì sẽ không còn gì để sử dụng trong các cuộc khủng hoảng tiếp theo”.

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang và nguồn cung dầu toàn cầu đối mặt với nguy cơ gián đoạn, các chính phủ đang đứng trước một bài toán khó: liệu việc xả kho dự trữ có đủ để trấn an thị trường, hay chỉ là giải pháp tạm thời trước một cuộc khủng hoảng năng lượng lớn hơn. Câu trả lời hiện phụ thuộc phần lớn vào diễn biến căng thẳng chiến sự kế tiếp.