Vì sao mô hình chuỗi gym cao cấp khủng hoảng?

Sở hữu thẻ hội viên Royal đến tháng 9/2029 và 19 buổi tập với PT (huấn luyện viên cá nhân), anh Nhật Đông mới đây nhận thông báo phòng tập Citigym tại Vạn Hạnh Mall (phường Hòa Hưng, TP HCM) dừng hoạt động từ 10/11.

"Chuyển sang cơ sở gần nhất khá bất tiện và quá tải, trong khi tìm PT mới để phụ trách cho tôi gần như không thể vì đa số đã nghỉ việc", anh nói. Ngoài cơ sở này, Citigym cũng tạm ngừng hoạt động cơ sở trên đường Lê Văn Việt, phường Tăng Nhơn Phú, đồng nghĩa còn vận hành 7 phòng.

Chị Vy Võ, 36 tuổi, còn thẻ Centuryon của California Fitness & Yoga đến 2029 và 80 buổi PT, tương đương giá trị trả trước khoảng 90 triệu đồng. "Không còn cơ sở nào của California ở TP HCM hoạt động. Tiền không biết sao đòi", chị nói.

Theo báo cáo phân tích của Webthethao, người Việt tập thể thao nhiều hơn nhưng các chuỗi gym cao cấp đang sụp đổ về mô hình kinh doanh. Họ vận hành các phòng đa chức năng diện tích hàng nghìn m2, mặt bằng đắc địa và nguồn thu chủ yếu từ thẻ hội viên dài hạn, gói PT trả trước.

Mô hình này kiếm tiền tốt hơn một thập kỷ và hiện "gãy" khi 3 điều kiện cùng thay đổi: khách mua thẻ lần đầu ít đi, tiền thuê mặt bằng tăng, các phòng tập rẻ hơn và gần nhà hơn mở ra khắp các khu dân cư, theo báo cáo.

Phòng cao cấp bán thẻ hội viên 6 tháng đến 5 năm, thậm chí trọn đời giá 70-150 triệu đồng. Mô hình này hiệu quả nếu liên tục có khách mới và chịu áp lực khi doanh số thẻ mới chậm lại, do khách siết chi tiêu hay lựa chọn nơi khác.

"Các chuỗi cao cấp bán thẻ nhiều năm và tiêu tiền ngay. Khi khách mới ít đi, nguồn tiền này cạn trước khi khoản lỗ hiện ra trên sổ sách", báo cáo nhận định.

Tiếp đến là tiền mặt bằng. Cơ sở Citigym tại Vạn Hạnh Mall rộng 6.000 m2, nơi giá thuê lên đến 30 USD mỗi m2 mỗi tháng, chưa chiết khấu. Theo Webthethao, tiền thuê chiếm 35-45% doanh thu hàng tháng của các phòng gym 1.500-3.000 m2 ở Việt Nam, gần gấp đôi tỷ lệ 21% của chuỗi Basic-Fit tại châu Âu.

Chi phí cố định càng cao, lợi nhuận càng dễ biến động khi doanh thu giảm. Theo tính toán của Webthethao, với cùng doanh thu và chi phí vận hành, cơ sở nhỏ có tiền thuê chiếm 20% doanh thu vẫn có lãi dù thu giảm 10%, nhưng cơ sở lớn với tiền mặt bằng chiếm 38% thì không còn có lãi khi doanh thu giảm khoảng 6%. Nghĩa là, chỉ một quý bán thẻ chậm cũng có thể đẩy phòng gym lớn vào thua lỗ.

Sức ép thứ ba là sự cạnh tranh từ các phòng tập trung cấp - bình dân và chuyên biệt. Các chuỗi này tập trung nhu cầu tập luyện cơ bản, địa điểm thuận tiện và phí cạnh tranh. Hoạt động từ 2022, Waystation hiện có 39 cơ sở tại TP HCM, thu khoảng 300.000 đồng mỗi tháng.

The New Gym mở 24/7, không bể bơi hay đội bán hàng đông đảo nhưng trang bị đủ máy tập, điều hòa. Với phí từ 299.000 đồng mỗi tháng, chuỗi mở rộng từ 10 lên 15 câu lạc bộ trong 4 năm. Những mô hình cung cấp dịch vụ vừa đủ nhu cầu với giá thấp hơn, thay vì cạnh tranh trực tiếp bằng hệ thống tiện ích cao cấp tương cũng đang phát triển ở nước ngoài, như Planet Fitness (Mỹ), LeFit (Trung Quốc).

Song song, nhu cầu tập luyện ngày càng phân hóa thành các bộ môn như yoga, pilates, boxing, tập sức mạnh, tập chức năng và phục hồi. Các studio chuyên biệt vì thế phát triển, thu hút nhóm khách chỉ cần một loại hình dịch vụ. Ví dụ, Reformer Pilates xuất hiện tại Việt Nam từ 2017 và dần phát triển. Tháng 6/2026, chuỗi tập chức năng REVL (Australia) mở studio thứ 50 tại TP HCM.

Xu hướng này làm giảm lợi thế của phòng gym cao cấp vốn bán gói dịch vụ tổng hợp, gồm máy tập, lớp nhóm, yoga, bể bơi và xông hơi. Khi khách chuyển sang những cơ sở chuyên biệt hoặc phòng tập giá rẻ, các chuỗi lớn vẫn phải duy trì chi phí mặt bằng, thiết bị, giáo viên và vận hành nhiều dịch vụ.

Mô hình phòng tập cao cấp truyền thống từng lao đao ở Mỹ và Trung Quốc. Năm 2020, 8 doanh nghiệp lớn trong ngành ở Mỹ nộp đơn phá sản. Ở Trung Quốc, báo cáo năm 2025 của Đại học Thể thao Thượng Hải, Santi Cloud và IWF cho thấy quy mô thị trường vận động đạt khoảng 382,7 tỷ nhân dân tệ, tăng 34,2%, dù tổng số hội viên giảm 3,44%.

Các chuỗi bán thẻ dài hạn như Weiershi, Jinjiniao đổ vỡ và Yizhao Weide gặp khủng hoảng dòng tiền nhưng số phòng tập 24 giờ tăng 53%. Đơn cử, LeFit thu 99 nhân dân tệ mỗi tháng và vượt 2.300 cơ sở vào tháng 8/2026. SuperMonkey tại Thượng Hải thậm chí thu phí theo từng buổi.

Xu hướng nương theo tâm lý khách hàng. Năm 2023, có 41,1% người tập tại Trung Quốc không chọn phòng gym truyền thống vì lo chủ cơ sở ôm tiền bỏ trốn. Sang 2024, lượng mua thẻ tháng, thẻ tuần và gói tập dưới 10 buổi tăng hơn 60%.

Dù các chuỗi lớn gặp khó, triển vọng chung của ngành phòng gym Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực. Web Thể Thao dự báo thị trường tiếp tục mở rộng 10 năm tới, nhưng mô hình kinh doanh thay đổi. Các phòng tập tương lai có xu hướng nhỏ hơn, gần khu dân cư và thu phí theo tháng hoặc buổi.

Từ kinh nghiệm các chuỗi quốc tế, báo cáo khuyến nghị nhà vận hành phòng tập nên giữ chi phí mặt bằng khoảng 20-25% doanh thu và chỉ mở cơ sở mới khi tỷ suất lợi nhuận trên vốn dự kiến đạt khoảng 30% ở giai đoạn hoạt động ổn định.

Ngoài ra, ưu tiên thu phí hội viên theo tháng hoặc buổi. Vốn mở rộng nên đến từ dòng tiền tự do thay vì tiền bán thẻ trả trước. Với phân khúc cao cấp, hiệu quả kinh doanh cần được đo bằng tần suất đến tập và doanh thu dịch vụ trên mỗi hội viên. Đồng thời, tách dịch vụ PT khỏi áp lực bán gói, nhằm hạn chế tình trạng chèo kéo.

Citigym đang có tín hiệu chuyển dịch mô hình. Bên cạnh đóng cửa mặt bằng có chi phí thuê cao và cắt giảm lớp tập, chuỗi đã chuyển từ bán gói hội viên dài hạn trọn gói sang thẻ 1-3 tháng, tách riêng tùy chọn có lớp tập hoặc không.

Chị Vy Võ cũng là hội viên California Fitness & Yoga, vừa đăng ký gói hàng tháng của Citigym. "Mua từng tháng đắt hơn nhưng tạm an tâm hơn", chị nói.