Tham vọng xây kho dự trữ khoáng sản 12 tỷ USD của ông Trump có nguy cơ thổi bùng lạm phát

Thị trường hàng hoá đã trải qua một năm 2025 đầy biến động và xu hướng này vẫn tiếp diễn trong năm 2026. Dự án Vault của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể là dấu hiệu cho thấy biến động sẽ tiếp tục.

Theo Nhà Trắng, Vault là dự án xây dựng kho dự trữ khoáng sản thiết yếu của chính quyền ông Trump nhằm mục đích đảm bảo nguồn cung và bảo vệ Mỹ khỏi những biến động giá lớn.

Tuy nhiên, theo Business Insider, các chuyên gia lo ngại rằng trên thực tế, dự án mới của ông chủ Nhà Trắng có thể làm gia tăng sự biến động trên thị trường và là một yếu tố gây ra lạm phát.

Dự án Vault là gì?

Ông Trump công bố Dự án Vault vào ngày 2/2 nhằm thiết lập kho dự trữ khoáng sản thiết yếu chiến lược cho nước Mỹ.

“Tương tự như kho dự trữ dầu mỏ chiến lược và kho dự trữ khoáng sản thiết yếu cho lĩnh vực quốc phòng mà chúng ta đã có từ lâu, giờ đây chúng ta sẽ xây dựng kho dự trữ khoáng sản mới cho các ngành công nghiệp Mỹ”, ông Trump tuyên bố tại Phòng Bầu dục.

Kho dự trữ khoáng sản chiến lược mới trị giá 12 tỷ USD, được tài trợ bởi khoản vay 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ và 2 tỷ USD vốn tư nhân.

“Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ chúng ta tích trữ khoáng sản cho nền kinh tế dân sự”, ông David Copley, một quan chức Nhà Trắng, nhấn mạnh.

GE Vernova, Western Digital và Boeing là những công ty tư nhân dự kiến sẽ tham gia vào dự án mới.

Chi tiết về kho dự trữ mới vẫn còn mơ hồ

Dự án Vault có thể tiềm ẩn một số rủi ro đối với thị trường hàng hoá. Tuy nhiên, các chi tiết về dự án này vẫn chưa rõ ràng khiến nhà đầu tư khó có thể đánh giá rủi ro hơn.

Nhóm chiến lược gia của FGS Global lưu ý rằng các chi tiết về cách thức thực hiện dự án rất “quan trọng”, đặc biệt là trong bối cảnh chính sách thuế quan của ông Trump gây bất ổn.

“Ưu tiên hàng đầu của Dự án Vault - thúc đẩy sự ổn định của chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng - có thể được hiểu theo nhiều cách, mỗi cách có hướng tiếp cận hoàn toàn khác nhau”, các đối tác tại Latham & Watkins cho hay.

“Về cơ bản, dự án mới sẽ thiết kế lại cấu trúc thị trường cho các khoáng sản quan trọng. Những khoáng sản nào được ưu tiên, giá sàn tính như thế nào và ai tham gia vào dự án là những bước quan trọng tiếp theo”, luật sư thương mại quốc tế Sahar Hafeez nói.

Rủi ro biến động giá, lạm phát

Theo các chuyên gia, Dự án Vault sẽ tác động đến các động lực cung cầu và gây ra biến động giá hàng hoá.

Nhà phân tích Chris LaFemina của Jefferies cho biết dự trữ khoáng sản theo kế hoạch của Dự án Vault chỉ chiếm từ 1% đến 3% nguồn cung toàn cầu.

Song, ông cảnh báo Mỹ là một trong nhiều cường quốc đang tích trữ khoáng sản trên thế giới và xu hướng này đe doạ sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát giá hàng hoá và vật liệu công nghiệp.

Vị chuyên gia nhấn mạnh rằng không giống như kho dự trữ dầu mỏ hiện có mà ông Trump so sánh, Vault sẽ tiêu tốn khoảng 1 tỷ USD mỗi năm để duy trì. Điều này sẽ kéo giá cả lên cao và người tiêu dùng sẽ cảm nhận được tác động.

“Vậy, liệu dự án mới có gây lạm phát không? Lạm phát được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố khác nhau và Dự án Vault có khả năng sẽ trở thành một nguồn gây lạm phát lớn”, ông LaFemina lưu ý vào đầu tháng 2.

Ông cũng dự đoán rằng xu hướng tăng giá gần đây của các kim loại công nghiệp sẽ tiếp tục, cùng với biến động “đáng kể” trên thị trường.

Goldman Sachs lưu ý các chính sách của ông Trump đang làm dịch chuyển sự cân bằng cung cầu của thị trường hàng hoá theo khu vực thay vì toàn cầu, gây ra rủi ro biến động cao hơn.

Ông lớn ngân hàng Phố Wall nêu đồng là một ví dụ điển hình, khi hoạt động tích trữ của Mỹ khiến phần còn lại của thị trường rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung, từ đó kéo giá đồng lên mức cao kỷ lục.

Yếu tố Trung Quốc

Dự án Vault ra đời trong bối cảnh chính quyền ông Trump nỗ lực thúc đẩy ngành sản xuất công nghiệp của Mỹ và giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc.

Các mặt hàng như bạc, đồng và bạch kim đã chứng kiến biến động giá lớn trong thời gian gần đây. Dự án mới được xây dựng nhằm bảo vệ các doanh nghiệp Mỹ khỏi sự biến động này và bảo vệ lợi ích của Mỹ bằng cách giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Các khoáng sản thiết yếu, đặc biệt là đất hiếm, là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Trung Quốc. Trung Quốc đang thống trị mọi giai đoạn trong sản xuất đất hiếm, từ khai thác đến tinh chế, đồng nghĩa họ có nhiều quyền kiểm soát giá.

Goldman Sachs tin rằng Dự án Vault sẽ tập trung vào đất hiếm. Song, Mỹ cần lưu ý đến khả năng Trung Quốc hạn chế nguồn cung để đáp trả kế hoạch tích trữ khoáng sản của Nhà Trắng.