Tàu cao tốc trong hợp đồng 1 tỷ USD giữa VinSpeed và Siemens có gì đặc biệt?

“Lần đầu tiên, chúng tôi đưa Velaro Novo, đoàn tàu cao tốc có thể chạy tới 350 km/h, đến với đất nước này”, tập đoàn Siemens viết trong bài đăng gần nhất Instagram.

Theo Siemens, hãng sẽ cung cấp 10 đoàn tàu Velaro Novo cho hai tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Mỗi đoàn tàu có sức chứa 760 hành khách, đồng thời tiêu thụ năng lượng ít hơn 30% so với các loại tàu cao tốc thế hệ trước.

Đặc biệt, các đoàn tàu sẽ được tích hợp công nghệ vận hành tàu tự động ATO với hệ thống tín hiệu ETCS Level 2. Siemens cho biết đây sẽ là lần đầu tiên trên thế giới một mạng lưới đường sắt cao tốc cấp quốc gia vận hành tàu tự động dựa trên nền tảng ETCS.

Trước đó, vào ngày 22/9, Reuters thông tin rằng VinSpeed, công ty do ông Phạm Nhật Vượng sáng lập, đã ký hợp đồng trọn gói trị giá tới 1 tỷ euro (khoảng 1,15 tỷ USD) với Siemens để phát triển các tuyến đường sắt tại Việt Nam. Trong đó, Siemens Mobility sẽ cung cấp tàu hỏa còn VinSpeed sẽ thi công đường ray. 

Trên thị trường, tàu cao tốc Velaro Novo vẫn là dòng tàu cao tốc tương đối mới. Tàu được phát triển bởi Siemens Mobility-mảng kinh doanh chuyên về đường sắt và giao thông trực thuộc tập đoàn Siemens.

Theo thông tin từ RollingStock World, trước khi ký hợp đồng với VinSpeed, Siemens mới chỉ có một đơn hàng Velaro Novo được công bố. Khách hàng đi trước Việt Nam là Brightline West tại Mỹ, dùng để phục vụ dự án đường sắt cao tốc nối Las Vegas với Nam California.

Tháng 5/2024, Brightline West lựa chọn Siemens Mobility làm nhà cung cấp ưu tiên cho đội tàu phục vụ tuyến này. Kế hoạch gồm 10 đoàn American Pioneer 220, mỗi đoàn 7 toa, được phát triển trên nền tảng công nghệ cao tốc thế hệ mới của Siemens.

Velaro Novo được Siemens giới thiệu từ năm 2018 sau khoảng 5 năm phát triển. Hãng thiết kế dòng tàu này theo hướng nhẹ hơn, tiết kiệm năng lượng hơn nhưng vẫn tăng không gian dành cho hành khách. Khi ra mắt, Siemens cho biết Velaro Novo có thể giảm 30% mức tiêu thụ năng lượng, giảm 15% trọng lượng và tăng khoảng 10% không gian dành cho hành khách so với các thế hệ trước.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách Velaro Novo được thiết kế. Siemens sử dụng khái niệm “empty tube”, theo đó phần thân tàu được thiết kế linh hoạt hơn để có thể bố trí không gian bên trong theo nhu cầu của từng khách hàng. Đây cũng là một trong những lý do hãng cho biết dòng tàu mới có thể tăng không gian dành cho hành khách.

Với hợp đồng mới, Siemens sẽ cung cấp cho VinSpeed 10 đoàn tàu dài khoảng 200 m, mỗi đoàn gồm 7 toa và có 760 ghế. Các đoàn tàu này sẽ phục vụ tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài 121 km, gồm 4 ga, và tuyến Bến Thành - Cần Giờ dài 54 km, gồm 2 ga.

Con số 760 ghế cũng tạo ra một khác biệt đáng chú ý nếu đặt cạnh cấu hình dành cho Brightline West của Mỹ. Đoàn tàu American Pioneer 220 tại Mỹ cũng gồm 7 toa và có tốc độ thiết kế tương đương khoảng 350 km/h, nhưng sức chứa dự kiến chỉ khoảng 434-450 hành khách, tùy cấu hình.

Như vậy, với cùng 7 toa, đoàn tàu dành cho VinSpeed có số ghế nhiều hơn khoảng 310-326 chỗ. Siemens chưa công bố chi tiết sơ đồ ghế hay cách bố trí các khoang trên đoàn tàu tại Việt Nam, nên chưa thể xác định nguyên nhân cụ thể của chênh lệch này.