Quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới cắt giảm sản lượng, giá niken lập đỉnh trong 2 năm

Theo Nikkei Asia, giá niken toàn cầu được dự báo sẽ duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026 khi những yếu tố địa chính trị và chính sách nguồn cung cùng lúc tạo áp lực lên thị trường.

Cụ thể, giá hợp đồng tương lai niken đã tăng lên 19.385 USD/tấn trong phiên giao dịch gần nhất, tiến sát mức cao nhất trong vòng hai năm. Động lực chính đến từ việc Indonesia (quốc gia sản xuất niken lớn nhất thế giới) tiếp tục thực hiện chính sách cắt giảm sản lượng nhằm hỗ trợ giá.

Hạn ngạch khai thác đã được điều chỉnh giảm mạnh, từ 379 triệu tấn năm 2025 xuống còn khoảng 260–270 triệu tấn trong năm nay, theo xác nhận từ Bộ Năng lượng nước này hồi đầu tháng 4.

Song song đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz, đang làm gián đoạn nguồn cung lưu huỳnh, nguyên liệu đầu vào thiết yếu trong quá trình chế biến niken. Việc gián đoạn này xảy ra sau khi Iran đóng cửa tuyến hàng hải quan trọng, khiến chuỗi cung ứng nguyên liệu bị thắt chặt.

Trong ngành luyện kim, axit sulfuric – được sản xuất từ lưu huỳnh đóng vai trò trung tâm trong công nghệ ngâm chiết axit áp suất cao (HPAL), quy trình dùng để xử lý quặng niken và tạo ra kết tủa hydroxit hỗn hợp (MHP). Đây là nguyên liệu quan trọng chứa niken và coban, phục vụ trực tiếp cho sản xuất pin xe điện mật độ cao.

Theo ông Jomar Camposano, nhà phân tích thị trường khoáng sản quan trọng tại S&P Global Energy, Indonesia hiện phụ thuộc lớn vào nguồn cung lưu huỳnh nhập khẩu, với khoảng 96% nhu cầu phải nhập từ bên ngoài, trong đó 77% đến từ khu vực Trung Đông. Điều này khiến ngành công nghiệp niken của nước này dễ tổn thương trước các cú sốc nguồn cung, đặc biệt trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

Ngay cả trước khi xung đột Iran bùng phát, S&P đã dự báo giá niken kỳ hạn 3 tháng trung bình sẽ tăng 14,6% lên 17.608 USD/tấn trong năm 2026 so với năm trước. Diễn biến thị trường gần đây cho thấy áp lực tăng giá vẫn đang được củng cố bởi các yếu tố cung ứng.

Ở khía cạnh sản phẩm trung gian, giá MHP đã thiết lập mức cao kỷ lục vào tháng 3, sau khi chính phủ Indonesia điều chỉnh công thức tính giá chuẩn khoáng sản. Công thức mới đã bổ sung giá trị của các sản phẩm phụ như coban, sắt và crom, qua đó nâng mặt bằng giá giao dịch.

Dù vậy, triển vọng dài hạn của thị trường vẫn ghi nhận khả năng dư cung trong vài năm tới. S&P dự báo giá niken sẽ tăng ở mức vừa phải trước khi cán cân cung – cầu chuyển sang thiếu hụt vào khoảng năm 2031.

Ông Bisman Bakhtiar, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Luật Năng lượng và Khai khoáng tại Jakarta, nhận định rằng dù giá đang phục hồi, các nhà sản xuất không thể nhanh chóng gia tăng sản lượng do bị ràng buộc bởi các quy định cắt giảm của chính phủ. Điều này hạn chế khả năng tận dụng đà tăng giá để thúc đẩy doanh thu trong ngắn hạn.