Ngân hàng đồng loạt nâng lãi suất tiền gửi, liên tiếp xuất hiện các mức từ 8 - 8,5%/năm

Sau khi tạm chững lại trong tháng 2, bước sang tháng 3, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng lại tiếp tục tăng lên. 

Ghi nhận của chúng tôi trong ngày 18/3, mức lãi suất huy động được chào với các kỳ hạn trên 6 tháng tại nhiều ngân hàng đã được điều chỉnh lên trên ngưỡng 8%/năm.

Mới đây nhất, "ông lớn" của nhóm ngoài quốc doanh là VPBank đã đưa ra mức lãi suất huy động lên tới 8,5%/năm áp dụng tại các kỳ hạn 10 - 12 tháng với số tiền từ 50 tỷ đồng trở lên. Một ngân hàng lớn khác là MB cũng công bố áp dụng mức lãi suất này với các kỳ hạn 6 - 12 tháng và số tiền từ 10 tỷ đồng trở lên.

Lãi suất huy động tại một số ngân hàng số như Cake, Vikki Bank cũng được nâng lên cao nhất lên tới 8,4%/năm.

Không chỉ tại các ngân hàng cổ phần nhỏ, các ngân hàng có quy mô lớn cũng đang chạy đua để huy động tiền gửi. Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh (Big4) cũng không đứng ngoài, mặc dù lãi suất huy động tại đây có tăng nhưng vẫn ở mức thấp hơn tương đối so với nhóm cổ phần tư nhân.

Trước đó, không phải là các con số lãi suất huy động cao nhất 8,5%/năm hay 9%/năm chưa từng xuất hiện. Nhiều ngân hàng đã chào mức lãi suất này nhưng chỉ áp dụng với kỳ hạn dài và đặc biệt là số tiền gửi rất lớn, có thể kể đến như 500 tỷ đồng (tại MSB) hay 2.000 tỷ đồng (tại PVcomBank).

Do đó, có thể thấy rằng việc nâng đồng loạt lãi suất của nhiều ngân hàng, đặc biệt với nhiều kỳ hạn và số tiền không quá lớn, cho thấy cuộc đua huy động của các ngân hàng đang "nóng" trở lại, mở rộng hơn về quy mô và cường độ.

Vậy tại sao lãi suất huy động lại tăng? Một trong những nguyên nhân dẫn đến xu hướng này là sự chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tín dụng, tình trạng này đã diễn ra từ trong năm trước. Trong khi tốc độ tăng trưởng tín dụng được thúc đẩy ngay từ đầu năm thì huy động lại có vẻ "lép vế" hơn. 

Nhận định về xu hướng này, TS. Cấn Văn Lực,Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ, từng đánh giá sự chênh lệch khi tín dụng tăng trưởng nhanh nhưng huy động vốn tăng thấp hơn nhiều khiến áp lực thanh khoản hiện rõ. Theo ông, nếu cứ tiếp diễn đà này, hệ thống ngân hàng sẽ "căng như dây đàn".

Số liệu của NHNN cho thấy tính đến cuối tháng 2, tăng trưởng tín dụng đã đạt 1,4% so với cuối năm trước trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt 0,36%. Điều này một mặt được thể hiện ở hiện tượng lãi suất liên ngân hàng có biến động mạnh trong tháng 2 cho thấy thanh khoản hệ thống chịu sức ép lớn.

Bên cạnh đó, ảnh hưởng từ cú sốc từ thị trường năng lượng thế giới khiến giá dầu tăng vọt trong thời gian qua đã làm dấy lên lo ngại về lạm phát. Trong bối cảnh đó, sự cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác có thể khiến kênh "tiền gửi ngân hàng" không còn đủ hấp dẫn cho các nhà đầu tư, đồng thời xuất hiện tâm lý tìm đến các loại tài sản trú ẩn an toàn hơn.

Trong báo cáo phân tích mới đây, chuyên gia của Chứng khoán ACB (ACBS) đánh giá xu hướng này có khả năng sẽ tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026 cho đến khi bối cảnh tỷ giá trở nên thuận lợi hơn bên cạnh là xung đột địa chính trị hạ nhiệt nhằm ổn định dòng chảy ngoại tệ trong nước.

Chuyên gia này cho rằng cần tiếp tục theo dõi diễn biến của tỷ giá và bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng để đo lường mức độ biến động về lãi suất.

Còn các chuyên gia của Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới do áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao và nhu cầu giải ngân đầu tư công đặc biệt được đẩy mạnh trong năm 2026.

Tuy nhiên, xu hướng tăng sẽ không diễn ra như giai đoạn trước (tháng 12/2025 và tháng 1/2026). Áp lực chủ yếu xuất hiện tại các ngân hàng tư nhân quy mô vừa và nhỏ phụ thuộc lớn vào tiền gửi khách hàng và cơ cấu huy động vốn kém linh hoạt.

Mặc dù vậy, các chuyên gia phân tích nhấn mạnh cần phải theo dõidiễn biến căng thẳng địa chính trị trên thế giới bởi vì điều này sẽ kéo theo áp lực lên nhiều yếu tố như tỷ giá, lạm phát,...Tác động này phần nào làm hạn chế dư địa điều hành của NHNN.

"Trong kịch bản tiêu cực, để đảm bảo tỷ giá và kiểm soát lạm phát, chúng tôi cho rằng lãi suất huy động có thể diễn ra đồng loạt tại tất cả các ngân hàng thương mại cả về tốc độ và quy mô điều chỉnh", báo cáo của VCBS nhận định.