Loạt thị trường châu Á siết chặt gọng kìm phái sinh, chống đầu cơ tiền tệ

Bước đi nhằm bảo vệ tỷ giá đồng nội tệ mà không cần lạm dụng các biện pháp can thiệp trực tiếp - vốn đang làm cạn kiệt kho dự trữ ngoại hối.

Hàn Quốc ra sức bảo vệ nội tệ

Đồng Won Hàn Quốc vừa có phiên khởi sắc ấn tượng khi vọt lên mức khoảng 1.500 Won đổi 1 USD - ngưỡng mạnh nhất của đồng tiền này kể từ ngày 1/6.

Cú lội ngược dòng diễn ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng một thỏa thuận mở lại Eo biển Hormuz chiến lược đã đạt được với Iran. Làn sóng bán tháo đồng Won kích hoạt bởi cuộc chiến tranh tại Trung Đông suốt thời gian qua đã chính thức đảo chiều trong khoảng một tuần trở lại đây.

Điểm đảo chiều của thị trường xuất hiện vào ngày 7/6, khi Bộ trưởng Tài chính, Thống đốc Ngân hàng Trung ương cùng các quan chức tài chính tối cao của Hàn Quốc bất ngờ tổ chức một cuộc họp khẩn cấp tại Seoul.

Cuộc họp diễn ra chỉ hai ngày sau khi đồng Won chạm ngưỡng thảm hại 1.560 Won đổi 1 USD - mức yếu nhất kể từ năm 2009.

Trước áp lực nghẹt thở từ nỗi lo giá dầu leo thang sẽ phá nát cán cân thương mại và thổi bùng lạm phát, giới chức Hàn Quốc đã thảo luận về các biện pháp khẩn cấp để chặn đứng đà mất giá. Một trong những đề xuất cốt lõi là thắt chặt giám sát các giao dịch phái sinh được gọi là Hợp đồng kỳ hạn không chuyển giao vốn gốc (NDF).

Về bản chất, NDF là công nghệ giao dịch ăn chênh lệch giữa tỷ giá thỏa thuận lúc ký hợp đồng và tỷ giá thực tế tại thời điểm thanh toán. Các giao dịch này chủ yếu được định giá bằng USD và diễn ra phần lớn tại các thị trường nước ngoài (offshore), biến chúng thành miếng mồi ngon cho các dòng vốn đầu cơ quốc tế.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) Shin Hyun-song thừa nhận các giao dịch NDF đang đẩy biến động của đồng Won vào thế bị động. Các giao dịch offshore - vốn chỉ là yếu tố phụ thuộc - lại đang tạo ra tầm ảnh hưởng quá lớn, thao túng ngược lại thị trường nội địa.

Ông Kyugo Hasegawa, nhà kinh tế thị trường tại Mizuho Bank, nhận định: “Hàn Quốc vốn rất hiếm khi can thiệp hay hạn chế giao dịch tự do. Họ buộc phải áp dụng các biện pháp mạnh tay để chế ngự giới đầu cơ.”

Indonesia và Ấn Độ đồng loạt kích hoạt hạn chế

Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, cũng phải đối mặt với áp lực tỷ giá tương tự khi đồng Rupiah liên tục xô đổ các mức đáy lịch sử so với đồng USD. Điều đáng ngại là đồng tiền này vẫn không ngừng mất giá bất chấp việc Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) đã liên tục tung USD ra can thiệp trực tiếp.

Hệ quả là khối tài sản ngoại tệ trong kho dự trữ ngoại hối của Indonesia đã tụt sâu xuống mức 122,8 tỷ USD vào tháng 5 - ngưỡng thấp nhất trong vòng hai năm qua. Một chuyên gia giao dịch tiền tệ châu Á tại ngân hàng Nhật Bản nhận định: “Đà sụt giảm nghiêm trọng này vạch trần tình thế đang tuyệt vọng đến mức nào.”

Để cứu vãn tình hình, vào ngày 9/6, Ngân hàng Trung ương Indonesia đã quyết định nâng lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm lên mức 5,5% (ngay sau đợt tăng 0,5 điểm trước đó vào tháng 5). Đồng Rupiah lập tức hồi phục mạnh mẽ, chạm mốc 17.600 đổi 1 USD vào phiên giao dịch vừa qua. 

Tại Nam Á, chính phủ và Ngân hàng Trung ương Ấn Độ cũng được cho là đã liên tục ra tay bảo vệ đồng Rupee kể từ tháng 3. New Delhi đã nới lỏng các quy định nắm giữ trái phiếu của nhà đầu tư nước ngoài để kích thích dòng vốn thắt chặt đổ vào.

Đặc biệt, kể từ tháng 4, Ấn Độ đã ban hành lệnh cấm triệt để các ngân hàng trong nước cung cấp dịch vụ giao dịch NDF bằng đồng Rupee cho khách hàng. Quyết định này đã ép đóng trạng thái đối với hàng chục tỷ USD vị thế bán khống (short positions) đồng Rupee, tạo ra những cú đảo chiều tăng giá ngoạn mục cho đồng nội tệ.

Bên cạnh đó, Ấn Độ còn siết chặt quy định mua vàng nhỏ lẻ để giảm dòng vốn chảy ra nước ngoài. Sau khi chạm đáy lịch sử quanh mức 97 Rupee đổi 1 USD vào ngày 19/5 do tác động của cuộc chiến Trung Đông, đồng Rupee hiện đã ổn định quanh mức 94.

Một chuyên gia giao dịch tại ngân hàng Nhật Bản đúc kết: “Bằng cách kết hợp can thiệp trực tiếp, tăng lãi suất với các lệnh hạn chế NDF, các nước đã chặn đứng được đà lao dốc một chiều của nội tệ. Tuy nhiên, trừ khi cấu trúc kinh tế phụ thuộc nặng nề vào giá dầu của Ấn Độ được cải thiện, bằng không đồng tiền này rất khó phục hồi toàn diện.”