Lãi suất khó hạ nhiệt khi tín dụng tăng 5,7% nhưng huy động tăng chưa đầy 3%

Trong báo cáo vĩ mô mới công bố, Chứng khoán ACB (ACBS) cho biết chênh lệch nguồn vốn giữa huy động và tín dụng tiếp tục được nới rộng trong tháng 5. Cụ thể, tăng trưởng tín dụng đạt 5,7% so với đầu năm trong khi huy động tăng 2,98%.

Đây là nguyên nhân khiến thanh khoản hệ thống chịu áp lực lớn ngày từ đầu năm 2026. Theo số liệu công bố từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến 28/4/2026, tín dụng đã tăng 4,42% so với cuối năm 2025 trong khi huy động vốn tăng rất chậm, khiến huy động vốn đang "chênh" 2 triệu tỷ đồng so với tín dụng.

Các chuyên gia của ACBS cho rằng, mức chênh lệch tiếp tục nới rộng kết hợp với việc lạm phát liên tục tăng tốc do hiệu ứng truyền dẫn của giá xăng dầu, khiến mặt bằng lãi suất ở thời điểm khó có thể hạ nhiệt ở phần còn lại của năm 2026.

Trong kịch bản khả quan, NHNN có thể sẽ cân nhắc các biện pháp nới lỏng chính sách về chỉ số an toàn thanh khoản và điều kiện ưu đãi cho dự án trọng điểm (đầu tư công, nhà ở xã hội...) trong khi đồng thời duy trì vùng lãi suất danh nghĩa không thấp để duy trì sự ổn định của tỷ giá và lạm phát.

Trên thị trường liên ngân hàng tháng 5, lãi suất có xu hướng gia tăng trên toàn dải trong bối cảnh NHNN chủ động duy trì khối lượng lưu hành RRP trên kênh thị trường mở (OMO) quanh ngưỡng 300.000 tỷ đồng. 

Theo ACBS, ở thời điểm hiện tại, phần nhiều thanh khoản trên kênh liên ngân hàng tiếp tục được duy trì thông qua các đợt đấu thầu và đáo hạn tiền gửi Kho bạc. Cụ thể, số dư tiền gửi Kho bạc trong tháng 5 vẫn luôn duy trì quanh ngưỡng 650.000 tỷ đồng .

Cùng với đó, môi trường lãi suất không thấp cùng với dòng vốn FDI khởi sắc giúp cân bằng áp lực tỷ giá từ hoạt động xuất nhập khẩu.

Cụ thể, lãi suất VND duy trì ở mức cao so với USD (mức chênh lệch lãi suất kỳ hạn qua đêm duy trì bình quân khoảng 2,7% giữa VNĐ và USD). Trong khi đó, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam trong 5 tháng đầu năm đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ. Vốn FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%, đánh dấu mức giải ngân 5 tháng cao nhất trong vòng 5 năm qua.

Những yếu tố này đã giúp cân bằng sự thiếu hụt về ngoại tệ khi Việt Nam nhập siêu 5,2 tỷ USD trong tháng 5; giúp tỷ giá USD/VND duy trì ổn định và gần như không đổi so với cuối năm 2025.