Lãi suất huy động chưa bớt 'nóng', nhiều nơi xuất hiện ngưỡng trên 9%, vượt xa biểu niêm yết

Mới đây, thông tin một số ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất niêm yết trên các biểu công bố đã làm xôn xao thị trường đặc biệt trong giới đầu tư chứng khoán. Một số nhà đầu tư cho rằng đây là tín hiệu cho xu hướng lãi suất huy động quay đầu giảm, tiền đề cho việc giảm lãi suất cho vay và bơm tiền ra nền kinh tế.

Tuy nhiên trên thực tế trên nhiều nhóm chào mời gửi tiết kiệm ngân hàng (Facebook), nhân viên ngân hàng vẫn liên tục chào mời khách gửi tiền với các con số không hề thấp như trên các biểu niêm yết.

Mức lãi suất 9%/năm trở thành phổ biến tại nhiều ngân hàng với các kỳ hạn gửi tiền từ 6 tháng trở lên, ngưỡng mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không quy định mức trần lãi suất tiền gửi. Thậm chí có những ngân hàng vẫn niêm yết mức lãi suất 10%/năm nhưng áp dụng với những số tiền cực lớn (2.000 tỷ).

Theo khảo sát của người viết, mới đây ngày 7/8, anh D.Thao (Hà Nội) đã quyết định tất toán sổ tiết kiệm 200 triệu đồng tại một ngân hàng quốc doanh chuyển sang gửi tại một ngân hàng cổ phần tư nhân để được hưởng lãi suất cao hơn, 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và 9,2%/năm nếu gửi kỳ hạn 12 tháng. 

Hay tại một ngân hàng tư nhân có quy mô nhất nhì hệ thống vừa có điều chỉnh giảm biểu lãi suất mới đây, mức lãi suất huy động kỳ hạn từ 6 - 12 tháng được chào với số tiền 1 tỷ là 8,9%/năm khi gửi tại quầy và 9%/năm khi gửi online. Nếu số tiền cao hơn sẽ được nâng dần lãi suất, từ 50 tỷ, mức lãi suất khách hàng nhận được là 9,2%/năm tại quầy và 9,3% khi gửi online. 

Mức lãi suất này được áp dụng với nhóm khách hàng ưu tiên của ngân hàng, tuy nhiên, việc tham gia nhóm cũng chỉ cần thủ tục đơn giản là đăng ký và đóng phí. Có thể nói, không khó để người gửi tiền có thể đạt được lãi suất tiết kiệm trên 9%. Trên các hội nhóm, chỉ cần thành viên phát sinh nhu cầu, hàng chục tài khoản được giới thiệu là nhân viên ngân hàng sẽ chào mời mức lãi suất như trên.

Cuộc đua huy động vốn sôi động không chỉ được kích thích bởi những lời chào với mức lãi suất hấp dẫn mà còn bao gồm cả quà tặng bằng tiền mặt và hiện vật từ những ngân hàng. Điều này động nghĩ, số tiền nhận về thực tế của người khác xa với biểu lãi suất được các ngân hàng công bố. 

Công bố trên biểu của ngân hàng, tại kỳ hạn 6 tháng, với số tiền gửi 1 tỷ đồng, mức lãi suất được áp dụng là 6%/năm tại quầy và 6,2%/năm khi gửi online. Mức cao nhất được niêm yết trên biểu là 6,3%/năm với số tiền từ 10 tỷ đồng trở lên.

Không chỉ riêng anh Thao, khách hàng dễ dàng bắt gặp những lời mời gửi tiết kiệm qua các kênh zalo hay điện thoại trực tiếp. Các cụm từ như “lãi suất đặc quyền”, “hỗ trợ từ hội sở” hay "chương trình đặc biệt" trở nên phổ biến hơn trong cuộc đua dành tiền gửi từ người dân.

Để được hưởng các mức lãi suất đặc biệt, khách hàng sẽ được hỗ trợ chương trình từ nhân viên với việc áp thêm các mã giới thiệu, mã chương trình khuyến mãi hoặc trình hội sở với từng món tiền gửi.

Theo thống kê tại 28 ngân hàng đã công bố báo cáo tài chính và chiếm phần lớn tiền gửi hệ thống, tính đến cuối tháng 6, tổng lượng tiền gửi khách hàng đạt hơn 15,76 triệu tỷ đồng, tăng 5,4% so với cuối năm trước.

Trong khi đó, tổng cho vay khách hàng của nhóm 28 ngân hàng kể trên đã tăng lên xấp xỉ 17,5 triệu tỷ, tăng 8,4%/năm.

Số liệu mới cập nhật của NHNN cũng cho biết tính đến 27/7, tín dụng toàn hệ thống tăng 8,21% so với đầu năm trong khi huy động vốn đạt khoảng 5,8%. Chênh lệch này là áp lực khiến mặt bằng lãi suất huy động liên tục tăng trong thời gian qua.

Dựa trên nguyên lý thị trường, khi lãi suất huy động tăng cao, lãi suất cho vay cũng sẽ chịu áp lực tăng. Thông tin phản ánh trên thực tế, mặt bằng lãi suất cho vay tại các ngân hàng đã nhích tăng trong thời gian gần đây, đặc biệt các khoản vay hết thời gian ưu đãi lãi suất và điều chỉnh theo biên độ của ngân hàng.

Theo ước tính của NHNN, lãi suất cho vay bình quân trong tháng 7 của các ngân hàng thương mại vẫn duy trì ở trong khoảng 10,5%/năm, phản ánh chi phí huy động vốn cao.

Trong bối cảnh đó, nhà điều hành đã liên tục phát đi thông điệp "giữ ổn định mặt bằng lãi suất" nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân. Cùng với đó, NHNN đã công bố nhiều chính sách mới nhằm hạ nhiệt căng thẳng thanh khoản hệ thống.

Cụ thể, Thông tư 25/2026 điều chỉnh tỷ lệ ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40% đồng thời từ tháng 8, tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước trong LDR được nâng lên 50%.

Với số dư tiền gửi kho bạc đạt trên 700.000 tỷ đồng với khả năng tăng lên tối đa khoảng 1,4 triệu tỷ đồng (Nghị quyết 168), quy định mới nói trên được kỳ vọng sẽ giải phóng khoảng 180.000 – 600.000 tỷ đồng thanh khoản ngắn hạn (dưới 3 tháng). Qua đó, bổ sung nguồn huy động cần thiết để hỗ trợ cho hoạt động cho vay tại thị trường 1, giúp duy trì môi trường lãi suất ổn định hơn.

Nhận định về xu hướng lãi suất tại cuộc chia sẻ với nhà đầu tư mới đây, Tổng Giám đốc MB Phạm Như Ánh cho rằng thanh khoản hệ thống có cải thiện một chút nhưng chưa đáng kể nên mặt bằng lãi suất khó giảm và dự báo sẽ đi ngang cho tới cuối năm.

Ông phân tích trong bối cảnh hiện tại khi phát triển mạnh kinh tế để đạt mục tiêu tăng trưởng thì nhu cầu vốn sẽ rất lớn, từ nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp và cá nhân cũng như từ các siêu dự án. Nhu cầu lớn trong khi đó về phía cung thì hạn chế nên theo đúng quy luật cung - cầu thì mặt bằng lãi suất sẽ phải tăng.

Tuy nhiên, trong thời gian qua nhờ có các biện pháp kịp thời của nhà điều hành yêu cầu các ngân hàng giữ ổn định lãi suất như hiện trạng nên mặt bằng lãi suất đầu vào được kiểm soát và duy trì được mặt bằng lãi suất đầu ra.

"Nếu mà NHNN mà không không can thiệp kịp thời, không can thiệp mạnh mẽ thì tôi nghĩ bây giờ lãi suất sẽ rất cao", ông nói.