Lãi suất cho vay đã về mức thấp kỷ lục

Theo VCBS, lãi suất cho vay đã về mức thấp kỷ lục trong quý III/2024 và dự kiến sẽ sớm nhích lên khi kinh tế khởi sắc. Theo đà phục hồi của lãi suất cho vay, NIM ngân hàng dự kiến cũng sẽ cải thiện.

Lãi suất cho vay đã về mức thấp kỷ lục

Trong báo cáo triển vọng ngân hàng năm 2025, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) chỉ ra rằng lãi suất cho vay đã giảm về mức thấp kỷ lục trong quý III/2024.

Cụ thể, theo dữ liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết, lãi suất cho vay trung bình đã giảm khoảng 2,7 điểm % từ mức đỉnh của quý I/2023. Theo VCBS, đây là mức lãi suất cho vay thấp nhất trong nhiều năm qua.

Trong năm 2024, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã giữ nguyên lãi suất điều hành, trong khi lãi suất cho vay bình quân giảm tiếp 0,96 điểm % so với cuối năm 2023 (sau khi đã giảm khoảng 2,5 điểm % trong năm 2023).

Các chuyên viên phân tích dự báo việc lãi suất huy động đã điều chỉnh tăng trở lại từ quý II/2024 sẽ có độ trễ 3 – 6 tháng để phản ánh vào lãi suất cho vay. Do đó, mặt bằng lãi suất cho vay trên thị trường kỳ vọng sẽ đi ngang trong quý IV/2024 và tăng thêm 0,5 – 0,7 điểm % vào năm 2025 trong bối cảnh kinh tế hồi phục và nhu cầu tín dụng mạnh mẽ hơn.

Đi cụ thể vào từng nhóm ngân hàng, VCBS cho biết các NHTM tư nhân ghi nhận lãi suất cho vay giảm mạnh hơn nhóm quốc doanh (giảm 2,4 điểm % so với cuối năm 2023). Đặc biệt, các nhà băng quy mô nhỏ chịu áp lực lớn hơn do phải hạ lãi suất đầu ra để thu hút khách hàng, đồng thời các khoản thoái lãi cũng có xu hướng gia tăng.

Các chuyên viên phân tích cho rằng lãi suất cho vay của nhóm ngân hàng quy mô nhỏ sẽ giảm chậm lại trong quý IV/2024 và có thể cải thiện trong năm 2025 khi khách hàng quay lại trả nợ. Trong khi đó, lãi suất cho vay của nhóm ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân lớn có thể cải thiện sớm hơn nhờ chất lượng tài sản tốt.

NIM đã chạm đáy và sẽ sớm phục hồi

Ở chiều huy động, tín dụng tăng tốc vào những tháng cuối năm, cùng áp lực tỷ giá và việc Kho bạc Nhà nước (KBNN) rút tiền gửi ở nhóm Big4 đã tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống.

Do đó, lãi suất huy động tại các ngân hàng đã tạo đáy trong quý II/2024 và bắt đầu tăng lên khoảng 0,5 điểm %, VCBS cho biết. Các chuyên viên phân tích dự báo lãi suất đi ngang trong năm 2025 với kỳ vọng áp lực tỷ giá hạ nhiệt hỗ trợ thanh khoản hệ thống và NHNN tiếp tục chính sách tiền tệ nới lỏng.

Trước những diễn biến của lãi suất huy động và cho vay, trong quý III/2024, biên lãi thuần (NIM) toàn ngành đã giảm 0,03 điểm % so với cuối năm 2023, xuống 3,37%.

Các ngân hàng nỗ lực duy trì mức NIM gần như đi ngang trong ba quý gần đây. Chênh lệch lãi suất huy động – cho vay đã thu hẹp và tạo đáy mới (dưới mức đáy tại quý III/2023) khi lãi suất cho vay giảm nhanh và lãi suất huy động bắt đầu điều chỉnh tăng.

Tuy nhiên, VCBS cho rằng NIM dự kiến sẽ phục hồi từ mức đáy tại quý III nhờ thanh khoản dồi dào trở lại, nhu cầu tín dụng mạnh mẽ hơn và sức khỏe tài chính của khách hàng cải thiện giúp hoàn nhập/giảm các khoản thoái lãi. Mức độ cải thiện NIM có sự phân hóa giữa các ngân hàng. Cụ thể, nhóm ngân hàng tư nhân năng động với tập khách hàng đa dạng, chất lượng tốt có NIM tăng nhanh nhờ gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) và nâng cao tỷ trọng tín dụng bán lẻ, vốn có tỷ lệ sinh lời cao hơn tín dụng doanh nghiệp.

Tương tự, nhóm 4 ngân hàng quốc doanh sẽ ghi nhận NIM tăng nhẹ khi các gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn đã được giải ngân hết trong năm 2024. Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ có năng lực cạnh tranh thấp với tập khách hàng rủi ro cao và khả năng chi trả phục hồi chậm sẽ gặp khó khăn hơn trong việc mở rộng NIM, VCBS dự báo.

VCBS cho rằng ngân hàng tư nhân lớn sẽ có NIM phục hồi nhanh nhất. (Ảnh: *VCBS*).

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Tăng trưởng tín dụng cao nhưng không đi hết vào nền kinh tế thực?