IMF có động thái mới: Rút cảnh báo suy thoái toàn cầu

Ba tháng trước, các nhà kinh tế tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lo ngại nếu xung đột Trung Đông kéo dài, thế giới có thể bị đẩy vào một cuộc suy thoái.

Tuy nhiên, trong báo cáo cập nhật triển vọng kinh tế công bố ngày 8/7, IMF nhận định rủi ro đó gần như đã biến mất nhờ thỏa thuận tạm thời mà Mỹ và Iran đạt được trong tháng 6. Tổ chức này đánh giá cuộc xung đột kéo dài 4 tháng sẽ khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu suy yếu nhẹ, nhưng không gây ra nhiều thiệt hại trong lâu dài.

Dù vậy, cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa hai nước đã kết thúc. Phát biểu này được được đưa ra sau khi Iran tấn công tàu thuyền tại eo biển Hormuz và Mỹ đáp trả bằng loạt đòn không kích mới. Tuy nhiên, ông Trump không khẳng định Mỹ sẽ phát động lại một cuộc chiến toàn diện.

Trong báo cáo tháng 4, IMF từng vạch ra ba kịch bản về những hậu quả tiềm tàng với nền kinh tế thế giới từ xung đột ở Iran, bao gồm cả nguy cơ suy thoái nếu cuộc chiến kéo dài tới năm 2027. Song, dự báo mới đã loại bỏ cả ba kịch bản đó.

Bà Petya Koeva Brooks, Phó giám đốc nghiên cứu của IMF, cho biết: “Thế giới vẫn đối mặt với nhiều điểm bất định và chúng tôi vẫn cho rằng các rủi ro nghiêng về chiều hướng tiêu cực. Tuy nhiên, nền kinh tế cũng đã chứng tỏ được sự bền bỉ”.

Dự báo mới nhất của IMF là nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 3% trong năm 2026, thấp hơn lần lượt 0,1 và 0,5 điểm % so với ước tính đưa ra tháng 4 và trong năm 2025. Tuy nhiên, IMF đã nâng dự báo với tăng trưởng kinh tế trong năm 2027 lên 3,4%, cao hơn con số 3,2% hồi tháng 4, nhờ các khoản đầu tư dành cho AI.

Tuy nhiên, giữa các nền kinh tế sẽ có sự phân hóa đáng kể, trong bối cảnh cuộc chiến ở Iran và cơn sốt AI tạo ra cả bên thắng lẫn bên thua.

Mỹ có triển vọng khả quan nhờ là cường quốc về AI và đồng thời là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ. Các kế hoạch chi tiêu của chính phủ liên bang cũng sẽ là động lực cho tăng trưởng kinh tế. IMF giữ nguyên dự đoán GDP Mỹ sẽ tăng trưởng 2,3% trong năm nay  và nâng dự báo cho năm 2027 lên 2,2%, nhỉnh hơn mức 2,1% trước đó.

Tuy thỏa thuận tạm thời Mỹ - Iran đã giúp giá năng lượng hạ nhiệt đáng kể, IMF vẫn dự kiến giá dầu trung bình trong năm nay sẽ cao hơn 32% so với năm 2025. Điều đó sẽ gây áp lực lên các nước nhập khẩu năng lượng từ Ấn Độ đến châu Âu, nhưng lại mang tới cú hích cho những nước sản xuất dầu như Mỹ.

Giá năng lượng gia tăng và niềm tin người tiêu dùng suy yếu đang đè nặng lên khu vực đồng euro. IMF đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của khu vực này xuống 0,9%, thấp hơn ước tính 1,1% hồi tháng 4.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào năng lực điện toán đang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dọc theo chuỗi cung ứng trải dài từ Đài Loan, Hàn Quốc đến Thung lũng Silicon. IMF kỳ vọng những nền kinh tế hưởng lợi từ AI sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan trong năm nay.

Tuy nhiên, IMF cảnh báo ảnh hưởng từ cú sốc giá năng lượng hồi đầu năm vẫn chưa bộc lộ hoàn toàn, bởi một số nước đang sử dụng tồn kho dầu tích lũy trước khi xung đột bùng nổ.

Ngoài  cuộc chiến ở Iran, làn sóng đầu tư AI cũng sẽ là yếu tố quyết định  hiệu quả hoạt động của nền kinh tế toàn cầu trong những năm tới, IMF cho biết. Nếu nhu cầu dành cho năng lực điện toán tăng mạnh hơn, hoặc nếu AI bắt đầu giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất, triển vọng của nền kinh tế thế giới cũng có thể sẽ xán lạn hơn.

Trái lại, nếu giá trị thực của AI không tương xứng như kỳ vọng và các doanh nghiệp đột ngột rút vốn đầu tư, điều đó có thể châm ngòi cho một đợt lao dốc trên các thị trường tài chính, với tác động kinh tế lan rộng vượt ra ngoài lĩnh vực công nghệ.