Giá than tăng mạnh, điều gì đang xảy ra với nguồn cung toàn cầu?
Giá than tại châu Á đã tăng khoảng 40% từ đầu năm 2026. Ảnh minh họa
Theo Nikkei Asia, giá hợp đồng tương lai than nhiệt chất lượng cao của Australia, mức tham chiếu tại thị trường châu Á, đang giao dịch quanh 150 USD/tấn, sau khi chạm khoảng 152 USD/tấn vào ngày 6/10, theo dữ liệu của LSEG. Đợt tăng giá trong tuần trước đưa giá than trở lại mức đỉnh từng ghi nhận vào tháng 6, mức cao nhất kể từ tháng 12/2023.
Giá than nhiệt được hỗ trợ bởi tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng do chiến tranh Mỹ - Iran. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã đẩy giá LNG tăng cao, khiến than trở thành lựa chọn thay thế có chi phí thấp hơn, đặc biệt tại Ấn Độ và Pakistan, hai quốc gia phụ thuộc nhiều vào LNG từ Trung Đông.
Theo dự báo tháng 9 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu than toàn cầu năm 2026 có thể đạt mức kỷ lục 8,94 tỷ tấn, tăng 1,2% so với năm 2025. Tuy nhiên, ông Mark Gresswell, Giám đốc công ty nghiên cứu thị trường Commodity Insights của Australia, cho rằng nguồn cung mới là yếu tố lớn nhất thúc đẩy giá than tăng, chứ không phải nhu cầu.
Xuất khẩu than Indonesia có thể giảm khoảng 10%
Tại Indonesia, một trong những nước sản xuất than lớn nhất thế giới, hoạt động xuất khẩu đang đình trệ khi chính phủ siết chặt tiêu chí phê duyệt kế hoạch khai thác và tăng cường các nghĩa vụ cung ứng cho thị trường nội địa.
Commodity Insights dự báo xuất khẩu than của Indonesia năm 2026 đạt khoảng 450 triệu tấn, giảm khoảng 10% hoặc thấp hơn so với năm trước, dựa trên lượng xuất khẩu yếu trong tháng 9.
Theo ông Gresswell, kể từ năm 2000, chưa từng có tiền lệ xuất khẩu than giảm trong một năm mà giá than tăng hơn 20%.
Trước đây, Indonesia thường đóng vai trò là nguồn cung bổ sung khi nhu cầu và giá than tăng. Tuy nhiên, việc xuất khẩu suy giảm đã làm suy yếu khả năng cung ứng của nước này.
Australia, một nước xuất khẩu than lớn khác, cũng đang đối mặt với những bất ổn về nguồn cung.
Tuần trước, Tòa án Tối cao Australia đã bác đơn kháng cáo của đơn vị vận hành mỏ Mount Pleasant tại bang New South Wales, giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó việc gia hạn thời gian khai thác tại mỏ này sau tháng 12 bị vô hiệu.
Ông Masataka Furukawa, Chủ tịch công ty tư vấn Energy Cross Execute của Nhật Bản, nhận định phán quyết liên quan đến Mount Pleasant không đồng nghĩa hoạt động phát triển mỏ than tại Australia sẽ lập tức dừng lại. Tuy nhiên, các quyết định chính sách và tư pháp đang có ảnh hưởng ngày càng lớn đến triển vọng nguồn cung của các nước xuất khẩu tài nguyên.
Nhật Bản chú trọng duy trì nguồn cung điện than
Tại Nhật Bản, đang có xu hướng sử dụng các nhà máy nhiệt điện hiện hữu, bao gồm việc tạm thời nới lỏng hạn chế vận hành đối với các nhà máy điện than hiệu suất thấp.
Ông Hideaki Kato, Tổng giám đốc Electric Power Development (J-Power), cho rằng diễn biến hiện nay cho thấy vai trò của điện than trong các tình huống khẩn cấp.
Trong khi đó, bà Sumiko Takeuchi, Giám đốc tại Viện Môi trường và Kinh tế Quốc tế có trụ sở tại Tokyo, nhấn mạnh việc duy trì năng lực cung ứng điện đòi hỏi cả cơ sở phát điện lẫn chuỗi cung ứng nhiên liệu.
Theo bà, dù Nhật Bản đang cải thiện các cơ chế nhằm duy trì cơ sở phát điện, việc bảo đảm mạng lưới cung ứng phục vụ thu mua nhiên liệu vẫn không dễ dàng.
Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam
VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.
Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.
Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn
Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".
Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!
TRỰC TIẾP