ECB cảnh báo nguy cơ khủng hoảng tài chính toàn cầu

Theo Financial Times ngày 27/5, trong báo cáo ổn định tài chính công bố mới đây, ECB cho rằng xung đột Trung Đông đã trở thành phép thử đối với sức chống chịu của hệ thống tài chính toàn cầu. Phó Chủ tịch ECB Luis de Guindos nhận định tác động đầy đủ của cuộc chiến hiện vẫn chưa thể đánh giá chính xác, song rủi ro đối với tăng trưởng và ổn định tài chính đang ngày càng nghiêm trọng khi xung đột kéo dài.

Ông de Guindos cho rằng nguy cơ lớn hiện nay là một cú sốc địa chính trị mới có thể kích hoạt làn sóng biến động mạnh trên thị trường tài chính toàn cầu, trong bối cảnh giá cổ phiếu vẫn ở mức cao, còn thị trường trái phiếu dường như chưa phản ánh đầy đủ các rủi ro kinh tế và địa chính trị.

ECB cho rằng thị trường đang quá lạc quan về triển vọng kinh tế và đánh giá thấp nguy cơ từ chiến sự Iran, lạm phát kéo dài cũng như chi phí vay vốn tăng cao. Cơ quan này cảnh báo tâm lý chủ quan của giới đầu tư có thể khiến thị trường phản ứng mạnh nếu xuất hiện thêm cú sốc mới liên quan đến địa chính trị hoặc nợ công.

Ngoài chiến sự Iran, ECB cũng chỉ trích môi trường chính sách ngày càng khó đoán từ Mỹ. Báo cáo cho rằng các đợt áp thuế, tạm hoãn rồi đảo ngược quyết định của Chính quyền Tổng thống Trump đang dần trở thành trạng thái thường trực của môi trường kinh tế toàn cầu, làm gia tăng bất ổn đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư.

ECB đồng thời bày tỏ lo ngại Washington đang giảm cam kết đối với các cơ chế hợp tác đa phương truyền thống. Theo cơ quan này, xu hướng đó có thể làm gia tăng nguy cơ phân mảnh địa kinh tế và phân tách quy định trên toàn cầu, từ đó gây thêm áp lực cho hệ thống tài chính quốc tế.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rủi ro ngày càng lớn từ các cuộc tấn công mạng và chiến tranh hỗn hợp nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu. ECB cảnh báo các mô hình AI thế hệ mới có thể làm gia tăng mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, dẫn tới nguy cơ gián đoạn diện rộng đối với hệ thống tài chính.

Vừa qua, ECB đã triệu tập cuộc họp khẩn với các ngân hàng khu vực đồng euro để thảo luận về những lỗ hổng công nghệ thông tin mà các mô hình AI mới như Claude Mythos Preview có thể khai thác. Ông cho rằng các ngân hàng cần tăng đầu tư cho an ninh mạng, bởi ngay cả các ngân hàng nhỏ cũng có thể tạo ra rủi ro mang tính hệ thống nếu bị tấn công.

ECB cũng lo ngại việc hoạt động cho vay ngày càng chuyển khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống sang các lĩnh vực tài chính ít minh bạch hơn như tín dụng tư nhân. Theo cơ quan này, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục đẩy chi phí vay vốn tăng cao, nhiều doanh nghiệp và chính phủ có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ.

Báo cáo cảnh báo một cú sốc kéo dài đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể khiến giới đầu tư đánh giá lại rủi ro nợ công tại châu Âu. ECB đặc biệt lưu ý sự tham gia ngày càng lớn của các quỹ đầu cơ tại thị trường trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro có thể làm gia tăng biến động nếu thị trường bất ngờ đảo chiều.

Trong bối cảnh chiến sự Iran, lạm phát, nợ công và bất ổn địa chính trị tiếp tục chồng chất, ECB cho rằng hệ thống tài chính toàn cầu đang trở nên dễ tổn thương hơn trước nguy cơ xảy ra một cú sốc có thể lan rộng trên các thị trường quốc tế.