Đề xuất hơn 261.000 tỷ đồng đầu tư vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội
Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.
Tuyến đường dài khoảng 340 km, đi qua Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Ninh Bình. Điểm đầu tại xã Yên Bài (Hà Nội), kết nối với Km367+100 đường Hồ Chí Minh; điểm cuối khép kín tại vị trí xuất phát, tạo thành tuyến vành đai hoàn chỉnh bao quanh vùng Thủ đô.
Vành đai 5 được đầu tư 6 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, các địa phương quy hoạch đường song hành, cây xanh, vỉa hè bảo đảm bề rộng mặt cắt ngang tối thiếu 120m, tương đương 10 làn xe.
Tổng mức đầu tư dự kiến 261.680 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng và thiết bị chiếm khoảng 145.280 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản khác khoảng 10.170 tỷ đồng; chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 70.130 tỷ đồng, còn lại là chi phí dự phòng.
Theo đề xuất, dự án sẽ được chuẩn bị trong giai đoạn 2026-2027; giải phóng mặt bằng từ năm 2027 và cơ bản hoàn thành vào năm 2030. Nguồn vốn dự kiến gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và vốn huy động ngoài ngân sách, với hình thức đầu tư công hoặc đối tác công tư (PPP).
Ban Quản lý dự án Thăng Long cho biết việc triển khai vành đai 5 là cần thiết trong bối cảnh nhu cầu vận tải vùng Thủ đô và khu vực Bắc Bộ tăng nhanh, trong khi hệ thống hạ tầng liên vùng cần được hoàn thiện đồng bộ để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao giai đoạn tới.
Tuyến đường sẽ giúp giảm tải cho các trục giao thông hiện hữu, đặc biệt là khu vực đô thị các địa phương; đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, logistics và tăng khả năng kết nối giữa các tỉnh thành trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Hệ thống vành đai Hà Nội. (Đồ họa: Tiến Thành).
Dự kiến chia vành đai 5 thành 8 dự án thành phần, ưu tiên đầu tư công
Tại cuộc họp Bộ Xây dựng mới đây, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã yêu cầu các địa phương rà soát quy hoạch, xác định hướng tuyến và chuẩn bị nguồn lực để triển khai vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội.
Bộ trưởng thống nhất phương án nghiên cứu chia thành 8 dự án thành phần, trong đó 7 dự án theo địa giới hành chính và một dự án riêng cho các cầu lớn nằm trên hai địa phương trở lên. Phương án này nhằm tạo thuận lợi cho tổ chức thực hiện và phân chia trách nhiệm đầu tư.
Với các đoạn đường song hành phục vụ phát triển đô thị và công nghiệp dọc tuyến, Bộ yêu cầu nghiên cứu tối thiểu đạt tiêu chuẩn đường cấp III rộng 12 m. Những khu vực dân cư thưa, việc bố trí đường gom sẽ được xem xét linh hoạt để tránh đầu tư dàn trải.
Các địa phương cũng phải lập kế hoạch đầu tư các tuyến kết nối từ vành đai 5 tới khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm dịch vụ, bảo đảm khai thác đồng bộ khi tuyến đường hoàn thành. Trong thiết kế, Bộ Xây dựng yêu cầu chú trọng hệ thống hầm chui dân sinh, ưu tiên phương án hầm kép để bảo đảm đi lại hai bên tuyến, đồng thời phải có giải pháp thoát nước tránh ngập.
Bộ Xây dựng ưu tiên phương án đầu tư công, sau đó tổ chức thu phí hoàn vốn theo quy định của Luật Đường bộ. Với tuyến chính, do nhiều địa phương gặp khó khăn về ngân sách, Bộ đề xuất sử dụng ngân sách Trung ương để bảo đảm triển khai đúng tiến độ.
Vành đai 5 là tuyến vành đai ngoài cùng trong quy hoạch giao thông Thủ đô Hà Nội. Hiện vành đai 3 đã đưa vào khai thác, vành đai 4 đang thi công và dự kiến hoàn thành năm 2027. Khi hoàn thành vành đai 5, hệ thống ba tuyến vành đai chiến lược của Hà Nội sẽ được khép kín.
Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia thời kỳ 2021-2030, tuyến vành đai 5 được xác định quy mô 6 làn cao tốc, đầu tư trước năm 2030.