Cước siêu tàu chở dầu VLCC lập đỉnh 1,4 triệu USD/ngày

Việc nhiều tàu bị huy động cho hoạt động chuyển tải bên ngoài eo biển Hormuz đã làm co hẹp nguồn cung tàu cho các tuyến khác, đẩy giá chào thuê một chuyến từ Bờ Vịnh của Mỹ đi Nhật Bản lên 82 triệu USD và kéo cước tàu Suezmax, Aframax tăng vọt.

Cước tàu VLCC tăng gần 540%

Dữ liệu Bloomberg công bố ngày 8/10 cho thấy, giá thuê theo ngày của tàu VLCC (sức chở khoảng 2 triệu thùng) trên tuyến Vịnh Ba Tư – Đông Á đã chạm mức kỷ lục 1,4 triệu USD/ngày, sau khi vượt một triệu USD trong tháng 9 và tăng thêm khoảng 40% chỉ trong tuần đầu tháng 10. So với mặt bằng trước khi xung đột bùng phát, mức cước này tăng gần 540%, trong khi giá dầu Brent chỉ tăng khoảng 40% trong cùng giai đoạn.

Theo Bloomberg, nguyên nhân chính là một lượng lớn công suất vận tải đang bị thu hút vào hoạt động chuyển tải từ tàu sang tàu (ship-to-ship – STS) bên ngoài eo biển Hormuz. Trong khoảng 850 tàu VLCC trên toàn thế giới, hơn 40% hiện có mặt tại Vịnh Ba Tư hoặc cách khu vực này vài ngày hải trình; việc nhiều tàu được dùng để vận chuyển con thoi bên ngoài eo biển khiến nguồn cung tàu cho các tuyến khác co hẹp đột ngột.

Tổng Giám đốc điều hành tập đoàn thương mại năng lượng Vitol nhận định thị trường đã chuyển từ khủng hoảng dầu thô sang khủng hoảng sản phẩm lọc dầu, và nay là khủng hoảng vận tải biển.

Theo dữ liệu theo dõi tàu của Vortexa được Bloomberg dẫn lại, số tàu thực hiện sang mạn sau khi rời eo biển Hormuz tăng mạnh đã đẩy năng lực chuyển tải ngoài khơi Oman và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tiến sát ngưỡng bão hòa; việc bơm chuyển toàn bộ lô hàng của một tàu VLCC sang tàu khác hiện có thể mất 5 - 6 ngày.

IranWire dẫn dữ liệu vận tải biển cho biết, khối lượng dầu chuyển tải STS tại Vịnh Oman đã tăng từ khoảng 1,4 triệu thùng/ngày trong tháng 8 lên xấp xỉ 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 9, chiếm gần 40% lượng dầu đi qua Hormuz. Hoạt động trung chuyển vì vậy đang dịch chuyển sang bờ tây Ấn Độ, hai tàu VLCC gần đây đã sang mạn tại Vịnh Kutch (bang Gujarat) để chở tiếp hàng đi Đông Á, lần đầu tiên vùng biển này được ghi nhận sử dụng cho mục đích trên kể từ khi cuộc chiến liên quan đến Iran bùng phát.

Trên các tuyến viễn dương, cước vận tải đang trở thành một cấu phần lớn trong giá dầu thô giao đến cảng đích. Theo Bloomberg ngày 8/10, một tàu VLCC đã được chào thuê trọn chuyến từ Bờ Vịnh của Mỹ đi Nhật Bản với giá 82 triệu USD, tăng khoảng 50% so với ba tuần trước, tương đương hơn 40 USD cho mỗi thùng dầu. Số liệu của Sở Giao dịch Baltic (Baltic Exchange) cũng cho thấy giá cước trọn chuyến tuyến Bờ Vịnh của Mỹ – Trung Quốc (TD22) đã lên 79,6 triệu USD trong tuần kết thúc ngày 9/10. Chi phí này gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu và giá nhiên liệu đến tay người tiêu dùng.

Cơn sốt lan sang phân khúc tàu Suezmax và Aframax khi chủ hàng chia nhỏ lô dầu

Theo Bloomberg, thu nhập bình quân ngày của tàu Suezmax (sức chở khoảng một triệu thùng) đã tăng 72% lên mức kỷ lục 630.000 USD/ngày, trong khi cước tàu Aframax (khoảng 600.000 - 750.000 thùng) cũng tăng mạnh tương tự. Hãng môi giới Fearnleys cho biết chưa có dấu hiệu chững lại đối với đà tăng cước của hai phân khúc này.

Số liệu đánh giá cước tuần kết thúc ngày 9/10 của Baltic Exchange, được hãng phân tích Signal Ocean tổng hợp, cho thấy đà tăng diễn ra ở cả phía đông và phía tây kênh đào Suez.

Tuyến Trung Đông - Singapore (TD2) dẫn đầu nhóm tàu chở dầu thô với thu nhập quy đổi theo ngày (TCE) đạt 1.448.094 USD/ngày, tăng 17,7% so với tuần trước; tuyến Trung Đông - Trung Quốc (TD3C) đạt 1.412.594 USD/ngày, tăng 15,6%. Mức tăng mạnh nhất của nhóm VLCC lại nằm ở phía tây Suez, tuyến Bờ Vịnh của Mỹ - Trung Quốc (TD22) tăng 59,3% lên 637.675 USD/ngày và tuyến Tây Phi - Trung Quốc (TD15) tăng 48,1% lên 763.031 USD/ngày.

Ở phân khúc Suezmax, tuyến Biển Đen - Địa Trung Hải (TD6) tăng 67,5% lên 816.610 USD/ngày, vượt tuyến Trung Đông - Địa Trung Hải (TD23) ở mức 759.117 USD/ngày (tăng 24,3%); tuyến Tây Phi - Bắc Âu (TD20) tăng 37,6% lên 561.620 USD/ngày. Với tàu Aframax, cả 7 tuyến trong rổ chỉ số của Signal Ocean đều tăng từ 28,3% - 73,2% so với tuần trước, dẫn đầu là tuyến Biển Bắc - lục địa châu Âu (TD7) lên 526.895 USD/ngày và tuyến Bờ Đông Mexico - Bờ Vịnh của Mỹ (TD26) tăng 62,7% lên 394.568 USD/ngày. Ở phía đông Suez, tuyến Kuwait - Singapore (TD8) tăng 28,3% lên 454.235 USD/ngày và tuyến Đông Nam Á - Bờ Đông Australia (TD14) tăng 50,5% lên 252.356 USD/ngày.

Theo Signal Ocean, các bên thuê tàu đang chia nhỏ lô hàng sang cỡ tàu nhỏ hơn khi tàu lớn ngày càng khó tìm. Danh sách tàu Aframax sẵn sàng tại Bờ Vịnh của Mỹ đã giảm 35,8%, từ 53 xuống 34 tàu trong giai đoạn 28/9 - 2/10.

Bên cạnh đó, các nhà máy lọc dầu lớn của Ấn Độ (Indian Oil, Reliance, Bharat Petroleum và HPCL-Mittal Energy) đã chuyển sang mua dầu Iraq theo điều kiện giao lên tàu (FOB) và tự thuê tàu, chủ yếu là VLCC, cho các lô hàng từ Vịnh Ba Tư. Lượng dầu Iraq xuất sang Ấn Độ trong tháng 9 tăng hơn gấp đôi lên 4,41 triệu tấn (tăng 106,3% so với tháng 8), trong khi dầu thô Nga sang Ấn Độ, vốn chủ yếu đi bằng tàu Aframax và Suezmax, giảm 32,3% xuống 5,48 triệu tấn.

Rủi ro an ninh hàng hải tiếp diễn và áp lực giá nhiên liệu kéo dài sang năm 2027

Tại Trung Đông, rủi ro an ninh hàng hải vẫn ở mức cao. Theo các nguồn tin an ninh hàng hải được Signal Ocean tổng hợp, ít nhất 12 vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) quanh eo biển Hormuz đã được ghi nhận từ ngày 28/9 - 5/10, mức cao nhất theo tuần kể từ khi cuộc chiến bắt đầu ngày 28/2; dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ghi nhận 9 vụ trong cùng tuần.

Ngày 7/10, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo một tàu chở dầu trúng nhiều vật thể phóng, cách Madinat ash Shamal (Qatar) khoảng 51 hải lý về phía bắc. Theo Business Korea dẫn báo cáo của UKMTO, lượng tàu đi qua eo biển Hormuz tính đến khoảng giữa tháng 10 đã giảm khoảng 75% so với trước chiến sự.

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng leo thang. Theo báo giá ngày 24/9 được Signal Ocean tổng hợp, phí cho tàu đi qua Hormuz (kỳ bảo hiểm thường là 7 ngày) được chào ở mức 6 – 9% giá trị tàu, tức khoảng 6 – 9 triệu USD với một tàu trị giá 100 triệu USD. Với tàu có liên quan đến Ả Rập Xê Út ghé cảng Yanbu ở Biển Đỏ, mức phí khoảng 3% (từ dưới 1% hồi đầu tháng 7), và có thể lên tới 7% hoặc cao hơn với các cảng xa hơn về phía nam như Jizan.

Tại Mỹ, tính đến ngày 9/10, bão cấp hai Isaias đã buộc các nhà sản xuất ở vùng Vịnh Mexico tạm dừng khoảng 1,46 triệu thùng/ngày, tương đương 72% sản lượng dầu thô khu vực; hãng tư vấn GeoScience ước tính tổng sản lượng bị mất trong cả đợt bão có thể lên tới 9 triệu thùng.

Chi phí vận chuyển đắt đỏ cộng với công suất lọc dầu thiếu hụt đang giữ giá nhiên liệu tinh chế, đặc biệt là dầu diesel, ở vùng cao lịch sử. Phát biểu tại Singapore mới đây, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cho rằng ngay cả khi xung đột tại Vùng Vịnh sớm chấm dứt, giá năng lượng cao nhiều khả năng vẫn kéo dài đến năm 2027.

Goldman Sachs dự báo chênh lệch giá lọc dầu (crack spread) bình quân toàn cầu của dầu diesel và nhiên liệu bay năm 2027 sẽ vượt 40 USD/thùng, gấp hơn hai lần mức thông thường khoảng 20 USD/thùng.

Các nền kinh tế phương Tây đã tung ra nhiều biện pháp can thiệp từ đầu tháng 10. Nhóm G7 phối hợp xả 100 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược qua Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong 4 tháng. Mỹ tạm cho phép dùng dầu diesel nhuộm màu (dyed diesel) trong vận tải kèm hoãn thu thuế tiêu thụ, và ngày 9/10 cấp giấy phép tạm thời cho phép giao dịch dầu diesel có xuất xứ Nga đến ngày 7/4/2027.

Theo lộ trình được công bố sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng ngày, Nga sẽ cung ứng 300.000 tấn diesel trong tháng 10 và 500.000 tấn trong tháng 11, tiếp theo là một triệu tấn và có thể nâng lên tới ba triệu tấn sau đó.

Tại châu Âu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết từ cuối tháng 2, giá khí đốt đã tăng 140%, giá diesel tăng gấp đôi và chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch của khối tăng thêm khoảng 100 tỷ euro.

Tuy nhiên, Tổng Giám đốc Saudi Aramco Amin Nasser cảnh báo, lượng dự trữ xả khẩn cấp "chỉ có thể giúp cầm cự qua một mùa đông", còn nhà phân tích Baden Moore của CLSA cho rằng xả kho chỉ giải quyết thanh khoản ngắn hạn và nhu cầu mua bù tồn kho sau đó sẽ lại đẩy cầu tăng.

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn