Cửa hàng Pate Cột Đèn truyền thống lao đao vì đồ hộp trùng tên

Từ sáng sớm, bà Nguyễn Thị Bình, chủ quán bánh mì pate Thu Béo ở số 2 Chùa Hàng, tất bật chuẩn pate và bánh mì que gửi cho khách đặt từ Hà Nội. Tuy nhiên, số lượng bán mỗi ngày trong khoảng ba ngày gần đây đã giảm khoảng 40%.

Gắn bó với nghề gần nửa thế kỷ, bà cho biết chưa từng nhận phản hồi tiêu cực nào về chất lượng sản phẩm. Bà cho biết mỗi ngày bán khoảng hơn 30 kg pate mang đi và hàng trăm bánh mỳ phết sẵn pate. "Sau khi vụ việc của Công ty Đồ hộp Hạ Long được báo chí đưa tin, pate Cột Đèn truyền thống ở cả phố này bị ảnh hưởng lớn", bà Bình nói.

Bà Liên, chủ một quán bánh mỳ pate Cột Đèn cho biết mấy hôm nay bà chỉ bán được bánh mỳ phết sẵn pate, hộp đóng sẵn nửa cân không tiêu thụ được. "Hôm nay cuối tuần, có nhiều khách du lịch nên tôi vẫn làm chục hộp, bình thường thì hết ngay nhưng đến trưa nay vẫn còn. Nếu không cải thiện tình hình, thứ hai tôi sẽ giảm bớt hàng", bà cho hay.

Phố Chùa Hàng hiện có hàng chục hộ kinh doanh pate, phần lớn treo biển "Pate Cột Đèn". Theo các chủ quán, đây là tên gọi quen thuộc hình thành từ nhiều thập niên trước, xuất phát từ quán pate lâu đời ở khu vực ngã tư Chùa Hàng – Tô Hiệu. Từ đó, người dân và du khách truyền tai nhau, coi "pate Cột Đèn" như cách gọi chung cho đặc sản của cả con phố.

Sau này, Công ty Đồ hộp Hạ Long cho ra đời sản phẩm pate đóng hộp bằng sắt, lấy tên "Pate Cột Đèn", cung cấp sản lượng lớn ra thị trường.

Chị Hương Giang, khách quen sống tại quận Lê Chân, cho biết người Hải Phòng thường mua pate Chùa Hàng về ăn cùng bánh mì, bánh bao hoặc cơm, thay vì dùng pate đóng hộp. "Mỗi nhà làm một vị, nhưng đều có mùi thơm rất riêng. Ăn quen là nhận ra ngay", chị nói.

Các hộ kinh doanh khẳng định pate truyền thống ở Chùa Hàng không liên quan đến sản phẩm dán nhãn "Pate Cột Đèn" do Công ty Đồ hộp Hạ Long sản xuất. "Hàng ở đây làm trong ngày, nhà nào nhà nấy tự sản xuất, dùng thịt, mỡ, gan tươi xay nhuyễn, hầm ít nhất 6 tiếng", bà Liên, một chủ quán, cho hay.

Theo bà, pate được nêm nếm gia vị theo công thức riêng mỗi nhà nhưng đều đảm bảo vị béo ngậy từ thịt, mỡ, bùi của gan lợn, tơi ẩm vừa phải. Các cửa hàng đều cho biết không dùng chất bảo quản nên pate chỉ dùng được 7 ngày với nhiệt độ 0 đến 5 độ C, kéo dài ba tháng nếu cấp đông, chủ yếu đựng trong hộp nhựa.

"Con phố chỉ gần 100 m có hàng chục quán bán pate, trước nay nhà nào cũng đông khách. Khách quen hiểu rõ sự khác biệt, không nhầm lẫn giữa pate thủ công và pate công nghiệp", bà nói.

Tuy vậy, trước sự việc của Công ty Đồ hộp Hạ Long sản xuất sản phẩm pate trùng tên thương hiệu chung của khu phố, các chủ cửa hàng dù tự tin với sản phẩm truyền thống làm ra, cũng không tránh được lo lắng.

Bà Kim Loan, chủ một quán pate Cột Đèn có tiếng trên mạng xã hội cho biết một sản phẩm công nghiệp trùng tên đã gây hiểu lầm cho một bộ phận khách hàng. "Pate Cột Đèn chính gốc là sản phẩm thủ công, gắn liền với đời sống ẩm thực địa phương. Chúng tôi mong khách hàng thấu hiểu, phân biệt rõ ràng để niềm tự hào ẩm thực đất cảng tiếp tục được đón nhận", bà viết trên trang Facebook cá nhân.

Nhiều chủ quán mong cơ quan quản lý địa phương có phương án hoặc định hướng thương hiệu để tránh ảnh hưởng đến uy tín của đặc sản địa phương. Trước đó, Sở Du lịch Hải Phòng đã đưa pate Cột Đèn vào Bản đồ Ẩm thực Hải Phòng, giới thiệu như một trong những món ăn tiêu biểu của thành phố cảng.

Sau vụ việc, nhiều khách hàng tiếp tục tin tưởng và tiêu thụ các sản phẩm pate Cột Đèn ở phố Chùa Hàng. "Ban đầu tôi cũng hoang mang, nhưng khi gọi về cho người thân ở Hải Phòng hỏi kỹ thì đã phân biệt được. Tạm thời tôi cứ nhờ họ mua gửi lên cho yên tâm", anh Xuân Toàn, ở Hà Nội cho hay.

Liên quan vụ án, Công an TP Hải Phòng cho biết tháng 9/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện hai xe ôtô chở 1,2 tấn thịt lợn không rõ nguồn gốc, nhiễm virus tả lợn châu Phi. Mở rộng điều tra, lực lượng chức năng phát hiện khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh nhiễm bệnh trong kho của Công ty Đồ hộp Hạ Long.

Từ số thịt này, doanh nghiệp đã chế biến hơn 1,7 tấn pate thành phẩm, tương đương khoảng 14.000 hộp, vào các ngày 6 và 7/9/2025. Một số sản phẩm của công ty này dương tính với virus tả lợn châu Phi như hơn 4.000 kg chả giò rế, hơn 3.000 kg chả giò đặc biệt. Ngoài ra, hơn 13.000 kg bì heo và hơn 8.000 kg da gà đông lạnh của Công ty cũng dương tính với vi khuẩn Salmonella spp (gây bệnh đường ruột).

Nhà chức trách xác định số thịt nhiễm bệnh được thu gom từ các đầu mối tại Hưng Yên, không có giấy tờ hợp pháp. Sau bốn tháng điều tra, Công an Hải Phòng đã khởi tố bị can đối với Bùi Đức Trọng (46 tuổi) cùng 8 người khác về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Toàn bộ số thịt và sản phẩm liên quan đã bị tiêu hủy vào tháng 11/2025.