Chuyên gia nói gì về việc TP HCM phát hành trái phiếu công trình bằng USD?

UBND TP HCM vừa có văn bản giao Sở Tài chính phối hợp vớiTrung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC-HCMC) triển khai việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính Quốc tế nhằm huy động vốn phục vụ các dự án trọng điểm.

Trước đó, HĐND TP HCM thông qua tờ trình về việc phát hành trái phiếu tại VIFC-HCMC trong kỳ họp chuyên đề ngày 30/10. Theo đó, trái phiếu có thể được phát hành và thanh toán bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi.

Thông tin thêm về vấn đề này tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra chiều 12/11, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho hay đây là lần đầu tiên Việt Nam có thể phát hành trái phiếu chính quyền địa phương bằng ngoại tệ ra thị trường quốc tế. Trước đây, trái phiếu chính quyền địa phương chỉ được phát hành bằng nội tệ.

Bên cạnh thị trường trái phiếu, ông Huân cho biết Trung tâm Tài chính quốc tế cũng hướng tới phát triển các quỹ đầu tư, đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân và các doanh nghiệp khác trên thị trường sơ cấp.

Bên cạnh đó, "chúng tôi cũng đang triển khai những sản phẩm mới về công nghệ, fintech cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và tài sản số trong Trung tâm Tài chính quốc tế", ông Huân nói.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), thì nhấn mạnh từ việc phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị của thành phố bằng ngoại tệ, thông qua VIFC-HCMC, chúng ta cần đặt ra vấn đề liệu có thể niêm yết sản phẩm này trên một thị trường khu vực hay xây dựng cơ chế đặc biệt để niêm yết tại thị trường Việt Nam hay không?

"Nếu niêm yết được đây có thể là sản phẩm đầu tiên kết nối Trung tâm Tài chính quốc tế TP HCM với thị trường vốn trong nước", ông Sơn nói.

Chủ tịch VSDC cho rằng trung tâm tài chính quốc tế, thị trường chứng khoán, thị trường vốn và thị trường tiền tệ phải có sự gắn kết chặt chẽ.

Ông cho biết đây sẽ là một trong những tiêu chí đánh giáVIFC-HCMC bên cạnh các tiêu chí về tổng tài sản của định chế tài chính tham gia trung tâm, quy mô vốn hóa của các doanh nghiệp quốc tế niêm yết và thanh khoản giao dịch trên thị trường vốn.

Ông cho rằng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam là một mô hình tương đối đặc thù, cần có những định chế tài chính con phù hợp trong khu vực này. Song song với đó cần xem xét cơ chế hoạt động của các ngân hàng trong Trung tâm Tài chính quốc tế và cơ chế kết nối giữa khu vực này với thị trường vốn Việt Nam sao cho hiệu quả, hợp lý.

Một điểm thứ hai liên quan đến việc Trung tâm Tài chính quốc tế theo ông Sơn là cần huy động nguồn lực thông qua các định chế tài chính như quỹ đầu tư và các tổ chức khác để hình thành mô hình đầu tư cho doanh nghiệp, đặc biệt là các quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân (private equity) và quỹ đầu tư mạo hiểm (venture capital).

Các quỹ này có thể đầu tư vào những doanh nghiệp ở giai đoạn ban đầu, sau đó nâng cao chất lượng tài trợ vốn và quản trị doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp đủ điều kiện, tiến hành IPO, các quỹ thoái vốn và tiếp tục quay lại đầu tư vào một chu kỳ mới.

"Tôi cho rằng đây là những cơ chế cần thiết để kết nối Trung tâm Tài chính quốc tế với các khu vực của thị trường vốn Việt Nam", ông Sơn nói.

Với chiến lược tăng trưởng đặt ra từ nay đến năm 2030, ông Sơn cho biết Việt Nam cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1.450 tỷ USD. Như vậy, mỗi năm cần huy động khoảng 7,8 triệu tỷ đồng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong dài hạn.

Trong khi đó, vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 22%. Phần còn lại sẽ đến từ khu vực tư nhân, FDI và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII).

Đối với dòng vốn nước ngoài, Chủ tịch VSDC cho rằng các định chế tài chính và quỹ đầu tư sẽ đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là những quỹ, tập đoàn lớn đã quan tâm đến thị trường Việt Nam trong thời gian qua.

Vấn đề cốt lõi vẫn là làm thế nào để xây dựng cơ chế vận hành khiến nhà đầu tư hoàn toàn yên tâm khi đưa tiền vào Việt Nam. Điều này liên quan đến quy mô thị trường, chất lượng hàng hóa và các cơ chế phòng vệ rủi ro.

"Tôi muốn nhấn mạnh thêm một vấn đề là phòng vệ rủi ro tỷ giá. Đây là nội dung mà Ngân hàng Nhà nước và các đơn vị liên quan cần quan tâm", ông Sơn nói.

Nhà đầu tư có thể đưa ngoại tệ vào Việt Nam, đầu tư và có lợi nhuận, nhưng khi thoái vốn, chuyển lợi nhuận trở lại ngoại tệ, họ có thể gặp rủi ro tỷ giá. Nếu lợi nhuận đầu tư bị ảnh hưởng bởi biến động tỷ giá, sức hấp dẫn của thị trường sẽ giảm.

"Đầu tư gián tiếp khác với đầu tư trực tiếp, không có hợp đồng gốc, nhưng chúng ta vẫn cần xây dựng cơ chế phòng vệ rủi ro tỷ giá khi nhà đầu tư nước ngoài đưa vốn vào thị trường chứng khoán", ông Sơn nói.

Đây là vấn đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm như Vanguard, BlackRock hay Morgan Stanley đặt ra các hoạt động xúc tiến đầu tư và nâng hạng thị trường, Chủ tịch VSDC cho biết.