Bằng cấp có thực sự giúp người trẻ kiếm tiền nhiều hơn?
Sự xôn xao gần đây của kì thi THPT Quốc gia và việc các tân sinh viên bắt đầu nhập học có thể khiến bạn hồi tưởng về những ngày tháng đại học. Bạn thậm chí có thể xem xét việc quay trở lại trường để học cao học hay một chứng chỉ nào đó như MBA.
Tuy nhiên, bằng cấp cao có thực sự cần thiết? Chuyên viên tài chính cá nhân Ramit Sethi tác giả cuốn sách Tôi sẽ dạy bạn cách làm giàu (I Will Teach You to be Rich) nói rằng điều đó phụ thuộc vào mục tiêu nghề nghiệp cá nhân của mỗi người và không phải là một quyết định đơn giản.
"Đừng quay trở lại trường học chỉ vì bạn không biết phải làm gì với sự nghiệp của mình", Set Sethi nói. Dưới đây là 3 điều bạn cần làm trước khi đưa ra lựa chọn quan trọng này.
Phân tích số liệu thực tế
Nếu bạn đang băn khoăn về việc có nên lấy bằng cấp hay không thì điều đầu tiên bạn cần làm là lập một danh sách toàn diện về ưu và nhược điểm với tất cả những lý do mà bạn nên và không nên.
"Một yếu tố chính là chi phí cơ hội", Sethi nói. Bạn không chỉ phải dành thời gian và trả tiền cho chương trình học này mà bạn còn mất toàn bộ số tiền khi không được tuyển dụng.
Tùy thuộc vào trường học và chương trình giảng dạy, đó có thể là một khoản đầu tư đáng kể.
Các nhà nghiên cứu tại Viện đô thị Mỹ nhận thấy một sinh viên trung bình theo học chương trình cử nhân phải gánh khoản vay 18.201 USD cho năm học 2015-2016, theo dữ liệu gần đây. Nếu họ tiếp tục học cao học trong hai năm sau đó, số nợ sẽ tăng tăng gấp đôi kèm theo chi phí sinh hoạt.
Tuy nhiên, bằng tốt nghiệp sẽ dạy cho bạn những kỹ năng mới, có thể mang lại thu nhập cao hơn.
NCBC dẫn một nghiên cứu toàn diện được thực hiện bởi Đại học Georgetown vào năm 2015 cho thấy, một người Mỹ trung bình có bằng cử nhân kiếm được 61.000 USD trong khi những người có bằng thạc sĩ kiếm được 78.000 USD.
Một phân tích gần đây hơn của Cục Thống kê Lao động cho thấy các lao động Mỹ có ít nhất một bằng cử nhân kiếm được trung bình 932 USD mỗi tuần. Những người có bằng thạc sĩ kiếm được trung bình 1.434 USD. BLS cũng nhận thấy rằng những người có trình độ học vấn cao hơn có tỉ lệ thất nghiệp thấp hơn.
(Ảnh minh họa. Nguồn: The Atlantic)
Trao đổi với những người đã tốt nghiệp
Nếu danh sách của bạn đang nghiêng về ưu điểm thì đã tới thời điểm kiểm tra các chương trình và trường đại học bạn quan tâm. Sethi khuyên bạn nên thực sự liên lạc với các trường và hỏi họ về tỉ lệ tốt nghiệp cũng như việc làm của các sinh viên vừa tốt nghiệp trong thời gian gần đây.
Ngoài ra, hãy hỏi họ mức lương trung bình mà sinh viên của họ có được. Những công việc điển hình mà họ nhận được là gì? Tốt hơn nữa, yêu cầu nhà trường giới thiệu cho bạn một vài sinh viên vừa tốt nghiệp và trao đổi về chương trình học.
"Bạn muốn chắc chắn rằng đó là trường đại học dành cho mình thì phải hỏi các sinh viên ở đó", Set Sethi nói. Đây là lý do tại sao việc phỏng vấn sinh viên và cảm nhận về sự thành công của chương trình thậm chí còn được trả phí.
Nếu bạn cảm thấy các sinh viên hối tiếc về lựa chọn của mình, hãy suy nghĩ lại trước khi theo đuổi cùng một con đường.
Chọn trường đại học danh tiếng
Một lời khuyên khác mà Sethi dành cho những người đang xem xét học đại học, đặc biệt nếu họ muốn có bằng MBA: chỉ cân nhắc các đơn vị và khóa học tốt nhất.
Chỉ lựa chọn 1 trong 5 chương trình hàng đầu - không phải 5% chương trình hàng đầu, Set Sethi khẳng định. Đó chính là Harvard, Stanford, Wharton và 2 trường còn lại.
Đối với bằng cấp, có một sự khác biệt lớn giữa các đại học hàng đầu và tất cả các trường còn lại. Nhà tuyển dụng trong tương lai sẽ chú ý đến điều này.
Trước khi bạn bắt đầu hoảng sợ về học phí, hãy cân nhắc rằng, có lẽ ngược với trực giác, các trường hàng đầu thường có khối tài sản tốt nên họ sẽ có lợi thế về trao hỗ trợ tài chính, tài trợ và học bổng so với một số đại học công lập và đại học tư thục.
"Các trường đại học danh giá và đắt đỏ có thể cung cấp cho bạn giá trị bằng cấp cao nhất và cuối cùng, sẽ ít tốn kém hơn", Sethi viết. Vấn đề không phải là cái tên mà là những gì bạn phải trả và số tiền bạn thu lại được.
"Hãy nhớ rằng tốt nghiệp đại học không chỉ là về tiền", Sethi nói. "Đó là môi trường nơi bạn sẽ gặp những người tuyệt vời, xây dựng mạng lưới quan hệ và có những trải nghiệm thay đổi cuộc sống nên cũng rất quan trọng".
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
