AI đã vào 245.000 doanh nghiệp Việt, nhưng bài toán kiếm tiền mới chỉ bắt đầu

Đây là một phần trong nghiên cứu “Khai phá Tiềm năng AI Việt Nam 2026” do Strand Partners thực hiện theo ủy quyền của Amazon Web Services (AWS).

Nghiên cứu được công bố tại sự kiện AWS Cloud & AI Day 2026 diễn ra ngày 29/9 tại Hà Nội, dựa trên khảo sát 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 người dân, nhằm đánh giá mức độ ứng dụng AI và điện toán đám mây tại Việt Nam.

Ông Eric Yeo, Tổng giám đốc AWS Việt Nam, cho biết cứ mỗi giờ có khoảng 8 doanh nghiệp mới tại Việt Nam ứng dụng AI. Theo ông, doanh nghiệp đang dần chuyển từ câu hỏi “Có nên ứng dụng AI?” sang “Làm thế nào mở rộng quy mô những giải pháp đã mang lại hiệu quả?”.

Dù tốc độ ứng dụng tăng, phần lớn doanh nghiệp vẫn đang ở giai đoạn đầu. Khoảng 61% doanh nghiệp ứng dụng AI mới dừng ở tìm hiểu và thử nghiệm, trong khi chỉ 8% đã tích hợp công nghệ này vào các quy trình, nghiệp vụ hoặc hoạt động cốt lõi.

Mức độ ứng dụng cũng khác nhau giữa các ngành. Lĩnh vực tài chính có tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng AI lên tới 41%, cao hơn đáng kể mức trung bình 26%. Trong nhóm này, 79% doanh nghiệp ghi nhận năng suất tăng. Với lĩnh vực y tế, tỷ lệ ứng dụng AI là 23%, trong đó 69% cho biết năng suất được cải thiện.

Tại Việt Nam, Agentic AI cũng đang trở thành một xu hướng mới. Agentic AI là các hệ thống có khả năng thực hiện một chuỗi nhiệm vụ và hành động thay vì chỉ phản hồi một yêu cầu đơn lẻ.

Khoảng 38% doanh nghiệp được khảo sát đã biết đến agentic AI. Trong đó, 8% đã tích hợp AI agent vào các quy trình cốt lõi, còn 19% đang thử nghiệm hoặc triển khai thí điểm.

Với các doanh nghiệp đã triển khai AI agent, nhiều kết quả tích cực được ghi nhận, như 81% nói rằng năng suất được cải thiện, 73% đạt doanh thu cao hơn. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cho biết tốc độ ra quyết định và hiệu quả vận hành được cải thiện.

Một ví dụ tiêu biểu là CTCP Chứng khoán Kỹ thương (TCBS). Theo ông Trịnh Thế Thành, Giám đốc công nghệ của TCBS, hơn 460 nhân sự đang sử dụng Kiro, môi trường phát triển phần mềm agentic AI của AWS. Công ty ghi nhận thời gian phát triển tính năng được rút ngắn gần 25%, trong khi hơn 70% mã nguồn do AI tạo ra được duyệt ngay từ lần đầu.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu, việc ứng dụng AI chưa đồng nghĩa doanh nghiệp đã giải được bài toán hiệu quả đầu tư. Chỉ 23% doanh nghiệp đã ứng dụng AI cho biết có chiến lược AI chính thức và toàn diện, dù tỷ lệ này gần gấp đôi mức 12% của năm 2025.

Đáng chú ý hơn, chỉ 13% doanh nghiệp có khung đo lường ROI từ AI rõ ràng và được áp dụng nhất quán. Trong khi đó, 46% thừa nhận chưa có phương pháp đáng tin cậy để đánh giá hiệu quả đầu tư vào công nghệ này.

Nhân lực AI cũng là một điểm nghẽn với nhiều doanh nghiệp. Khoảng 54% doanh nghiệp cho rằng thiếu hụt kỹ năng số và AI đang cản trở việc ứng dụng và mở rộng công nghệ. 87% nhà tuyển dụng đánh giá việc đào tạo lại nhân viên hiện tại là yếu tố quan trọng trong chiến lược AI.

Ngoài ra, yêu cầu về kỹ năng AI cũng đang thay đổi. Doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm nhân sự biết sử dụng AI, mà ngày càng coi trọng năng lực phán đoán. 62% lãnh đạo đánh giá tư duy phản biện là yếu tố then chốt, trong khi 57% cho rằng khả năng diễn giải, xác minh và phản biện kết quả do AI tạo ra sẽ ngày càng quan trọng trong 5 năm tới.

Các doanh nghiệp được khảo sát cho biết sẵn sàng trả mức lương cao hơn trung bình 41% cho nhân sự có kỹ năng AI.