VSDC 20 năm tuổi: Tổng giá trị giao dịch đạt 66 triệu tỷ đồng, quản lý 13 triệu tài khoản

Ngày 11/7 tại Hà Nội, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động (07/7/2006 – 07/7/2026).

Được thành lập theo Quyết định số 189/2005/QĐ-TTg ngày 27/7/2005 của Thủ tướng Chính phủ và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 07/7/2006 với tiền thân là Trung tâm Lưu ký Chứng khoán, VSDC ra đời trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam còn ở giai đoạn đầu phát triển, hệ thống hạ tầng sau giao dịch đang từng bước được xây dựng và hoàn thiện.

Năm 2009, VSDC chuyển từ đơn vị sự nghiệp có thu sang mô hình doanh nghiệp là Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thành viên 100% vốn nhà nước. Đến đầu năm 2023, VSDC chính thức chuyển đổi thành Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. 

Trong thời gian VSDC mới đi vào hoạt động, quy mô thị trường còn khiêm tốn với 44 tổ chức đăng ký chứng khoán, khoảng 3,2 tỷ chứng khoán đăng ký lưu ký và giá trị thanh toán mới hơn 60 nghìn tỷ đồng trên thị trường cơ sở.

Hai mươi năm sau, tính đến hết ngày 30/6/2026, VSDC quản lý 106 thành viên lưu ký, gồm 87 công ty chứng khoán, 11 ngân hàng lưu ký trong nước và 08 ngân hàng lưu ký nước ngoài; phục vụ 19 tổ chức mở tài khoản lưu ký trực tiếp tại VSDC; quản lý 2.110 tổ chức đăng ký chứng khoán với tổng khối lượng 327 tỷ chứng khoán đăng ký tập trung. 

Bên cạnh đó, tổng giá trị thanh toán giao dịch chứng khoán qua hệ thống VSDC trong 20 năm đã đạt 66 triệu tỷ đồng; đồng thời số lượng tài khoản nhà đầu tư được VSDC quản lý đạt hơn 13 triệu tài khoản.

“Đằng sau những con số tăng trưởng ấy là một hệ thống vận hành liên tục, chính xác và an toàn. Một trong những dấu ấn nổi bật là quá trình liên tục rút ngắn chu kỳ thanh toán. 

Trong giai đoạn 10 năm, từ 2012 đến 2022, VSDC đã thực hiện 3 lần rút ngắn chu kỳ thanh toán từ 15h chiều ngày T+3 xuống sáng T+2. Việc rút ngắn thời gian thanh toán không chỉ giúp tăng vòng quay vốn và thanh khoản thị trường mà còn đưa Việt Nam tiến gần hơn tới các chuẩn mực thanh toán quốc tế”, VSDC cho biết thêm.

Bên cạnh thị trường cổ phiếu, VSDC đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hạ tầng cho nhiều phân khúc mới. Với thị trường trái phiếu chính phủ, đơn vị xây dựng hệ thống thanh toán chuyên biệt, bảo đảm an toàn cho công cụ huy động vốn quan trọng của Nhà nước. 

Trên thị trường phái sinh, từ năm 2017, VSDC đảm nhiệm vai trò thanh toán bù trừ đối tác trung tâm (CCP), góp phần kiểm soát và quản trị rủi ro cho toàn hệ thống. 

Năm 2023, VSDC tiếp tục phối hợp đưa vào vận hành thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp, hỗ trợ nâng cao thanh khoản và tính minh bạch của thị trường. 

Đồng thời, đơn vị cũng cung cấp dịch vụ phục vụ chứng quyền có bảo đảm, quỹ đầu tư, đặc biệt là các quỹ ETF và dịch vụ quản trị tài khoản hưu trí cá nhân cũng từng bước được hoàn thiện, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đầu tư chuyên nghiệp và dài hạn tại Việt Nam. 

Ngày 29/6/2026, sàn giao dịch các-bon trong nước cũng đã chính thức được vận hành, có VSDC đòng vai trò là đơn vị cung cấp dịch vụ lưu ký, thanh toán giao dịch.

Không chỉ bảo đảm vận hành thị trường, dưới sự chỉ đạo của cơ quan quản lý, VSDC cho hay bản thân còn là một trong những đơn vị tiên phong tham gia tháo gỡ các nút thắt kỹ thuật và pháp lý phục vụ mục tiêu nâng hạng thị trường. 

Tiêu biểu gồm các giải pháp như cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài (Non Pre-Funding), phương án kết nối thẳng giữa công ty chứng khoán và ngân hàng lưu ký (STP), cùng nhiều đề xuất hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần giúp thị trường đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của các tổ chức quốc tế.

Ngoài ra, công tác quản lý thành viên tại VSDC đóng vai trò then chốt trong việc tổ chức và điều phối sự tham gia của các định chế trung gian trên thị trường. Đến nay, hệ thống thành viên đã không ngừng được mở rộng cả về quy mô lẫn chất lượng, với các tiêu chí gia nhập và duy trì tư cách thành viên ngày càng được hoàn thiện.

Ở khía cạnh khác, công tác hợp tác quốc tế liên tục được VSDC đẩy mạnh. Cùng với việc trở thành thành viên chính thức của nhiều Hiệp hội và Tổ chức chuyên ngành về lưu ký và cấp mã chứng khoán, VSDC còn là đối tác song phương, đa phương với nhiều tổ chức lưu ký, thanh toán, bù trừ và định chế tài chính lớn trên thế giới, góp phần từng bước khẳng định vai trò, vị thế quan trọng trong khu vực và trên thế giới.

Cũng trong sự kiện, thay mặt Ban lãnh đạo VSDC, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch Hội đồng thành viên VSDC cam kết VSDC sẽ tiếp tục ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin; nâng cao năng lực quản trị, giám sát và phòng ngừa rủi ro hệ thống.

Mặt khác, VSDC cũng sẽ nhanh chóng hoàn thiện mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường cơ sở, đảm bảo lộ trình vận hành chính thức vào quý I/2027; chủ động nghiên cứu và chuẩn bị nền tảng cho các cơ chế, sản phẩm, dịch vụ mới của thị trường tài chính hiện đại.

Đồng thời, VSDC cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý, các sở giao dịch chứng khoán và các thành viên thị trường để góp phần triển khai hiệu quả lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.