Vốn đầu tư mạo hiểm vào Việt Nam bật tăng trở lại sau giai đoạn đáy
Ảnh: Business Times.
Theo Business Times, thị trường vốn tư nhân của Việt Nam trong năm 2025 đã ghi nhận mức phục hồi mạnh mẽ nhất trong nhiều năm qua, khi niềm tin của nhà đầu tư quay trở lại với một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.
Năm ngoái, lượng vốn đầu tư cổ phần tư nhân (PE) đã đạt mức cao kỷ lục, trong khi nguồn vốn đầu tư mạo hiểm (VC) cũng bật tăng trở lại sau khi chạm đáy vào năm 2024.
"Báo cáo Đổi mới Sáng tạo & Vốn tư nhân Việt Nam 2026" vừa được công bố cho thấy tổng lượng vốn tư nhân được giải ngân trong năm 2025 đã tăng gấp đôi, đạt khoảng 4,5 tỷ USD thông qua 149 thương vụ.
Thành tích này được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng đối với các thương vụ mua lại và đầu tư vốn tăng trưởng (growth equity), cùng với sự phục hồi của dòng vốn rót vào các startup giai đoạn đầu, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Tuy nhiên, ngành này đang đối mặt với một nghịch lý: Bất chấp sự quan tâm ngày càng lớn từ các nhà đầu tư, vẫn chưa có bất kỳ công ty nào được VC hoặc PE hậu thuẫn thoái vốn thành công qua con đường IPO chính thức, ít nhất là trong 5 năm trở lại đây.
Vốn đầu tư mạo hiểm phục hồi từ mức đáy năm 2024
Báo cáo trên được Mạng lưới Vốn tư nhân Việt Nam (VPCA), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Tập đoàn Boston Consulting Group (BCG) hợp tác công bố vào cuối tháng 5.
Báo cáo nhấn mạnh rằng nguồn vốn VC đã phục hồi từ mức đáy của năm 2024, tăng vọt 28% so với cùng kỳ năm trước để đạt 509 triệu USD vào năm 2025.
Đáng chú ý, sự phục hồi này diễn ra trong bối cảnh số lượng thương vụ giảm 13% (xuống còn 103) và số lượng nhà đầu tư giảm 19% (xuống còn 119).
Điều này cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi của giới đầu tư, khi họ có xu hướng thực hiện ít thương vụ hơn, nhưng với quy mô vốn lớn hơn và độ tin tưởng cao hơn vào hệ sinh thái.
Quy mô giao dịch từ 3 đến 10 triệu USD đã ghi nhận số lượng thương vụ cao nhất trong vòng ba năm qua. Phân khúc giao dịch từ 50 triệu USD trở lên cũng hồi sinh với hai thương vụ đạt tổng trị giá 235 triệu USD, sau hai năm sụt giảm nghiêm trọng.
Dòng vốn dành cho giai đoạn đầu vẫn duy trì sự vững chắc. Các hoạt động gọi vốn Vòng A (Series A) ổn định ở mức 23 thương vụ, quy mô rót vốn trung bình đạt 3 triệu USD - cao hơn mức 2 triệu USD của năm 2024.
Các hoạt động gọi vốn Pre-Series A cũng ở mức khả quan với 70 thương vụ, dù giảm 12,5% so với năm trước, mức vốn trung bình đạt khoảng 200.000 USD.
AI nổi lên là lĩnh vực thu hút vốn VC tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam trong năm 2025, hút về 130 triệu USD, cao gấp 13 lần so với năm 2023. Theo báo cáo, điều này minh chứng cho niềm tin ngày càng sâu sắc của các nhà đầu tư vào cộng đồng startup AI đang ngày một lớn mạnh tại Việt Nam.
Một bước phát triển đáng chú ý khác là sự trỗi dậy của các startup do người Việt sáng lập có phạm vi hoạt động toàn cầu, thu hút lượng vốn kỷ lục lên tới 51 triệu USD.
Tiêu dùng và y tế là tâm điểm của dòng vốn PE
Trong khi đó, giải ngân vốn PE vẫn là động lực cốt lõi của thị trường vốn tư nhân tại Việt Nam, đạt mức cao nhất mọi thời đại với gần 4 tỷ USD trong năm 2025. Số lượng thương vụ cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 46 thương vụ.
Các nhà đầu tư tiếp tục rót lượng vốn lớn vào các cơ hội trong lĩnh vực tiêu dùng và chăm sóc sức khỏe, trong khi các thương vụ dịch vụ tài chính gần như vắng bóng trong năm 2025 dù từng chiếm ưu thế ở giai đoạn trước.
Báo cáo đánh giá đây là tín hiệu của một "sự luân chuyển mang tính cấu trúc", khi tầng lớp trung lưu ngày càng tăng tại Việt Nam đã làm thay đổi các trọng tâm đầu tư PE.
Các giao dịch mua lại chiếm phần lớn với 2,7 tỷ USD. Nguồn vốn rót vào các công ty đang ở giai đoạn mở rộng quy mô cũng tăng lên 1 tỷ USD, mức vốn đầu tư tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2021, sau khi chạm đáy thập kỷ ở mức 163 triệu USD vào năm 2024.
Chu kỳ IPO do khu vực tư nhân dẫn dắt
Sau khoảng thời gian gần như "ngủ đông" từ năm 2019 đến 2023, bức tranh IPO tại Việt Nam đã ghi nhận khoảng 1,4 tỷ USD từ ba đợt IPO do các công ty chứng khoán lớn trong nước dẫn dắt.
Danh sách các đợt IPO sắp tới, được định giá từ 3 tỷ đến 5 tỷ USD cho giai đoạn 2026-2027, được kỳ vọng sẽ là "chu kỳ đầu tiên do khu vực tư nhân dẫn dắt kể từ năm 2018".
Báo cáo cũng nhận định diễn biến này sẽ giúp đa dạng hóa thị trường chứng khoán Việt Nam, giảm bớt sự phụ thuộc vào nhóm cổ phiếu ngân hàng và bất động sản.
Trong danh sách chuẩn bị lên sàn có những cái tên nổi bật như chuỗi đồ uống Highlands Coffee, hệ thống cầm đồ F88 và nhà bán lẻ thiết bị điện tử Điện Máy Xanh.
Việc nhà đầu tư thoái vốn thông qua IPO từ trước đến nay vẫn rất hiếm hoi tại Việt Nam. Trong không gian công nghệ, hầu hết các thương vụ thoái vốn vẫn diễn ra thông qua việc bán lại cho các đối tác cùng ngành hoặc giao dịch thứ cấp thay vì qua thị trường chứng khoán đại chúng.
Trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM, các công ty công nghệ thông tin chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 5%, con số này quá khiêm tốn nếu so với mức 35% của chỉ số S&P 500 tại Mỹ.
Để giải quyết vấn đề này, Việt Nam dự định thành lập một nền tảng giao dịch chuyên biệt dành riêng cho các startup công nghệ.
Bà Phạm Thị Thùy Linh, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam, lưu ý rằng các startup thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu niêm yết truyền thống, chẳng hạn như ngưỡng lợi nhuận và vốn điều lệ tối thiểu.
Do đó, bà cho biết: "Sàn giao dịch mới dự kiến sẽ ưu tiên các tiêu chí thay thế như tốc độ tăng trưởng doanh thu và tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D)."
Bà nói thêm rằng nền tảng giao dịch chuyên biệt được đề xuất này sẽ hoạt động dưới sự quản lý của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), với mục tiêu hoàn thiện trong năm nay và chính thức ra mắt vào năm sau.
Ông Ben Sheridan, Giám đốc Điều hành tại Boston Consulting Group, cũng chỉ ra hàng loạt những chuyển dịch cơ cấu khác đang khơi thông thị trường vốn Việt Nam trong năm qua.
Các thay đổi này bao gồm việc cải thiện cơ sở hạ tầng giao dịch và khung pháp lý, việc Việt Nam được xác nhận đưa vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE, và việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam.
"Đối với tôi, thành công được định nghĩa bằng việc dòng vốn chảy mạnh mẽ hơn xuyên suốt cả chu kỳ (từ VC, PE cho đến IPO) cùng với sự tham gia sâu rộng hơn của các thành viên trên thị trường," ông chia sẻ tại hội nghị.
Ông bổ sung rằng điều này sẽ giúp Việt Nam đáp ứng nhu cầu huy động vốn hàng năm, được dự báo sẽ tăng từ mức 160 tỷ USD năm 2025 lên 270 tỷ USD vào năm 2030, nhằm hỗ trợ đà tăng trưởng kinh tế nhanh chóng.
"Vốn tư nhân sẽ đóng vai trò cốt lõi trong việc lấp đầy khoảng trống đó," ông khẳng định. "Các quỹ VC và PE cần tiếp tục phát triển, đồng thời nhận được sự hỗ trợ từ thị trường đại chúng để bù đắp nguồn thiếu hụt tài chính này."
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
