Người mua nhà xã hội lo mất suất vì không vay được vốn ưu đãi

Trúng mua nhà nhưng chưa lo đủ tiền

Chị Tuyết (42 tuổi) và chị Lan (39 tuổi) đã vượt qua 1.786 hồ sơ tham gia bốc thăm và may mắn trúng suất mua các căn hộ tại dự án nhà ở xã hội của phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh (cũ), nay là phường Thành Sen.

Phần lớn khách hàng mua nhà xã hội như họ cho biết đã tính toán nguồn tiền dựa vào khoản vay ưu đãi từ Ngân hàng chính sách xã hội. Nhưng sau khi trúng bốc thăm, cả hai đến Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh hỏi vay và được thông báo "đã hết nguồn".

Chị Tuyết dự định vay khoảng 700 triệu đồng để mua căn hộ 56 m2 hơn 950 triệu. Nếu được vay của Ngân hàng chính sách xã hội, mức lãi suất ưu đãi hiện là 5,4% một năm, thời hạn tối đa 25 năm. Trong khi đó, nếu vay vốn ngân hàng thương mại, chị Tuyết tính khoản nợ hàng tháng có thể lên 8-9 triệu đồng, thay vì 5,5-6 triệu đồng khi vay ưu đãi.

Tương tự, với chị Lan, khoản vay một tỷ đồng có thể phải trả hơn 10 triệu đồng mỗi tháng.

"Vay vốn của ngân hàng thương mại thanh toán cho chủ đầu tư không khó, nhưng tiền đâu để trả lãi và trang trải sinh hoạt hàng ngày mới là vấn đề", chị Lan nói. Với thu nhập 15 triệu đồng mỗi tháng, một mình đang gồng gánh nuôi hai con học tiểu học và THCS, chị nói "không thể kham nổi" khoản trả lãi 8-9 triệu đồng.

Lý giải về việc "hết nguồn cho vay", ông Nguyễn Tiến Thức, Phó giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh, cho biết, đầu năm 2026, chi nhánh Hà Tĩnh được phân bổ 325 tỷ đồng để cho vay mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở và đã giải ngân hết. Ngày 12/8, đơn vị đã trình bổ sung 329 tỷ đồng để chuẩn bị cho đợt cho vay mua nhà ở xã hội đợt này.

"Nhưng hiện Trung ương chưa bố trí được nguồn cho Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam nên chi nhánh chưa có nguồn mới để tiếp nhận hồ sơ vay", ông Thức nói.

Theo thông báo, khách hàng phải thanh toán 20% giá trị hợp đồng từ ngày 20/9 đến 10/10, tiếp đó 30% từ ngày 20/10 đến 10/11 và 20% từ ngày 20/11 đến 10/12. Khoảng 25% còn lại nộp khi nhận bàn giao nhà. 5% cuối cùng hoàn tất khi nhận sổ.

Như vậy, nếu đến cuối tháng này không tìm được phương án vay, các khách hàng như chị Tuyết có thể phải bỏ suất mua.

"Đợt đầu còn cố được, nhưng các lần sau chẳng biết lấy đâu ra. Nếu phía Quỹ và Ngân hàng Chính sách xã hội không hỗ trợ cho vay ưu đãi thì phải chấp nhận trả lại suất", chị Lan cho hay.

Ông Phạm Thái Bình, Giám đốc Quỹ Đầu tư phát triển Hà Tĩnh, cho biết lộ trình đóng tiền đã được thông báo từ trước, dự án cần đảm bảo dòng tiền thanh toán cho nhà thầu để hoàn thành trong năm 2026, vì thế không thể "du di" ở khâu này.

"Chúng tôi hiểu khó khăn của khách hàng, song nếu chậm đóng thì việc thi công có thể bị ảnh hưởng, nhất là khi chi phí nhân công, vật liệu đang biến động", ông Bình nói.

Theo ông, với số lượng 1.700 hồ sơ đăng ký, nếu ai không thể tiếp tục thì suất đó có thể được chuyển cho người dự khuyết theo thứ tự đã bốc thăm.

Tìm nguồn thay thế

Trong lúc chờ nguồn vốn chính sách, Quỹ Đầu tư phát triển Hà Tĩnh tìm hiểu phương án vay từ các ngân hàng thương mại để hỗ trợ khách hàng gỡ vướng.

"Quỹ đang kết nối, vận động các tổ chức tín dụng hỗ trợ lãi suất", ông Bình nói và cho hay, trước đây một số ngân hàng thương mại tổ chức cho vay mua nhà ở xã hội với lãi suất hơn 6% một năm, nhưng hiện mặt bằng lãi suất thị trường đã cao hơn. Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng phát triển nhà ở xã hội sử dụng nguồn vốn riêng của các ngân hàng thương mại cũng không thể có chính sách lãi suất tốt như chương trình của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Về phía Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh, Phó giám đốc Nguyễn Tiến Thức cho hay đang làm việc với các bộ, ngành để xin bổ sung 329 tỷ đồng đã đề xuất. Khi nguồn được cấp, đơn vị sẽ ưu tiên giải ngân theo tiến độ đóng tiền của khách hàng.

Ông Phan Thiên Định, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cũng thông tin tỉnh đang tìm cách tháo gỡ khó khăn. Trong văn bản gửi Thủ tướng và Phó thủ tướng Thường trực ngày 8/9, lãnh đạo tỉnh cũng nêu thực tế, nhu cầu vay vốn ưu đãi để mua nhà ở xã hội của người dân lớn, trong khi nguồn tín dụng chính sách được phân bổ cho địa phương chưa đáp ứng. Tỉnh đề nghị Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam bổ sung vốn cho chi nhánh Hà Tĩnh trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Dự án thí điểm nhà ở xã hội giai đoạn 2 tại phường Thành Sen có tổng mức đầu tư khoảng 550 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành, bàn giao vào tháng 2/2027. Giai đoạn 1 được đưa vào sử dụng từ năm 2018. Dự án gồm ba tòa nhà cao 12 tầng, tổng diện tích sàn hơn 46.000 m2 với 509 căn hộ, cùng 41 căn nhà ở thương mại cao ba tầng và các hạng mục hạ tầng, cây xanh, sân chơi, bãi đỗ xe.

* Tên nhân vật đã thay đổi