Nền kinh tế Mỹ tăng tốc trong quý I, lạm phát tháng 3 nóng trở lại

Nền kinh tế khởi sắc

Nền kinh tế Mỹ đã tăng tốc trong quý đầu năm nhờ làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI). Vào ngày 30/4, Bộ Thương mại Mỹ báo cáo GDP quý I tăng trưởng 2% (đã chuẩn hóa theo năm), cao hơn đáng kể mức 0,5% trong quý IV/2025.

Chi tiêu tiêu dùng, lĩnh vực chiếm khoảng 2/3 hoạt động kinh tế, tăng trưởng 1,6% - vượt dự báo, nhờ nhu cầu dành cho các dịch vụ như y tế và tài chính. Chi tiêu doanh nghiệp cho thiết bị và hạ tầng tăng 10,4%, tốc độ cao nhất trong gần ba năm và được thúc đẩy bởi các khoản đầu tư cho AI.

Chi tiêu chính phủ cũng tăng 4,4% trong quý đầu tiên, đánh dấu sự phụ hồi đáng kể sau giai đoạn chính phủ đóng cửa vào cuối năm ngoái.

Tuy nhiên, cán cân thương mại lại kéo giảm tăng trưởng, làm mất 1,3 điểm % GDP quý I. Kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh, phản ánh nhu cầu đối với thiết bị máy tính.

Báo cáo GDP mới nhất cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn vững vàng và có vị thế tốt để chống chọi với những hậu quả từ xung đột Trung Đông, bao gồm đà tăng nóng của giá năng lượng và sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị vẫn là mối đe dọa với tăng trưởng kinh tế, đặc biệt nếu người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu vì lạm phát.

Ông James Knightley, nhà kinh tế trưởng khu vực quốc tế tại ING, viết trong lưu ý: “Nền kinh tế Mỹ có trạng thái khá tốt trong giai đoạn trước và đầu cuộc xung đột ở Trung Đông. Nhưng sự gián đoạn dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz càng kéo dài thì những trở ngại đối với tăng trưởng và tạo việc làm càng lớn, rủi ro lạm phát càng cao”.

Cũng trong ngày 30/4, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất trong phạm vi 3,5% - 3,75%. Tuy nhiên, nội bộ Fed chia rẽ đáng kể về triển vọng chính sách tiền tệ trong bối cảnh cuộc chiến ở Iran gây ra nhiều bất ổn.

Trong phiên họp báo sau đó, Chủ tịch Fed Jerome Powell mô tả nền kinh tế Mỹ là “khá vững vàng”, một phần nhờ nhu cầu “dường như vô đáy” đối với các trung tâm dữ liệu trên khắp nước Mỹ.

Dự kiến các công ty công nghệ lớn gồm Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft sẽ rót hàng tỷ USD vào AI trong năm nay.

Bà Eliza Winger, nhà kinh tế của Bloomberg, nhận định: “Các công ty công nghệ lớn nhất nước Mỹ có kế hoạch chi tới 725 tỷ USD cho tài sản cố định trong năm nay, vì vậy nhiều khả năng đầu tư của doanh nghiệp sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế. Trong khi đó, chi tiêu tiêu dùng - động lực tăng trưởng truyền thống - đối mặt với rủi ro”.

Áp lực giá cả

Cũng trong ngày 30/4, Bộ Thương mại Mỹ cho biết trong tháng 3, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCEPI) - thước đo lạm phát yêu thích của Fed, tăng 0,7% so với tháng liền trước và tăng 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xăng tiếp tục tăng đáng kể và hiện đang ở mức cao nhất kể từ năm 2022.

Nếu loại trừ giá năng lượng và thực phẩm dễ biến động, PCEPI lõi tăng 0,3% so với tháng 2 và 3,2% so với một năm trước - mức cao nhất trong hơn hai năm.

Chi phí vận chuyển tăng cao có thể sẽ lan tỏa đến nhiều mặt hàng tiêu dùng. Tình trạng gián đoạn nguồn cung phân bón có nguy cơ dẫn đến chi phí thực phẩm cao hơn theo thơi gian.

Các công ty Mỹ đang đánh giá lại triển vọng kinh doanh trước tình hình lạm phát nóng lên. Trong tuần này, nhà sản xuất ô tô General Motors cho biết cuộc chiến ở Iran đã khiến chi phí của họ tăng cao hơn dự kiến, hãng hàng không American Airlines và United Airlines đã hạ mục tiêu lợi nhuận cho năm nay do giá nhiên liệu cao.