Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt lên mức cao nhất nhiều năm, chuyện gì đang xảy ra?

Vào ngày 23/9, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ trên nhiều kỳ hạn đồng loạt tăng mạnh, với một số kỳ hạn lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Về diễn biến cụ thể, lợi suất kỳ hạn 10 năm bật tăng hơn 13 điểm cơ bản (bps) lên 5,104% và chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2007. Đà tăng đã trở nên mạnh hơn sau khi lợi suất vượt qua mốc quan trọng 5%. Đây cũng là mức biến động trong ngày lớn nhất của lợi suất 10 năm trong vòng 18 tháng qua.

Lợi suất kỳ hạn 2 năm - vốn nhạy cảm nhất với những thay đổi dự kiến ​​trong chính sách của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) - bật tăng hơn 11 bps lên 4,889%, chạm mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các nhà giao dịch gia tăng đặt cược rằng Fed sẽ phải tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 10.

Trong khi đó, lợi suất 30 năm tăng hơn 9 bps lên 5,398%, chạm mức cao nhất kể từ tháng 6/2007. Lợi suất và giá trái phiếu biến động ngược chiều.

Ông Tony Miano, nhà phân tích chiến lược đầu tư toàn cầu tại Wells Fargo Investment Institute, bình luận: “Đây là tín hiệu từ thị trường cho thấy chúng ta đã bước vào một chu kỳ thắt chặt thực sự. Tuần trước là đợt tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ năm 2023, và biểu đồ ‘dot plot’ cũng báo hiệu sẽ có thêm một đợt tăng nữa trong năm nay.

Một tuần trước chúng ta có thể hy vọng rằng Fed chỉ tăng lãi suất một lần để phòng hờ, hoặc nhiều nhất là thêm một lần nữa vào tháng 12. Biến động giá trên thị trường ngày hôm nay cho thấy nhà đầu tư không còn tin vào kịch bản đó”.

Ông cảnh báo: “Không ai có thể lừa hoặc trốn khỏi thị trường trái phiếu. Nếu Fed không khống chế lạm phát, lợi suất dài hạn sẽ tiếp tục gặp áp lực”.

Dữ liệu kinh tế làm gia tăng lo ngại về lạm phát

Một loạt yếu tố trong phiên 23/9 đã củng cố ý kiến rằng Fed có cơ sở để duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, trong đó có các dữ liệu cho thấy hoạt động kinh tế Mỹ vẫn mạnh.

Các chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) do S&P Global công bố gây bất ngờ khi cho thấy PMI dịch vụ tăng vọt lên 58,7 trong tháng 9, mức cao nhất trong gần 5 năm, từ 56,5 của tháng 8. PMI sản xuất cũng tăng mạnh lên 56,7, mức cao nhất trong hơn 4 năm.

PMI là các chỉ số được tổng hợp từ khảo sát các nhà quản lý trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, qua đó cung cấp một báo dấu sớm về diễn biến hoạt động kinh tế.

Ông Chris Williamson, nhà kinh tế trưởng phụ trách mảng doanh nghiệp của S&P Global Market Intelligence, nhận định: “Hoạt động kinh doanh tại Mỹ vẫn đang bùng nổ.

Mức độ cải thiện trong hoạt động kinh doanh gần đây là mạnh nhất kể từ đầu năm 2015, ngoại trừ giai đoạn nhu cầu tăng vọt khi nền kinh tế mở cửa trở lại sau COVID-19. Rõ ràng, hoạt động kinh doanh hiện đang bùng nổ trong cả lĩnh vực sản xuất lẫn dịch vụ”.

Ông nói thêm: "Trong khi đó, chi phí đầu vào tháng 9 đã tăng với tốc độ mạnh nhất trong 4 năm, với chi phí nhiên liệu và vận chuyển leo thang vì giá dầu bật tăng". 

Quan chức Fed phát tín hiệu cứng rắn

Các phát biểu của Thống đốc Fed Michael Barr đã tiếp tục đổ thêm dầu vào lửa trên thị trường trái phiếu.

Vị quan chức cấp cao cho biết: “Theo kịch bản cơ sở của tôi, nhiều khả năng sẽ cần có thêm các điều chỉnh chính sách để đảm bảo lạm phát giảm về mức mục tiêu trong thời gian thích hợp.

Chúng tôi muốn hỗ trợ kinh tế tăng trưởng bền vững và ổn định nhằm tối đa hóa việc làm, và ổn định giá cả có vai trò then chốt đối với mục tiêu đó”.

Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 10 ở mức 66,4% vào ngày 23/9, tăng đáng kể so với 55% một ngày trước đó.

Các nhà đàu tư cũng phản ứng với kết quả kém tích cực hơn dự kiến trong đợt đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 5 năm.

Theo BMO, đợt phát hành này kết thúc với lợi suất 5,033%, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 4,186% của 6 đợt đấu giá trước đó. Nhóm nhà đầu tư gián tiếp, bao gồm các ngân hàng trung ương trên toàn cầu, mua 54% khối lượng trái phiếu được chào bán, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 65%.

Bên cạnh đó, giá dầu thô duy trì ở mức cao cũng là một yếu tố quan trọng gây sức ép lên lợi suất trái phiếu. Trong phiên vừa qua, giá dầu Brent kỳ hạn tháng 11 tăng khoảng 3,9% lên 103,08 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 1,8% lên 92,16 USD/thùng.

Giá dầu đã tăng mạnh trong năm nay trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran tiếp diễn, làm gia tăng lo ngại về lạm phát dai dẳng. Nếu áp lực lạm phát kéo dài, Fed có thể phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.