Lạm phát 6 tháng cuối năm đối mặt với sức ép từ tỷ giá, tín dụng và giá năng lượng

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 6 tháng đầu năm 2026 tăng nhanh từ tháng 2 đến tháng 5 trước khi có dấu hiệu hạ nhiệt vào cuối quý II/2026. 

Cụ thể, CPI tháng 2 tăng 3,35% so với cùng kỳ, lên 4,65% trong tháng 3 và 5,46% ở tháng 4, đạt đỉnh 5,6% vào tháng 5. Đến tháng 6, CPI giảm còn 4,69% so với cùng kỳ và giảm 0,39% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu đi xuống. Bình quân 6 tháng đầu năm CPI tăng 4,38%.

Lạm phát bình quân nửa đầu năm đã tiệm cận ngưỡng mục tiêu 4,5% Quốc hội đề ra cho cả năm, đồng nghĩa dư địa kiểm soát lạm phát không còn lớn, đòi hỏi công tác điều hành chính sách phải hết sức thận trọng và phối hợp đồng bộ giữa tài khóa, tiền tệ cùng các biện pháp bình ổn thị trường. 

CPI hạ nhiệt không đồng nghĩa với hết áp lực

Theo các chuyên gia, việc CPI giảm trong tháng 6 chủ yếu phản ánh tác động ngắn hạn từ giá nhiên liệu thế giới.

Mặt bằng giá vẫn đứng ở nền cao hơn, trong khi các yếu tố như tỷ giá, giá năng lượng, nhu cầu tiêu dùng cuối năm, chi phí logistics và lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công vẫn có thể tạo sức ép lên lạm phát trong những tháng còn lại của năm. 

Phát biểu tại Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam diễn ra ngày 9/7, PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế thuộc Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam, nhận định môi trường bên ngoài vẫn tiềm ẩn nhiều bất định.

Ông cho rằng xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng, chi phí logistics, tỷ giá, giá nguyên liệu đầu vào và việc điều chỉnh một số dịch vụ thiết yếu sẽ tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng giá.

"Thị trường năng lượng toàn cầu vẫn rất nhạy cảm trước các cú sốc địa chính trị", bà Trần Thị Huế, Viện Kinh tế - Tài chính nói và cho biết, biến động giá dầu thế giới đã truyền dẫn rõ rệt vào giá xăng dầu trong nước, tạo áp lực lên CPI thông qua nhóm giao thông và chi phí vận chuyển.

Vì vậy, chính sách điều hành giá xăng dầu trong nửa cuối năm cần tiếp tục bảo đảm tính linh hoạt, minh bạch và chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó.

Dư địa giữ CPI dưới 4,5% không còn nhiều

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cho biết, mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm vẫn có thể đạt được nhờ nhiều yếu tố thuận lợi.

Áp lực từ bên ngoài đang có xu hướng giảm khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá năng lượng ổn định hơn và kéo theo giá nhiều loại hàng hóa trên thế giới giảm bớt biến động. Trong nước, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu vẫn được bảo đảm, góp phần hạn chế nguy cơ tăng giá đột biến.

“Xét về cấu trúc, lạm phát nửa đầu năm chủ yếu đến từ yếu tố chi phí đẩy. Sự gia tăng của giá lương thực, năng lượng và vật liệu xây dựng đã tạo hiệu ứng lan tỏa sang các nhóm hàng thiết yếu như giao thông, nhà ở và dịch vụ liên quan. Trong khi đó, tác động từ tỷ giá tuy tồn tại nhưng chưa phải yếu tố chi phối.” ông Lực nhận định. 

Đồng quan điểm, ông Phạm Minh Thụy, Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Nghiên cứu Kinh tế - Tài chính (Viện Kinh tế - Tài chính), mặt bằng giá trong nửa cuối năm được dự báo sẽ chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố.

“Áp lực tăng CPI vẫn đến từ ba yếu tố chính gồm mục tiêu hoàn thành tăng trưởng GDP trên 10%, tỷ giá nửa cuối năm chịu áp lực tăng mạnh khi USD tăng giá và tín dụng được đẩy mạnh để hỗ trợ tăng trưởng, qua đó gây sức ép lên mặt bằng giá.” ông Thụy cho biết.

Theo TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính, mục tiêu giữ lạm phát dưới 4,5% vẫn có thể đạt được nếu đồng thời hội đủ nhiều điều kiện như giá dầu tiếp tục giảm; Nhà nước duy trì chính sách hỗ trợ thuế đối với xăng dầu đến hết năm; không điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế và giáo dục; đồng thời Ngân hàng Nhà nước giữ ổn định tỷ giá.

Các chuyên gia đều cho rằng trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% ngay trong năm đầu của giai đoạn 2026-2030, việc điều hành giá cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tỷ giá, giá năng lượng, dòng tín dụng và các yếu tố địa chính trị quốc tế nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.