Iran cho phép tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu thỏa mãn điều kiện này

Thông tin này được CNN dẫn lời một quan chức Iran cho biết, đồng thời tiết lộ rằng Tehran đang xây dựng một kế hoạch mới nhằm kiểm soát dòng tàu chở dầu qua tuyến vận tải chiến lược này. Động thái diễn ra trong bối cảnh khu vực Vịnh Ba Tư trở thành tâm điểm căng thẳng sau các cuộc không kích giữa Mỹ, Israel và Iran.

Hiện nay, phần lớn giao dịch dầu mỏ trên thế giới vẫn được định giá bằng USD, củng cố vị thế của đồng tiền này trong hệ thống tài chính toàn cầu. Ngoài trường hợp dầu thô Nga - vốn đang chịu lệnh trừng phạt và đôi khi được giao dịch bằng rúp hoặc nhân dân tệ - hầu hết các hợp đồng dầu quốc tế vẫn sử dụng đồng bạc xanh.

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã nỗ lực thúc đẩy việc sử dụng nhân dân tệ trong thương mại năng lượng, bao gồm cả các cuộc thảo luận với Saudi Arabia về khả năng thanh toán dầu bằng đồng tiền này. Tuy nhiên, nhân dân tệ vẫn chưa được chấp nhận rộng rãi trong giao dịch quốc tế, trong khi USD tiếp tục giữ vai trò đồng tiền dự trữ chủ đạo của thế giới.

Căng thẳng trong khu vực đang leo thang sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã tiến hành cuộc không kích nhằm vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã thực hiện “một trong những cuộc ném bom mạnh mẽ nhất trong lịch sử Trung Đông”, phá hủy toàn bộ các mục tiêu quân sự trên hòn đảo chiến lược này. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chiến dịch đã cố ý tránh tấn công vào hạ tầng dầu mỏ, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.

Dù vậy, Tổng thống Mỹ cũng đưa ra cảnh báo rằng Washington có thể nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ của Iran nếu Tehran tiếp tục cản trở hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là “yết hầu” của thị trường năng lượng thế giới, nơi khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu đi qua mỗi ngày. Trước nguy cơ gián đoạn tại tuyến đường biển này, Liên Hợp Quốc đã lên tiếng cảnh báo về những hệ lụy có thể lan rộng khắp thế giới.

“Chỉ cần tàu thuyền ngừng di chuyển qua eo biển này, hậu quả sẽ lan truyền rất nhanh”, Tom Fletcher, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo, cho biết.

Theo ông, việc vận chuyển lương thực, thuốc men, phân bón và nhiều loại hàng hóa thiết yếu khác có thể trở nên khó khăn hơn và chi phí vận tải cũng sẽ tăng mạnh.

Các quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn, trong đó có Ấn Độ, đặc biệt lo ngại trước nguy cơ tuyến đường này bị gián đoạn, bởi phần lớn nguồn dầu thô của họ phụ thuộc vào các chuyến tàu đi qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ thay đổi nào đối với việc lưu thông tàu chở dầu tại Hormuz - đặc biệt nếu gắn với các điều kiện thanh toán bằng đồng tiền khác USD - đều có thể tác động sâu rộng tới thị trường năng lượng và trật tự tài chính toàn cầu.