ICO: Giá cà phê biến động mạnh dưới tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông

Chỉ số giá tổng hợp cà phê toàn cầu (I-CIP) được theo dõi bởi ICO đạt trung bình 273,7 US cent/pound trong tháng 3, tăng 2,3% so với tháng trước.

Diễn biến này phản ánh việc thị trường cùng lúc chịu tác động từ hai yếu tố mạnh nhưng trái chiều, bao gồm việc đóng cửa eo biển Hormuz ngày 4/3 làm chi phí năng lượng và vận tải biển tăng vọt, trong khi triển vọng nguồn cung toàn cầu tiếp tục được cải thiện.

Theo ICO, các sự kiện chính tác động đến giá cà phê toàn cầu trong tháng 3 diễn ra theo bốn giai đoạn:

Giai đoạn 1: Tăng giá do yếu tố địa chính trị từ ngày 2–9/3

Tháng 3 mở đầu với chỉ số I-CIP ở mức 267,4 US cent/pound. Tuy nhiên, sau khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với các tàu thuyền liên kết với Mỹ vào ngày 4/3, làn sóng mua vào do tâm lý chấp nhận rủi ro đã đẩy giá cà phê tăng đều đặn. Đến ngày 9/3, I-CIP tăng lên 278,8 US cent/pound, tương đương mức tăng 4,3% chỉ trong 5 phiên giao dịch.

Đợt tăng này được thúc đẩy bởi giá dầu Brent tăng vọt (vượt mốc 100 USD/thùng chỉ vài ngày sau khi phong tỏa được ban hành), khiến chi phí nhiên liệu hàng hải tăng cao, cùng với giá cước container và phí bảo hiểm leo thang. Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, chiếm khoảng 25% lưu lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu và gần 20% xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Bên cạnh đó, giá phân bón duy trì ở mức cao có thể ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất. Mặc dù sản lượng niên vụ 2025-2026 hiện tại khó bị ảnh hưởng vì phần lớn lượng phân bón đã được sử dụng, nhưng điều này tạo ra rủi ro cho niên vụ 2026-2027 nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Khoảng 1/4 đến 1/3 thương mại phân bón toàn cầu, và tới 1/3 phân đạm urê đi qua eo biển Hormuz. Khu vực vùng Vịnh cũng là nhà sản xuất phân bón lớn.

Giai đoạn 2: Điều chỉnh giảm mạnh từ ngày 10–13/3

Trong hai ngày 10–11/3, chỉ số giá cà phê toàn cầu I-CIP đảo chiều giảm mạnh từ 276 US cent/pound xuống 267,2 US cent/pound, xóa bỏ phần lớn mức tăng do yếu tố địa chính trị. Đợt điều chỉnh này xuất phát từ việc đánh giá lại các yếu tố cơ bản về cung cầu sau khi Marex Group Plc (công ty môi giới hàng hóa) dự báo sản lượng cà phê Brazil niên vụ 2026-2027 đạt kỷ lục 75,9 triệu bao, trong khi Sucafina (công ty kinh doanh cà phê) cũng ước tính sản lượng đạt 75,4 triệu bao.

Ngày 12/3, Diễn đàn Kinh tế Thế giới cảnh báo rằng các tác động lan tỏa của cuộc xung đột tại Trung Đông đang định hình lại thị trường hàng hóa, hệ thống lương thực và điều kiện tài chính.

Kết quả là I-CIP rơi xuống mức thấp nhất trong tháng là 265,5 US cent/pound vào ngày 13/3, khi những bất ổn leo thang tại Trung Đông khiến nhà đầu tư chuyển sang các tài sản an toàn như vàng và trái phiếu chính phủ.

Giai đoạn 3: Tăng giá trở lại từ ngày 14 - 24/3

Trong giai đoạn từ ngày 16–18/3, giá ổn định trong khoảng 269 - 271 US cent/pounb khi thị trường tiếp nhận các tín hiệu trái chiều: CNBC (kênh tin tức kinh doanh toàn cầu) đưa tin lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz bắt đầu hoạt động trở lại ở mức hạn chế, trong khi cấu trúc ngịch đảo “backwardation” trên thị trường kỳ hạn cho thấy nguồn cung vật chất ngắn hạn vẫn thắt chặt.

Giai đoạn 4: Tăng vọt cuối tháng rồi giảm mạnh từ ngày 25–30/3

Tuy nhiên, đà tăng không thể duy trì. Từ ngày 25/3 trở đi, thị trường đã bán tháo mạnh khi nhiều yếu tố tiêu cực hội tụ khi ngân hàng Rabobank tái khẳng định dự báo dư cung cà phê toàn cầu ở mức 8,64 triệu bao trong niên vụ 2026-2027.

Diễn biến giá cà phê thế giới từ tháng 3/2024 đến tháng 3/2026 (ĐVT: US cent/pound)

Theo ICO, đà suy giảm của chỉ số giá cà phê toàn cầu trong tháng vừa qua chủ yếu xuất phát từ diễn biến đi xuống của cà phê robusta. Cụ thể, giá robusta giảm 1,7% so với tháng trước, xuống còn 176,8 US cent/pound trong tháng 3.

Trái lại, nhóm cà phê arabica ghi nhận xu hướng tăng, với arabica Colombia và arabica khác lần lượt tăng 2% và 4%, đạt mức trung bình 337,5 và 334,3 US cent/pound. Giá arabica Brazil cũng tăng 3,9%, lên 320,5 US cent/pound.

Trên sàn giao dịch London, giá robusta ghi nhận mức giảm 2,5% xuống 161,9 US cent/pound, trong khi arabica trên sàn New York nhích tăng nhẹ 0,5% lên 290,2 US cent/pound.

Do đó, mức chênh lệch giá giữa thị trường kỳ hạn London và New York nới rộng thêm 4,5% lên 128,3 US cent/pound trong tháng 3/2026.

Tính đến cuối tháng 3, tồn kho cà phê robusta được chứng nhận tại London giảm 10,7% so với tháng 2, xuống còn 0,7 triệu bao. Ngược lại, tồn kho cà phê arabica được chứng nhận tại Mỹ tăng 17,7%, đạt hơn 0,6 triệu bao.

Tồn kho cà phê trên hai sàn London và New York tính đến cuối tháng 3/2026