Evergrande bị cáo buộc thực hiện vụ gian lận tài chính lớn nhất lịch sử, công ty kiểm toán nào có liên quan?
Logo của China Evergrande. (Ảnh: Reuters).
Cáo buộc của cơ quan quản lý
Theo Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC), China Evergrande Group đã thổi phồng doanh thu thêm 78 tỷ USD trong giai đoạn 2019 - 2020.
Các nhà chức trách cáo buộc công ty bất động sản chủ lực Hengda của Evergrande nâng doanh thu năm 2019 thêm 214 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 29,7 tỷ USD) bằng cách ghi nhận trước doanh số bán hàng. Sang năm 2020, Hengda tiếp tục khai khống doanh thu thêm 350 tỷ nhân dân tệ.
Các con số khai khống tương đương 50% doanh thu của Hengda năm 2019 và 79% năm 2020. Hengda bị phạt 4,18 tỷ nhân dân tệ (khoảng 581 triệu USD).
Theo tờ Bloomberg, vụ việc của Evergrande thuộc nhóm những trường hợp gian lận tài chính lớn nhất trong lịch sử thế giới, nghiêm trọng hơn cả bê bối của Luckin Coffee và Enron. Uy tín của của công ty từng kiểm toán cho nhà phát triển bất động sản này bị ảnh hưởng trầm trọng.
Vụ việc cũng làm nổi lên lo ngại về các vấn đề kiểm toán nói chung của Trung Quốc, đúng lúc chủ tịch mới của CSRC đang cố gắng thắt chặt kiểm soát.
Evergrande từng là một trong những nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc. Tháng 1 năm nay, tập đoàn bị tòa án Hong Kong ra lệnh thanh lý, đánh dấu vụ sụp đổ lớn nhất trong cuộc khủng hoảng bất động sản đã kéo dài ba năm ở Trung Quốc.
Ông Hứa Gia Ấn, nhà sáng lập kiêm cựu Chủ tịch Evergrande, bị cảnh sát bắt do “nghi ngờ phạm pháp” vào năm ngoái. Chưa có tin tức nào cho thấy ông bị cáo buộc phạm tội hình sự nhưng động thái của CSRC có thể sẽ dẫn đến các cáo buộc nặng nề hơn đối với nhà sáng lập Evergrande.
CSRC cáo buộc ông Hứa là người chỉ đạo những nhân sự khác thổi phồng kết quả kinh doanh hàng năm. Và với vai trò là người lãnh đạo, ông Hứa đã sử dụng các phương thức “đặc biệt nghiêm trọng”.
Evergrande từng ghi nhận doanh thu từ cả những căn hộ được bán trước nhưng chưa bàn giao cho khách. Tập đoàn cho biết họ đã đổi cách tiếp cận kể từ năm 2021, chỉ ghi nhận doanh thu sau khi các căn hộ đã được hoàn thành hoặc chủ sở hữu đến ở.
Công ty kiểm toán của Hengda năm 2019 và 2020 là PricewaterhouseCoopers Zhong Tian, công ty đại lục liên kết với mạng lưới của PwC. PwC từ chối làm kiểm toán cho Evergrande vào tháng 1/2023 do bất các bất đồng về kiểm toán.
PwC cũng từ bỏ công việc kiểm toán cho những nhà phát triển bất động sản Trung Quốc khác bao gồm Sunac China và Shimao Group. Năm 2022, Hội đồng Báo cáo Tài chính của Hong Kong cho biết họ đang xem xét các văn bản tài chính năm 2020 của Evergrande và mở rộng cuộc điều tra vào một cuộc kiểm toán do PwC thực hiện.
PwC không trả lời yêu cầu bình luận của Bloomberg.
Ông Joel A. Gallo, giáo sư tại Đại học New York ở Thượng Hải, chỉ ra: “Rất nhiều nhà phát triển bất động sản ở Trung Quốc phải đối mặt với khó khăn tài chính. Do đó, câu hỏi quan trọng là ngoài Evergrande, doanh nghiệp nào đã dùng mánh khóe kế toán để câu giờ? Các nhà quản lý nên đặt ra các câu hỏi cứng rắn cho ngành bất động sản và công ty kiểm toán của họ”.
“Điều tốt”
Một số nhà đầu tư hoan nghênh động thái của CSRC, coi đó là bước đi tích cực trong nỗ lực điều tiết tài chính. Ông Yu Yingdong, Giám đốc của Shenzhen Cowin Asset Management, bình luận: “Đây là điều tốt”. Ông dự đoán các nhà quản lý sẽ “tiếp tục duy trì áp lực trong tương lai”.
Giáo sư Gallo cũng có chung ý kiến. Ông bày tỏ quan điểm: “Để cải thiện niềm tin của nhà đầu tư trong một lĩnh vực đang suy sụp và kéo thị trường chứng khoán đi xuống, các nhà quản lý phải thể hiện được tính minh bạch”.
Thước đo các cổ phiếu bất động sản Trung Quốc của Bloomberg đã giảm 19% trong năm 2024. Doanh số và giá bất động sản tiếp tục đi xuống trong tháng 2/2024, bất chấp các biện pháp hỗ trợ của chính phủ.
Ông Hứa Gia Ấn từng là người giàu thứ hai châu Á, với tài sản ròng đạt đỉnh 42 tỷ USD vào năm 2017. Tuy nhiên sau khi Evergrande vỡ nợ năm 2021, tài sản của ông lao dốc còn khoảng 1 tỷ USD. Giá cổ phiếu Evergrande trượt dốc không phanh và cuối cùng bị đình chỉ giao dịch.
Ông Hứa bị phạt 47 triệu nhân dân tệ vì cáo buộc làm sai lệch kết quả tài chính và những vi phạm khác. Đồng thời, ông bị cấm tham gia các hoạt động trong thị trường vốn suốt đời.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
![[Timeline] Nhìn lại cuộc khủng hoảng đẩy Evergrande đến cảnh phải thanh lý tài sản](https://cdn.vietnambiz.vn/1881912202208555/images/2024/01/29/crawl-20240129154102378-20240129154102412-avatar-fb-20240129154351557.jpg?width=300&height=200 "[Timeline] Nhìn lại cuộc khủng hoảng đẩy Evergrande đến cảnh phải thanh lý tài sản"){kind=avatar}
