EU ban hành quy định mới về hàm lượng Asen trong cá, thủy sản nhập khẩu

Theo Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu đã tiến hành phân tích, đánh giá rủi ro việc hấp thụ Asen vô cơ trong chế độ ăn uống và/hoặc nước uống có liên quan gây ra những lo ngại về sức khỏe, nguy cơ mắc bệnh như ung thư phổi, bàng quang và da. Cơ quan này cũng xác định cá và các loại hải sản khác là nguồn gây phơi nhiễm cho người lớn ở một số quốc gia.

Chính vì vậy, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu cho rằng cần thiết lập mức tối đa cho cá và các loại hải sản khác được bổ sung, sửa đổi liệt kê trong Phụ lục I của Quy định 2025/1891 ở mức từ 0,05 - 1,5 mg/kg. Trong đó, đặc biệt hàm lượng Asen vô cơ trong nhóm bạch tuộc (Cephalopods) là 0,05 mg/kg và hàm lượng này trong Tôm hùm và Tôm hùm đá lá (Langoustine (Nephrops norvegicus) and rock lobster (Jasus species) là 1,5 mg/kg.

Cũng theo Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, thời gian qua, EU đã đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, cùng các quy định nhập khẩu. Cụ thể, EU đã giảm đến 90% số lượng doanh nghiệp chịu tác động bởi quy định CBAM; EU cũng phân loại các doanh nghiệp chịu tác động bởi quy định chống bán phá rừng (EUDR), trong đó EU đưa Việt Nam vào nhóm nươc có nguy cơ thấp nhất, tạo điều kiện cho thông quan hàng hóa.

Ngoài ra, trong tiêu chuẩn Thỏa thuận Xanh, EU đã điều chỉnh giãn, lùi thời hạn áp dụng. Như vậy, trong ngắn hạn, việc tiếp cận thị trường EU của doanh nghiệp Việt được dự báo là không có nhiều khó khăn về các mặt thủ tục, hành chính. Đáng chú ý, thương mại hai nước đang được hưởng những lợi thế rất lớn từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam- EU (EVFTA). Từ tháng 8/2025 trở đi, trên 90% dòng thuế xuất khẩu sang EU về 0%, đây là lợi thế lớn để doanh nghiệp trong nước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên, với những ưu đãi lớn từ Hiệp định EVFTA, không ít doanh nghiệp, đối tác sẽ lợi dụng những lợi thế của Việt Nam để lẩn tránh thuế... Vì vậy cần siết chặt quản lý đối với luồng lưu lượng thương mại giữa Việt Nam và EU với một nước thứ ba, để đảm bảo doanh nghiệp Việt Nam được hưởng tối đa những lợi thế từ EVFTA.

Dự kiến cuối tháng 9/2025, hai bên sẽ tiến hành phiên rà soát Hiệp định EVFTA. Việt Nam có thể đề xuất đẩy mạnh mở cửa thị trường nông sản cho hàng nông sản Việt Nam vào EU như gạo; đề nghị EU sửa đổi, bổ sung các mặt hàng nông sản của Việt Nam vào danh sách được hưởng ưu đãi thuế quan.

Liên quan đến thẻ vàng IUU, các bộ ngành, cơ quan quản lý, doanh nghiệp cần nỗ lực hơn nữa trong việc phối hợp, tháo dỡ thẻ vàng IUU của EU. Nếu gỡ thành công thẻ vàng IUU trong 2025 sẽ tạo ra một điều kiện rất tốt để phát triển thủy hải sản đánh bắt, đặc biệt là đối với sản phẩm cá ngừ. Cá ngừ Việt Nam hiện nay đang được nhiều nhà nhập khẩu EU ưa chuộng và tìm kiếm.

Trong khi đó, đối với nhóm hàng thực phẩm, trong đó có hàng rau, củ, quả... ông Quân khuyến nghị doanh nghiệp trong nước cần kiểm soát chặt chẽ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, tuân thủ nghiêm các quy định của thị trường EU để đẩy mạnh xuất khẩu.

Để duy trì và mở rộng thị phần tại EU, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU khuyến cáo doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cần tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn bền vững và truy xuất nguồn gốc, đặc biệt là quy định IUU để tránh nguy cơ bị cảnh báo hoặc cấm nhập khẩu. Mặt khác, đẩy mạnh chế biến sâu và phát triển sản phẩm giá trị gia tăng, tận dụng lợi thế thuế quan EVFTA và đáp ứng thị hiếu cao cấp của người tiêu dùng châu Âu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng thương hiệu uy tín, chú trọng thiết kế bao bì, nhãn mác thân thiện môi trường; đa dạng hóa thị trường trong khối EU, mở rộng từ các điểm nhập khẩu lớn như Đức, Hà Lan, Italy sang các thị trường giàu tiềm năng Bắc Âu như Phần Lan, Thụy Điển, Đan Mạch.