Đề xuất xây mới, mở rộng gần 3.000 km cao tốc 5 năm tới

Danh mục được Bộ Xây dựng gửi các bộ, ngành và địa phương lấy ý kiến để phục vụ Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường cao tốc giai đoạn 2026-2030. Các dự án chia thành hai nhóm ưu tiên nhằm xem xét phương án đầu tư và chuẩn bị nguồn lực.

Nhóm ưu tiên thứ nhất gồm 15 dự án dài khoảng 2.083 km, vốn sơ bộ hơn 584.000 tỷ đồng. Trong đó, 10 tuyến xây mới dài 978 km, vốn hơn 386.000 tỷ đồng.

Dự án có vốn lớn nhất là Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội, dài khoảng 225 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến được đề xuất quy mô 6 làn xe, vốn hơn 126.600 tỷ đồng.

Chín tuyến xây mới còn lại dài khoảng 753 km, đều có quy mô 4 làn xe, gồm Đức Hòa - Mỹ An, Phú Thọ - Cổ Tiết - Yên Bài, Hà Tiên - Rạch Giá, Cam Lộ - Lao Bảo, Pleiku - Buôn Ma Thuột, Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, Nha Trang - Đà Lạt, Phan Thiết - Bảo Lộc và Vĩnh Long - Cần Thơ. Tổng vốn sơ bộ của các tuyến này hơn 259.000 tỷ đồng.

Năm dự án mở rộng, nâng cấp cao tốc hiện hữu dài khoảng 1.105 km, vốn sơ bộ 198.369 tỷ đồng. Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Dầu Giây, Mỹ Thuận - Cần Thơ và Vành đai 3 TP HCM dự kiến được mở rộng từ 4 lên 6 hoặc 8 làn xe. Tuyến Tuyên Quang - Phú Thọ được hoàn thiện từ 4 làn hạn chế lên 4 làn hoàn chỉnh.

Nhóm ưu tiên thứ hai gồm 13 dự án dài khoảng 880 km, vốn sơ bộ 300.750 tỷ đồng. Chín tuyến xây mới dài khoảng 714 km, đều có quy mô 4 làn xe, gồm Ngọc Hồi - Pleiku, Vũng Áng - Cha Lo, An Hữu - Trà Vinh, Việt Trì - Hòa Bình, Thái Nguyên - Lạng Sơn, Hà Tĩnh - Đường Hồ Chí Minh, Dinh Bà - Cao Lãnh, TP HCM - Vĩnh Long và Cần Thơ - Cà Mau. Tổng vốn của nhóm xây mới hơn 265.000 tỷ đồng.

Bốn dự án còn lại là mở rộng các tuyến Chơn Thành - Đức Hòa, Nội Bài - Bắc Ninh, Phủ Lý - Nam Định và An Hữu - Cao Lãnh, tổng chiều dài khoảng 166 km, vốn 35.500 tỷ đồng.

Theo quy hoạch đến năm 2050, cả nước có 43 tuyến cao tốc dài khoảng 8.993 km; trong đó, 6.539 km được đầu tư trước năm 2030. Hiện khoảng 3.345 km cao tốc đã được khai thác hoặc thông xe kỹ thuật, cùng 458 km nút giao và đường dẫn.

Nhiều tuyến được đầu tư phân kỳ nên hiện chỉ có hai làn hoặc 4 làn hạn chế, chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục. Chính phủ đã yêu cầu rà soát để sớm nâng cấp các tuyến này. Theo quy chuẩn mới, cao tốc xây dựng mới phải có ít nhất 4 làn xe chạy, dải phân cách giữa và làn dừng khẩn cấp liên tục.