Đạm Ninh Bình gồng mình trả nợ Trung Quốc

Nhà máy đạm Ninh Bình càng hoạt động càng lỗ.

Mỗi ngày trả lãi 2,6 tỷ đồng

Năm 2014, Nhà máy đạm Ninh Bình đã được giải ngân 225 triệu USD, tương đương 4.800 tỷ đồng. Số nợ phải trả trong năm 2015 là 534 tỷ đồng. Tổng Công ty hóa chất (Vinachem) đang phải thu xếp trả nợ theo hiệp định đã ký với nhà thầu Trung Quốc. Việc nhà thầu Trung Quốc thi công chậm tiến độ đã ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất, kinh doanh của Nhà máy đạm Ninh Bình. Ngược lại, do Nhà máy đạm Ninh Bình chậm trả tiền cho nhà thầu Trung Quốc dẫn đến nhùng nhằng kéo dài giữa hai bên.

Ông Nguyễn Đình Khang, cựu Tổng Giám đốc Vinachem cho biết, năm 2008 dự án vay Ngân hàng Eximbank Trung Quốc 250 triệu USD, tương đương 5.000 tỷ đồng với lãi suất 4%/năm, thời hạn 15 năm. Lý giải việc phải lựa chọn nhà thầu Trung Quốc làm tổng thầu, ông Khang cho biết, trong các điều khoản cam kết với Eximbank Trung Quốc, Việt Nam phải sử dụng nhà thầu của họ. Và tại dự án Nhà máy đạm Ninh Bình, Tập đoàn China Huanqiu Contracting & Enginneer được giao làm Tổng thầu EPC. Vị lãnh đạo này thừa nhận, dây chuyền của nhà máy sử dụng công nghệ châu Âu nhưng có một số thiết bị, máy móc gia công tại Trung Quốc.

Năm 2013, Vinachem phải vay tín chấp tại ngân hàng V. 862,8 tỷ đồng với lãi suất 11% /năm. Mục đích khoản vay là để trả cho một khoản nợ khác Vinachem vay của ngân hàng D. trước đó để xây dựng nhà máy. Năm 2014, Nhà máy đạm Ninh Bình phải tiếp tục vay 1.200 tỷ đồng và 6,4 triệu USD của ngân hàng A. Vào thời điểm khởi công xây dựng nhà máy, ngân hàng D. ký các hợp đồng tài trợ vốn cho Vinachem với tổng mức tín dụng lên tới 3.400 tỷ đồng và 76 triệu USD. Với mức lãi suất như cam kết với các ngân hàng, hằng năm Vinachem phải trả khoảng 1.000 tỷ đồng, tương đương mỗi ngày phải trả 2,6 tỷ đồng tiền lãi cho Nhà máy đạm Ninh Bình.

Thiết bị Trung Quốc, hoạt động phập phù

Lý giải về nguy cơ đóng cửa nhà máy, ông Chu Văn Tuấn - Phó Tổng giám đốc Vinachem cho rằng, nghiên cứu ban đầu khi lập dự án năm 2000, giá nguyên liệu đầu vào là than cám trên thị trường khoảng 35 đến 36 USD/tấn, dự tính đưa vào dự án khoảng 50USD/tấn. Giá u-rê trên thế giới khoảng 600USD/tấn, đưa vào dự án khoảng 500USD/tấn. Tuy nhiên, giá bán u-rê hiện nay còn khoảng 250USD/tấn, giá bán than hiện nay của Tập đoàn Công nghiệp than và khoáng sản khoảng 90USD/tấn. Như vậy, giá nghiên cứu và thực tế đã chênh lệch gấp đôi so với thời điểm nghiên cứu thị trường.

Một cựu lãnh đạo Vinachem cho rằng, Nhà máy đạm Ninh Bình lỗ là do giá đạm trên thị trường giảm mạnh so với tính toán ban đầu, trong khi giá than nguồn nguyên liệu đầu vào lại tăng cao. Bên cạnh đó, nhà máy mới đi vào hoạt động nên việc tính khấu hao tài sản rất lớn, trong khi đó phải trả các khoản nợ gốc và lãi suất đầu tư ban đầu.

Ông Nguyễn Gia Tưởng, Tổng Giám đốc Vinachem xác nhận, dây chuyền, máy móc thiết bị Nhà máy đạm Ninh Bình chủ yếu nhập từ Trung Quốc, chất lượng trung bình, thường xảy ra sự cố. Việc mua thiết bị dự phòng phụ thuộc nhà thầu Trung Quốc. Về việc này, Vinachem từng đề cập tới phương án đóng cửa nhà máy này.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)