Đại biểu Quốc hội: Nộp thuế trên doanh thu là gánh nặng với hộ kinh doanh nhỏ

Thông tin này được ông Trần Văn Lâm, Ủy viên Ủy ban Công tác đại biểu nêu tại phiên thảo luận tổ về Luật Quản lý thuế, Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi chiều 5/11.

Dự thảo luật Thuế thu nhập cá nhân đề xuất mức doanh thu không phải nộp thuế là 200 triệu đồng một năm. Đây cũng là mức hộ kinh doanh được miễn thuế VAT, thu nhập cá nhân khi dừng thu thuế theo phương thức khoán và chuyển sang tự kê khai, nộp thuế từ 1/1/2026.

Với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng một năm, họ phải nộp thuế trực tiếp trên doanh thu với thuế suất được phân theo ngành nghề. Trong đó, 1% cho phân phối, cung cấp hàng hóa; 3% cho sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu vật liệu; 5% cho dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật liệu. Các hoạt động kinh doanh khác là 2%.

Còn nhóm có doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm phải áp dụng phương pháp khấu trừ thuế VAT, trong đó khoản phải nộp bằng thuế VAT đầu ra trừ cho đầu vào. Mức thuế thu nhập cá nhân được tính 17% trên tổng lợi nhuận.

Ông Trần Văn Lâm nói chủ trương trên là hợp lý, nhưng thuế suất đưa ra là nặng với hộ kinh doanh nhỏ, kinh doanh lẻ - đối tượng yếu thế, chủ yếu mưu sinh, đáp ứng nhu cầu chi tiêu cơ bản trong gia đình.

Ông Lâm cho rằng thuế suất từ 1% đến 5% trên doanh thu với hộ kinh doanh nhỏ sẽ cao hơn nhiều lần khi so với tỷ lệ thuế mà các doanh nghiệp thực hiện theo quy định về việc hạch toán kế toán đầy đủ. Theo đại biểu này, thuế suất 1 - 5% có thể bằng cả mức lãi của hộ kinh doanh nhỏ.

Vì vậy, Uỷ viên Ủy ban Công tác đại biểu đề nghị cân nhắc xác định tỷ lệ thuế suất phù hợp để bảo vệ người yếu thế, không có điều kiện làm ăn lớn, tránh thiệt thòi khi chuyển từ nộp thuế khoán sang tự kê khai, nộp thuế.

PGS Trần Hoàng Ngân cũng cho rằng nên tính toán lại ngưỡng chịu thuế 200 triệu đồng với hộ kinh doanh. Bởi doanh thu 200 triệu đồng sau khi khấu trừ các khoản chi phí, thu nhập của cá nhân, hộ kinh doanh "sẽ chẳng còn bao", theo ông Ngân.

Đại biểu này nói nếu so sánh với mức giảm trừ gia cảnh mới được nâng lên 15,5 triệu đồng mỗi tháng, tương ứng khoảng 280 triệu một năm, ngưỡng chịu thuế 200 triệu của hộ kinh doanh chưa tương thích. Ông Ngân đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế này lên 300 - 400 triệu đồng.

Còn GS Hoàng Văn Cường cũng đánh giá ngưỡng nộp thuế với doanh thu từ 200 triệu đồng là chưa công bằng. Theo nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế quốc dân, thuế thu nhập áp với phần lãi, không phải doanh thu.

Ông Cường ví dụ một người bán 200 hộp sữa có doanh thu 200 triệu đồng, thu nhập có thể chỉ được 10 triệu đồng vẫn phải nộp thuế với quy định mới. Vì vậy, ông đề nghị ngưỡng thu thuế 200 triệu đồng áp dụng với thu nhập.

Tính tới cuối 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh. Số hộ kinh doanh đang hoạt động ổn định (hộ khoán và kê khai) là 2,2 triệu. Số hộ có doanh thu trên ngưỡng phải nộp thuế - đang áp dụng mức 100 triệu một năm - là 1,3 triệu hộ, chiếm 59% tổng số hộ.

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30%