Chủ tịch UBCKNN: Các doanh nghiệp khẩn trương có giải pháp để đáp ứng điều kiện công ty đại chúng

Ngày 14/5, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị phổ biến quy định pháp luật về công ty đại chúng, huy động vốn, thoái vốn đối với các doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đang niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết việc phát triển thị trường vốn nói chung, thị trường chứng khoán nói riêng đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn nền kinh tế bước vào yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và chất lượng cao hơn.

Theo bà Phương, nhiều chủ trương, định hướng lớn đã được ban hành nhằm phát triển đồng bộ thị trường tài chính và nâng cao vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước. Trong đó, Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị đặt yêu cầu xây dựng doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò nòng cốt của kinh tế nhà nước, hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, quản trị hiện đại, công khai, minh bạch.

“Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp”, Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo UBCKNN, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước giai đoạn phát triển mới sau khi được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, nhóm doanh nghiệp nhà nước niêm yết, đăng ký giao dịch được đánh giá có vai trò quan trọng, do đây là các doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo sức hút đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Chủ tịch UBCKNN cho rằng việc thực hiện nghiêm các quy định về công ty đại chúng, công bố thông tin, quản trị công ty, niêm yết và đăng ký giao dịch; đồng thời chủ động nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng hợp lý, thúc đẩy thanh khoản và tăng tính hấp dẫn của cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần quan trọng vào quá trình nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là yêu cầu mới về điều kiện công ty đại chúng. Theo Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông. Trong đó, tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Các quy định này nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, tăng tính minh bạch, cải thiện thanh khoản và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Tuy nhiên, qua rà soát, UBCKNN cho biết phần lớn doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa là công ty đại chúng chưa đáp ứng điều kiện mới liên quan đến cơ cấu cổ đông. Nguyên nhân là tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và cổ đông nhà nước còn ở mức cao, dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp.

Các doanh nghiệp này được yêu cầu khẩn trương thực hiện các giải pháp tái cơ cấu về sở hữu cổ đông, vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu để đáp ứng và duy trì điều kiện công ty đại chúng theo quy định pháp luật.

Ở góc độ cơ quan quản lý vốn nhà nước, ông Vũ Hồng Phương, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, cho biết chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân ở mức cao “hai con số”, kéo theo yêu cầu lớn hơn về chỉ tiêu sản xuất kinh doanh đối với doanh nghiệp nhà nước.

“Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ dựa vào vốn của Nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác, trong đó, huy động vốn qua thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hoá, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch trên thị trường chứng khoán”, ông Phương nhấn mạnh.

Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước cho rằng, trong nỗ lực phát triển thị trường chứng khoán và doanh nghiệp nhà nước, việc hỗ trợ các doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật về chứng khoán, pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước, đồng thời nắm bắt cơ hội huy động vốn cho sản xuất kinh doanh là cần thiết.