Tranh lụa của danh họa Vũ Cao Đàm đạt kỷ lục đấu giá 3,7 triệu USD, trở thành tranh Việt đắt nhất thế giới

Theo Sotheby's, tác phẩm "Conversation d'élégantes au jardin" (Cuộc trò chuyện của những quý cô trong vườn) của danh họa Vũ Cao Đàm được bán trong phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại tối 28/9 ở mức giá 28,96 triệu HKD, cao hơn đáng kể so với mức ước tính 8-19,6 triệu HKD của nhà đấu giá.

Với kết quả này, bức tranh vượt qua kỷ lục 3,1 triệu USD của "Chân dung cô Phương", tác phẩm do họa sỹ Mai Trung Thứ sáng tác năm 1937 và từng giữ vị trí tranh Việt Nam có giá đấu giá cao nhất từ năm 2021.

Ra đời năm 1939, "Conversation d'élégantes au jardin" là một trong những sáng tác đáng chú ý của Vũ Cao Đàm ở giai đoạn đầu sự nghiệp. Bức tranh có kích thước 85,6 x 114,5 cm, thuộc nhóm những tác phẩm tranh lụa có bố cục nhiều nhân vật và quy mô lớn của họa sĩ.

Năm người phụ nữ xuất hiện trong một khu vườn, mỗi người có dáng ngồi và cử chỉ riêng. Họ mặc trang phục thanh lịch, cùng trò chuyện trong một không gian được tổ chức theo chiều ngang. Cách xây dựng này khác với nhiều tranh lụa phụ nữ và phong cảnh trước đó của Vũ Cao Đàm, vốn thường chỉ tập trung vào một hoặc hai nhân vật.

Theo Sotheby's, việc gọi họ là những “quý cô thanh lịch” phản ánh hình ảnh một thế hệ phụ nữ thành thị Việt Nam những năm 1930, khi vẻ đẹp, sự tinh tế và đời sống trí thức ngày càng được thể hiện rõ trong nghệ thuật.

Tác phẩm cũng cho thấy sự giao thoa giữa nghệ thuật phương Đông và phương Tây trong sáng tác của Vũ Cao Đàm. Ông sử dụng lụa, chất liệu gắn với truyền thống nghệ thuật châu Á, để thể hiện một chủ đề mang ảnh hưởng rõ rệt từ hội họa Pháp.

Hình ảnh những người phụ nữ quây quần trong khu vườn gợi liên tưởng đến các sáng tác của Claude Monet và Pierre-Auguste Renoir. Tuy nhiên, Vũ Cao Đàm đưa chủ đề này vào ngôn ngữ tạo hình riêng, kết hợp với hình ảnh và trang phục của phụ nữ Việt Nam đương thời.

Một điểm đáng chú ý khác nằm ở chính kích thước bức tranh. Tấm lụa có chiều ngang hơn 1,1 m, lớn hơn khổ lụa tơ tằm khoảng 90 cm thường thấy tại các làng nghề Việt Nam. Sotheby's cho rằng đây có thể là loại lụa được sản xuất ở nước khác hoặc được đặt riêng theo kỹ thuật dệt phương Tây.

Đằng sau cảnh sinh hoạt trong khu vườn còn có câu chuyện cá nhân của họa sĩ. Theo Sotheby's, bố cục năm nhân vật gợi nhớ một bức ảnh gia đình của Vũ Cao Đàm, trong đó có em gái Vũ Thị Thức đang ở Việt Nam. Mẹ và em gái là những người có ảnh hưởng quan trọng tới sáng tác của ông, đặc biệt trong cách ông xây dựng hình ảnh phụ nữ.

Tác phẩm được cho là món quà Vũ Cao Đàm dành cho vợ, Renée Appriou, sau một năm kết hôn. Michel Vu, con trai họa sĩ, nói với Sotheby's rằng đây là một đỉnh cao trong sự nghiệp của cha mình, đồng thời ví không gian trong tranh như một “Vườn Địa Đàng”, biểu tượng cho hạnh phúc theo quan niệm phương Đông.

Sotheby's chưa công bố danh tính người mua bức "Conversation d'élégantes au jardin". Tác phẩm trước đó từng được Sotheby's bán vào năm 2008 cho doanh nhân Singapore Philip Ng.

Vũ Cao Đàm (1908-2000) tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và sang Paris năm 1931. Tại đây, ông theo học Trường Louvre, tiếp cận các bộ sưu tập tại Louvre và Guimet, đồng thời có điều kiện tiếp xúc với hội họa và điêu khắc châu Âu. Ông cùng các họa sỹ Lê Phổ, Mai Trung Thứ và Lê Thị Lựu được xem là nhóm “tứ kiệt trời Âu” của hội họa Việt Nam.

Trước phiên đấu giá này, tác phẩm có giá cao nhất của Vũ Cao Đàm là "Jeune femme agenouillée tenant son collier" (Thiếu nữ quỳ gối cầm vòng cổ), đạt 420.900 USD tại Christie's Hong Kong tháng 3/2025.