Sôi động 'chợ' sầu riêng Nghĩa Trung

Không chỉ tạo đầu ra ổn định cho hàng nghìn hộ trồng sầu riêng; mô hình này còn góp phần thúc đẩy thương mại nông sản, tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng là hàng loạt vấn đề đặt ra trong công tác quy hoạch, quản lý đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và đảm bảo an ninh trật tự.

Với hơn 140 kho bãi, điểm thu mua của các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh tập trung về đây và hình thành nên một "chợ" sầu riêng quy mô lớn, hoạt động nhộn nhịp suốt mùa vụ.

Những ngày giữa mùa thu hoạch, từ sáng sớm đến tận khuya, các tuyến đường dẫn vào xã Nghĩa Trung luôn ken đặc xe tải và xe container chở sầu riêng. Hàng hóa từ nhiều vùng trồng trong và ngoài thành phố Đồng Nai liên tục được đưa về các kho thu mua để cân, phân loại, đóng gói trước khi vận chuyển đi tiêu thụ trong nước hoặc xuất khẩu.

Theo thống kê, hiện toàn xã Nghĩa Trung có hơn 140 kho thu mua lớn nhỏ hoạt động liên tục, thu hút hàng nghìn lao động thời vụ tham gia các công đoạn bốc xếp, phân loại, đóng gói, vận chuyển. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu từ các địa phương khác cũng lựa chọn Nghĩa Trung làm điểm tập kết nhờ vùng nguyên liệu rộng lớn, giao thông thuận lợi và nguồn hàng dồi dào.

Theo các thương lái, sự phát triển của hệ thống kho thu mua đã tạo nên một thị trường cạnh tranh lành mạnh, giúp người dân có nhiều lựa chọn hơn khi bán sản phẩm.

Ông Bùi Quang Vinh, thương lái thu mua sầu riêng tại xã Nghĩa Trung, cho biết việc mua bán giữa thương lái và người dân diễn ra khá ổn định. "Giữa thương lái và bà con luôn phối hợp rất hài hòa, không có tình trạng cạnh tranh không lành mạnh hay ép giá. Điều đó, giúp người dân yên tâm sản xuất, còn thương lái cũng có nguồn hàng ổn định để phát triển lâu dài", ông Vinh chia sẻ.

Theo ông Vinh, mùa sầu riêng cũng tạo việc làm cho rất nhiều lao động địa phương cũng như người dân từ nơi khác đến. "Đến mùa thu hoạch, hầu như ai cũng có việc làm, từ cắt trái, bốc xếp đến phân loại, đóng gói. Đây là nguồn thu nhập khá ổn định cho nhiều lao động", ông Vinh cho biết.

Không chỉ thương lái hưởng lợi, người trồng sầu riêng cũng đánh giá cao sự hình thành của "chợ" sầu riêng tại Nghĩa Trung. Trước đây, sau khi thu hoạch, nhiều hộ phải tự tìm đầu ra hoặc vận chuyển đi xa, phát sinh nhiều chi phí. Nay với hệ thống kho thu mua dày đặc, trái sầu riêng được tiêu thụ nhanh, giảm đáng kể nguy cơ ùn ứ trong thời điểm chính vụ.

Anh Đoàn Văn Điển, nông dân thôn 5, xã Phước Sơn, cho biết cây sầu riêng đang mang lại nguồn thu nhập chủ lực cho gia đình anh Điển. Theo anh, chất lượng sầu riêng tại khu vực Nghĩa Trung rất tốt, cơm vàng, thơm, ít xảy ra hiện tượng sượng nước nên được thị trường đánh giá cao.

"Tôi cho rằng, sầu riêng là cây trồng có giá trị kinh tế rất cao. Nếu đầu tư bài bản, chăm sóc đúng kỹ thuật và thị trường thuận lợi thì người dân có thu nhập rất khá", anh Điển chia sẻ.

Điều khiến người trồng phấn khởi hơn cả là việc có nhiều thương lái cùng tham gia thu mua. "Có nhiều điểm thu mua thì bà con không bị ép giá. Cùng một vườn nhưng mỗi thương lái có thể chênh nhau từ một đến hai nghìn đồng mỗi kg, người dân có quyền lựa chọn nơi bán với giá tốt nhất. Điều này giúp nguồn thu được đảm bảo hơn", anh Điển nói.

Không chỉ tạo đầu ra cho nông sản, hệ thống kho thu mua còn thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành dịch vụ như: vận tải, bốc xếp, đóng gói, cung ứng vật tư và lao động thời vụ, lưu trú… góp phần giải quyết việc làm và tăng nguồn thu cho địa phương.

Theo UBND xã Nghĩa Trung, hiện địa phương có hơn 5.000 ha sầu riêng; trong đó, trên 4.000 ha đang cho thu hoạch. Riêng vụ năm 2026, sản lượng dự kiến đạt trên 40.000 tấn. Ngoài sản lượng của địa phương, lượng sầu riêng từ các vùng lân cận cũng được đưa về tập kết, khiến nhu cầu xây dựng kho bãi, điểm thu mua ngày càng tăng.

Ông Phan Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung cho biết, địa phương đã nhiều lần kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, đất đai nhằm tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp đầu tư kho bãi phục vụ thu mua, bảo quản và xuất khẩu nông sản theo đúng quy định.

Bên cạnh những lợi ích về kinh tế, sự phát triển nhanh của hệ thống kho thu mua cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý. Nhiều vấn đề liên quan đến sử dụng đất, quy hoạch, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và nghĩa vụ thuế cần được kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng quy định.

Theo ông Phan Minh Lâm, thời gian tới, chính quyền địa phương sẽ phối hợp với các ngành chức năng rà soát, hướng dẫn các doanh nghiệp hoàn thiện các điều kiện về đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động, an ninh trật tự và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Quan điểm của địa phương là tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, song phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật và hướng tới phát triển bền vững.

Việc hình thành "chợ" sầu riêng Nghĩa Trung là kết quả của quá trình phát triển mạnh mẽ ngành hàng sầu riêng tại Đồng Nai. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Tuy nhiên, để "chợ" sầu riêng tiếp tục phát huy hiệu quả lâu dài, cần có sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân trong việc hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng quản lý và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành hàng sầu riêng trong giai đoạn mới.