Số dư trên tài khoản thanh toán cá nhân giảm 130.000 tỷ sau một năm

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến cuối quý II/2026, tiền gửi thanh toán của cá nhân tại các ngân hàng đạt khoảng 1,22 triệu tỷ đồng. So với mức gần 1,35 triệu tỷ đồng vào cuối quý II/2025, số tiền này đã giảm khoảng 130.000 tỷ đồng, tương đương gần 10% chỉ sau một năm.

Tiền gửi thanh toán được NHNN thống kê là các khoản tiền gửi không kỳ hạn còn hoạt động của cá nhân mở tại ngân hàng, chủ yếu phục vụ chuyển khoản, thanh toán qua thẻ và các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo quy định hiện hành, lãi suất tối đa đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới một tháng bằng VND là 0,5%/năm. Vì vậy, đây chủ yếu là khoản tiền khách hàng duy trì để chi tiêu và thực hiện các giao dịch thường xuyên.

Tài khoản lập kỷ lục, số dư lại giảm

Điểm đáng chú ý là lượng tiền gửi thanh toán giảm nhưng số lượng tài khoản ngân hàng vẫn tiếp tục tăng. Đến cuối tháng 6/2026, toàn hệ thống có gần 256,7 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, mức cao nhất từ trước đến nay.

Nếu lấy số dư khoảng 1,22 triệu tỷ đồng chia cho tổng số tài khoản, bình quân mỗi tài khoản có khoảng 4,75 triệu đồng. Tuy nhiên, mức bình quân này chỉ mang tính tham khảo bởi một cá nhân có thể sở hữu nhiều tài khoản tại các ngân hàng khác nhau, trong khi số dư thực tế giữa từng tài khoản có sự chênh lệch lớn.

Xu hướng giảm cũng xuất hiện ở tiền gửi không kỳ hạn của cả cá nhân và doanh nghiệp tại nhiều ngân hàng. Theo báo cáo tài chính của 28 ngân hàng, gồm 27 ngân hàng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán và Agribank, tổng tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng tại ngày 30/6/2026 đạt khoảng 2,98 triệu tỷ đồng, giảm gần 67.000 tỷ đồng, tương đương 2% so với cuối năm 2025.

Trong số 28 ngân hàng được thống kê, có 17 ngân hàng ghi nhận tiền gửi không kỳ hạn giảm trong nửa đầu năm, trong khi 11 ngân hàng tăng.

Vietcombank tiếp tục có quy mô tiền gửi không kỳ hạn lớn nhất với 559.194 tỷ đồng vào cuối tháng 6. Theo sau là BIDV với 455.240 tỷ đồng và VietinBank với 429.532 tỷ đồng. MB và Agribank lần lượt đạt 324.045 tỷ đồng và 268.446 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cả 5 ngân hàng có quy mô tiền gửi không kỳ hạn lớn nhất đều giảm so với cuối năm 2025.

Cụ thể, Vietcombank giảm 4.764 tỷ đồng, tương đương 1%; BIDV giảm 14.314 tỷ đồng, tương đương 3%; VietinBank giảm 15.976 tỷ đồng, tương đương 4%; MB giảm 15.308 tỷ đồng, tương đương 5%; còn Agribank giảm 15.731 tỷ đồng, tương đương 6%.

Tiền gửi không kỳ hạn, thường được gọi là CASA, là nguồn vốn có chi phí thấp đối với ngân hàng. Tuy nhiên, việc số dư tiền gửi thanh toán giảm không đồng nghĩa toàn bộ số tiền này đã rời khỏi hệ thống. Một phần có thể được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn, chứng chỉ tiền gửi hoặc được sử dụng cho các nhu cầu khác.

Lãi suất ưu đãi vượt 9%/năm

Diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh huy động tiền gửi có kỳ hạn giữa các ngân hàng đang ngày càng rõ nét. Khảo sát ngày 23/9 cho thấy biểu lãi suất niêm yết tại phần lớn ngân hàng không thay đổi so với ngày trước đó. Nhóm Big4 gồm Vietcombank, Agribank, BIDV và VietinBank hiện phổ biến mức cao nhất khoảng 6%/năm tại các kỳ hạn dài.

Trong nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, một số mức niêm yết cao hơn, khoảng 6,9-7,6%/năm tùy kỳ hạn, hình thức gửi hoặc sản phẩm.

Đáng chú ý, ngày 23/9, Bac A Bank bổ sung biểu lãi suất dành cho khoản tiền gửi từ 50 tỷ đồng trở lên tại kỳ hạn 12 tháng. Mức cao nhất là 7,3%/năm nếu nhận lãi cuối kỳ; lĩnh lãi hàng quý được áp dụng 7,15%/năm và hàng tháng là 7,1%/năm. Với khách hàng thông thường, lãi suất kỳ hạn 12 tháng lĩnh cuối kỳ của ngân hàng này ở mức 7,1%/năm.

Bên cạnh biểu niêm yết, thị trường xuất hiện nhiều mức lãi suất cao hơn thông qua các chương trình riêng. Khảo sát đến ngày 21/9 ghi nhận NCB chào mức 9,35%/năm đối với tiền gửi trực tuyến. GPBank có mức khoảng 9,1-9,3%/năm với khoản tiền từ 100 triệu đồng, Vikki Bank khoảng 9,2%/năm từ 200 triệu đồng và SHB khoảng 9,1%/năm với khoản tiền từ 300 triệu đồng.

MBV, VPBank, OCB, BaoVietBank và Sacombank cũng xuất hiện mức chào quanh 9%/năm tùy điều kiện. Trong khi đó, mức lãi suất niêm yết công khai cao nhất đối với khoản tiền gửi dưới 1 tỷ đồng tại thời điểm khảo sát là 7,9%/năm.

Các ngân hàng cũng tăng ưu đãi theo từng nhóm khách hàng thay vì chỉ điều chỉnh biểu lãi suất chung. Từ ngày 13/9, VPBank triển khai chương trình dành cho khách hàng chưa từng gửi tiết kiệm tại ngân hàng kể từ đầu năm 2025. Khách hàng mở khoản tiết kiệm trực tuyến đầu tiên trên VPBank NEO được cộng thêm tối đa 2,8 điểm %/năm, áp dụng với khoản gửi từ 500.000 đồng và kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng. Chương trình được duy trì đến khi có thông báo mới.

Ngoài ra, VPBank cũng có chương trình Prime Day cộng thêm tới 1,6 điểm %/năm cho một số hội viên khi mở mới tiền gửi trực tuyến trong những ngày quy định hàng tháng.

Như vậy, trong khi số tài khoản thanh toán cá nhân tiếp tục gia tăng, lượng tiền nằm trong các tài khoản này đã giảm khoảng 130.000 tỷ đồng sau một năm. Cùng thời điểm, cạnh tranh huy động đang chuyển từ điều chỉnh biểu lãi suất sang cả các chương trình cộng lãi suất, ưu đãi gửi trực tuyến và chính sách riêng cho từng nhóm khách hàng.