Singapore - Trung tâm tiếp nhiên liệu tàu biển hàng đầu thế giới đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung

Là “trạm xăng” của ngành hàng hải toàn cầu, Singapore đang bước vào một giai đoạn đầy áp lực khi giá dầu leo thang và nguồn cung thắt chặt do căng thẳng tại Trung Đông.

Những biến động tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, đang nhanh chóng lan tới đảo quốc này, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn logistics trong khu vực.

Khi “huyết mạch năng lượng” gặp biến động

Không giống các phương tiện thông thường, tàu vận tải quốc tế có thể tiếp nhiên liệu ngay trên biển thông qua hoạt động “bunkering” - hình thức cung cấp nhiên liệu bằng tàu chuyên dụng. Và Singapore chính là trung tâm lớn nhất của hoạt động này.

Theo Bunker Market, trong năm 2024, Singapore đã cung cấp tới gần 55 triệu tấn nhiên liệu hàng hải - vượt xa mọi cảng khác trên thế giới.

Thế nhưng, vị thế này cũng khiến Singapore đặc biệt nhạy cảm với các cú sốc nguồn cung.

“Chúng tôi sẽ cảm nhận tác động rất nhanh,” một nhà môi giới tàu biển chia sẻ. “Nguồn cung đang siết lại… giá nhiên liệu thì tăng đến mức khó tin.”

Nguyên nhân chính đến từ việc hoạt động tại eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn dầu toàn cầu, bị gián đoạn, khiến dòng chảy năng lượng tới châu Á bị ảnh hưởng trực tiếp.

Hiệu ứng domino từ Trung Đông

Không chỉ Singapore, các trung tâm tiếp nhiên liệu lớn khác cũng đang chịu sức ép. Tại Fujairah (UAE), trung tâm lớn thứ ba thế giới, một tàu chở dầu vừa bị tấn công ngoài khơi, làm gia tăng rủi ro an ninh hàng hải. Những sự cố này có thể khiến các tàu vận tải chuyển hướng sang các cảng khác, qua đó đẩy nhu cầu và áp lực lên Singapore lên cao hơn nữa.

Theo các chuyên gia, việc eo Hormuz bị “đóng cửa trên thực tế” đang khiến thị trường nhiên liệu hàng hải tại châu Á rơi vào trạng thái bất ổn nghiêm trọng. Nguy cơ thiếu hụt trong ngắn hạn là hoàn toàn có thể xảy ra.

Thị trường đã phản ứng gần như ngay lập tức. Giá nhiên liệu hàng hải tại Singapore tăng mạnh, với VLSFO, loại nhiên liệu phổ biến cho tàu biển, đạt gần 1.200 USD/tấn, cao gấp hơn 2,5 lần so với chỉ một tháng trước. Mức giá này cao hơn đáng kể so với các trung tâm khác như Rotterdam hay Houston, cho thấy mức độ căng thẳng nguồn cung tại châu Á.

Đối với các hãng vận tải, điều này đồng nghĩa với chi phí tăng cao và kế hoạch vận hành bị đảo lộn. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu cân nhắc việc điều chỉnh tuyến đường, thậm chí hủy chuyến để giảm thiểu rủi ro.

“Chúng tôi đang theo dõi rất sát tình hình,” đại diện hãng tàu Mitsui O.S.K. Lines cho biết.

Áp lực lan rộng sang toàn nền kinh tế

Không chỉ ngành vận tải, khủng hoảng năng lượng còn ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực khác tại Singapore, từ hóa dầu đến sản xuất.

Một số doanh nghiệp đã phải kích hoạt điều khoản “bất khả kháng” do không thể đảm bảo nguồn cung nguyên liệu. Trong khi đó, các nhà giao dịch dầu cảnh báo những doanh nghiệp quy mô trung bình đang chịu áp lực lớn về dòng tiền, đặc biệt khi hàng hóa bị “kẹt” tại các tuyến vận tải bị gián đoạn.

Với vai trò là trung tâm trung chuyển hàng hóa hàng đầu khu vực, bất kỳ biến động nào tại Singapore đều có thể tạo hiệu ứng lan tỏa ra toàn bộ chuỗi cung ứng châu Á.

Trước những lo ngại gia tăng, chính phủ Singapore khẳng định nguồn cung năng lượng vẫn được đảm bảo nhờ đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, bao gồm từ Australia và Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp và thị trường năng lượng biến động mạnh, những cú sốc như hiện nay có thể còn tiếp diễn.

Phép thử cho chuỗi cung ứng toàn cầu

Câu chuyện tại Singapore cho thấy mức độ phụ thuộc của nền kinh tế toàn cầu vào các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz. Khi một “điểm nghẽn” bị tác động, hiệu ứng không chỉ dừng lại ở giá dầu, mà còn lan sang logistics, sản xuất và thương mại.

Và với vai trò là “trạm xăng” của thế giới, Singapore đang trở thành một trong những nơi cảm nhận rõ nhất những rung chấn đó, trong một cuộc khủng hoảng mà hệ quả có thể vượt xa khu vực Trung Đông.