'Phá thế độc đạo', Cần Giờ thành tâm điểm kết nối vùng kinh tế phía Nam

Chỉ trong thời gian rất ngắn, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn được TP HCM thông qua chủ trương, triển khai tại khu vực Cần Giờ.

Các công trình này khi đi vào khai thác sẽ phá thế độc đạo bằng đường bộ từ trung tâm TP HCM đi Cần Giờ và khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu. Điều này không chỉ giúp kết nối thuận lợi cho TP HCM sau hợp nhất, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho khu vực Cần Giờ.

Thần tốc, dồn lực cho hạ tầng

Ngày 7/1 vừa qua, Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM đã thông qua chủ trương điều chỉnh quy hoạch dự án xây dựng đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).

Tháng 12/2025, thành phố cũng đã thông qua chủ trương thực hiện dự án đường sắt Bến Thành-Cần Giờ và ngay sau đó, nhà đầu tư đã tổ chức động thổ dự án.

Chỉ trong vòng một tháng, hai dự án hạ tầng lớn liên quan trực tiếp đến khu vực Cần Giờ được thông qua chủ trương; trong đó, một dự án đã chính thức triển khai động thổ, cho thấy tinh thần quyết liệt, khẩn trương của thành phố cũng như sự chủ động của nhà đầu tư.

Khu vực Cần Giờ và Bà Rịa - Vũng Tàu được đánh giá có tiềm năng rất lớn về kinh tế biển, du lịch, logistics và công nghiệp cảng biển. Tuy nhiên, đến nay hai khu vực này vẫn chưa có tuyến giao thông kết nối trực tiếp, việc đi lại chủ yếu phụ thuộc vào các tuyến đường bộ vòng xa hoặc giao thông đường thủy.

Người dân từ TP HCM đi Vũng Tàu chủ yếu di chuyển qua tuyến cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, phải qua địa phận tỉnh Đồng Nai.

Trong bối cảnh không gian địa lý của TP HCM mới được mở rộng, nhu cầu kết nối giao thông trực tiếp từ trung tâm thành phố qua khu vực Cần Giờ đi Vũng Tàu ngày càng tăng cao.

Theo Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, qua nghiên cứu bản đồ phát triển mới của thành phố, có hai phương án kết nối có thể triển khai. Khu vực Nhà Bè có thể xây dựng đường bộ nhưng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc và khoảng cách xa.

Hiện thành phố đang định hướng phát triển mạnh về phía biển và từ Cần Giờ sang khu vực bãi trước hoặc bãi sau Vũng Tàu chỉ khoảng 13-14 km. 

Do đó, lãnh đạo thành phố đã bàn bạc với các nhà đầu tư chiến lược phương án xây dựng tuyến cầu kết nối trực tiếp Cần Giờ với khu vực Vũng Tàu.

Công trình gồm hai phần, một phần chạy nổi trên mặt biển, đến đoạn thông thuyền sẽ chuyển sang đi ngầm dưới đáy biển, tương tự hầm Thủ Thiêm. Chủ đầu tư dự kiến thời gian thi công khoảng ba năm; khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển từ trung tâm TP HCM đến khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu sẽ rút ngắn còn khoảng 70 phút.

Tuyến đường vượt biển có tổng chiều dài hơn 14 km; trong đó, phần hầm vượt biển khoảng 3,1 km, phần cầu vượt biển gần 8 km và đường dẫn dài gần 3 km.

Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư - Hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), với quy mô đường trục chính đô thị, 6 làn xe, đáp ứng nhu cầu giao thông liên vùng trong dài hạn.

Theo ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP HCM, việc đầu tư xây dựng tuyến đường ven biển kết nối các khu vực phía Nam thành phố có ý nghĩa chính trị và chiến lược quan trọng.

Dự án sẽ góp phần hình thành trục kết nối ven biển trực tiếp, rút ngắn đáng kể khoảng cách giao thông, tăng cường liên kết vùng, qua đó mở rộng không gian phát triển đô thị và kinh tế biển của TP HCM trong dài hạn.

Đánh thức tiềm năng kinh tế biển

Dự án đường vượt biển Cần Giờ được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện phát triển Khu du lịch biển Cần Giờ, Khu Công nghiệp Long Sơn, đồng thời nâng cao năng lực khai thác cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. 

Tuyến đường cũng góp phần giảm áp lực cho Quốc lộ 51 và tuyến đường 965, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội khu vực phía Nam TP. Hồ Chí Minh.

Bên cạnh kết nối Cần Giờ - Vũng Tàu, hiện khu vực trung tâm TP HCM và Cần Giờ cũng chưa có đường bộ kết nối trực tiếp, người dân chủ yếu di chuyển qua phà Bình Khánh, vốn thường xuyên quá tải.

Trong khi đó, Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ đang được triển khai với quy mô 2.870 ha, dân số quy hoạch hơn 228.000 người, lượng khách du lịch dự kiến khoảng 8,89 triệu lượt mỗi năm.

Điều này đặt ra nhu cầu rất lớn về hạ tầng giao thông kết nối giữa Cần Giờ với trung tâm thành phố trong tương lai.

Cuối tháng 12 vừa qua, Hội đồng Nhân dân TP HCM đã thông qua chủ trương đầu tư dự án xây dựng cầu Cần Giờ, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 13.201 tỷ đồng, phần xây dựng cầu thực hiện theo Hợp đồng BT.

Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2029, được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho khu vực ven biển phía Nam TP HCM.

Theo kế hoạch, TP HCM cùng nhà đầu tư dự kiến sẽ khởi công dự án cầu Cần Giờ vào ngày 15/1 tới. Công trình có tổng chiều dài khoảng 6,3 km; trong đó, phần cầu vượt sông Soài Rạp dài gần 3 km, phần còn lại là hệ thống đường dẫn và các cầu trên tuyến.

Cầu được thiết kế với quy mô 6 làn xe, vận tốc thiết kế 80 km/giờ, kết cấu dây văng hai trụ tháp, bảo đảm tĩnh không thông thuyền 55m.

Song song với các dự án đường bộ, trước đó, ngày 19/12, Tập đoàn Vingroup đã động thổ dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ.

Dự án được Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM thống nhất chủ trương đầu tư và Ủy ban Nhân dân thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư vào đầu tháng 12/2025, thể hiện tinh thần quyết liệt, khẩn trương trong việc sớm hiện thực hóa các dự án hạ tầng chiến lược.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP HCM Bùi Xuân Cường, tuyến đường sắt Bến Thành-Cần Giờ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong bối cảnh mới, khi thành phố mở rộng không gian phát triển.

Dự án cũng là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Tuyến đường sắt có chiều dài khoảng 54 km, tốc độ thiết kế 350 km/giờ, là công trình hạ tầng giao thông có quy mô đặc biệt lớn, kỹ thuật phức tạp, kết nối khu vực trung tâm TP HCM với Cần Giờ và định hướng kết nối với Khu đô thị du lịch biển Vũng Tàu trong tương lai.

Dự án đặt mục tiêu vận hành, khai thác vào năm 2028, được xem là cam kết rất lớn của nhà đầu tư, đồng thời là động lực để toàn bộ hệ thống chính trị thành phố tập trung thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.

Thời gian tới, thành phố sẽ đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông khu vực phía Nam; trong đó, có việc mở rộng đường Rừng Sác, xây dựng cầu Cần Giờ, đồng thời mở rộng và xây dựng mới các tuyến đường từ trục Nguyễn Thị Thập vào trung tâm thành phố.

Điều này từng bước hình thành mạng lưới giao thông liên thông, hiện đại, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của khu vực Cần Giờ nói riêng và TP HCM nói chung.