'Người bán hàng online phải lập hóa đơn cho từng giao dịch'

Mới đây, Cục Thuế (thuộc Bộ Tài chính) đã tổ chức hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh”. 

Trong hội thảo, một số vấn đề mà nhiều startup, hộ kinh doanh và SMEs kinh doanh trên sàn TMĐT còn vướng mắc được nêu ra để ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế giải đáp. 

Trong đó, với nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, việc phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng rồi xử lý các trường hợp hủy, trả hàng hoặc là điều chỉnh hóa đơn đang phát sinh mất rất nhiều công sức, trong khi phần lớn người mua là cá nhân và không có nhu cầu lấy hóa đơn. 

Mặt khác, các sàn thương mại điện tử (TMĐT) đã quản lý toàn bộ dòng tiền và ghi nhận đầy đủ dữ liệu của từng giao dịch.

Vậy vì sao người bán vẫn phải lập hóa đơn cho từng giao dịch, trong khi dữ liệu giao dịch đã được các sàn quản lý và cung cấp đầy đủ?

Trả lời câu hỏi, ông Mai Sơn cũng ghi nhận rằng đây là một băn khoăn rất lớn đến từ các hộ kinh doanh cũng như là cá nhân kinh doanh. 

“Quy định bán hàng phải xuất hóa đơn được dùng chung cho tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong trường hợp người bán hàng thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa và cung cấp các dịch vụ. Và theo quy định, nếu hộ kinh doanh nhỏ có doanh thu dưới 1 tỷ thì không bắt buộc, tức không thuộc đối tượng như đã nêu ở trên”, ông làm rõ. 

Theo ông, sàn TMĐT có quản lý về dữ liệu giao dịch và dòng tiền. Tuy nhiên, địa vị pháp lý giữa dữ liệu trên sàn TMĐT và hóa đơn điện tử là hoàn toàn khác nhau. 

Dữ liệu của sàn thương mại chủ yếu phục vụ cho quản lý đơn hàng này, thanh toán và đối soát, trong khi là hóa đơn điện tử là chứng từ hợp pháp quản lý các cái giao dịch và là căn cứ để bảo vệ quyền lợi của người mua, người bán.

Ngoài ra, hóa đơn điện tử còn là bằng cớ để chứng minh nguồn gốc hàng hóa và thực hiện các nghĩa vụ về kế toán, thuế theo quy định của pháp luật.

Vì vậy, hiện nay, dữ liệu của sàn thương mại điện tử về địa vị pháp lý chưa thể thay thế được dữ liệu của hóa đơn điện tử.

“Tuy nhiên, từ băn khoăn của các hộ kinh doanh, thì vấn đề đặt ra hiện nay cho cơ quan thuế cũng là định hướng của Chính phủ; tức là, khi một dữ liệu phát sinh nên được sử dụng trong nhiều công tác quản lý”, ông nêu vấn đề.

Vậy nên, định hướng lớn của Cục Thuế hiện này là làm sao để một giao dịch của hoạt động kinh doanh có thể hỗ trợ việc xác định doanh thu; thậm chí, sau này, có thể xác định cả chi phí, để xác định được nghĩa vụ. Ngoài ra, Cục Thuế cũng phải tính đến việc xuất hóa đơn như thế nào để thuận tiện nhất cho các hộ kinh doanh hoặc SMEs, ví dụ như phát triển ‘tờ khai gợi ý’. 

Hoặc ví dụ, khi doanh nghiệp kết nối với máy tính tiền, máy POS bán hàng hoặc các phần mềm bán hàng; thì các nhà cung cấp giải pháp cũng đã tạo ra những hóa đơn điện tử có tích hợp chữ ký số, rồi tự động xuất ra. 

Theo đó, chuyển đổi số không nên chỉ diễn ra trong cơ quan thuế hay công tác quản mà cả trong các công tác quản trị của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. 

Cũng theo ông, chỉ khi tất cả thành phần trong hệ sinh thái cùng chuyển đổi số thì Việt Nam mới có thể hội nhập và chống chọi được tất cả khó khăn, với tư cách là một nền kinh tế rất mở. Cũng như bảo đảm thu nhập của cá nhân, doanh nghiệp minh bạch, uy tín. 

Đây là một trong những nguyên do, khiến các cơ quan thuế, trong suốt thời gian qua, đã luôn phối hợp với các nhà cung cấp để đưa các cái giải pháp từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số, kê khai thuế, nộp thuế.. trong một gói. Đồng thời, các cơ quan thuế cũng  đề nghị các nhà cung cấp hỗ trợ người bán hàng trong thời gian đầu, để tất cả đều thực hiện được. 

“Bên cạnh đó, một chính sách nữa mới nữa, các đơn hàng chưa được xác nhận là đã có giao dịch, tức là đơn hàng bị hủy hoặc trả lại, thì chưa phải xuất hóa đơn. Sự thay đổi này nhằm tạo thuận lợi cho nhà bán hàng xử lý các trường hợp hay xảy ra ở trên sàn. Tức là, chỉ khi xác nhận giao dịch thành công thì mới phải xuất hóa đơn”, ông bổ sung thêm.

Kết nối dữ liệu sẽ giúp cho nhà bán hàng bớt vất vả hơn

Hiện nay, vấn đề cải cách để quản lý ứng dụng, chuyển đổi số trong công tác quản lý của nghành thuế đang diễn ra mạnh mẽ, chứng kiến nhiều thay đổi tích cực trong thời gian qua. Bằng chứng là những cái phương thức như khai thuế điện tử, hoàn thuế đã giúp giảm chi phí và thời gian thực hiện. 

Các app eTax Mobile đã bắt đầu tích hợp chatbot AI để hỗ trợ cho các hộ kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp xác định được kết quả của mình. Ví dụ như nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp còn bao nhiêu, doanh chủ có đang trong diện bị cấm xuất nhập cảnh hay không… 

Sắp tới, các doanh chủ có thể tương tác, như hỏi đáp về vấn đề chính sách - thủ tục với cơ quan thuế thuận lợi hơn thông qua voice chat, tin nhắn hoặc bất cứ một hình thái nào đó. 

Ở khía cạnh khác, Cục Thuế đã, đang và tiếp tục xây dựng cơ sở dữ liệu để có thể hỗ trợ được tất cả những vấn đề còn tồn đọng, kể cả vấn đề về xuất hóa đơn của các cái hộ kinh doanh đã đề cập ở trên. Đặc biệt, các cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT có thể ủy quyền cho các sàn có giao dịch dòng tiền, xuất hóa đơn.

Ông cho biết, các giải pháp mà Cục Thuế đưa ra sẽ dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế. Cả Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc hoặc châu Âu đều có quản lý trên hóa đơn, cả kênh bán thu tiền mặt và bán lẻ lẫn TMĐT. Ví dụ như khuyến khích người mua hàng lấy hóa đơn bằng chương trình “sổ số hóa đơn”

Về vấn đề xuất hóa đơn điện tử phải kèm thêm căn cước của người bán, Cục Thuế đã nghiên cứu và đề xuất là có thể kết nối với nền tảng VNeID, để hệ thống có thể tự động điền dữ liệu căn cứ cần thiết lên trên tờ hóa đơn. 

Mặt khác, các dữ liệu đầu vào của người bán và dữ liệu quốc gia, tất cả có thể kết nối vào một hệ thống để hỗ trợ cơ quan thuế cũng như hỗ trợ cho cá nhân/hộ kinh doanh thực hiện công việc của mình dễ dàng hơn. 

Ví dụ như kết hợp những dữ liệu về định danh chủ doanh nghiệp, địa chỉ, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt..; có thể tạo ra được một "tờ khai gợi ý," thay vì người bán phải tự kê khai chi tiết từng dữ liệu. 

“Nhiệm vụ lớn nhất của chúng tôi là tạo ra môi trường thuận lợi cho việc phát triển các hoạt động kinh tế.

Bởi doanh nghiệp, quý bà con cô bác phải kinh doanh có lợi nhuận thì mới đóng góp vào ngân sách Nhà nước để giúp cho việc phát triển cơ sở hạ tầng, an ninh quốc gia, an sinh xã hội. Đây là điều mà bất cứ quốc gia nào, trong đó có chúng ta, sẽ tuân thủ và thực hiện. 

Đây cũng là câu trả lời khi nhiều bà con cô bác hay thắc mắc: Vậy tiền đóng thuế của chúng ta đi đâu và đã làm gì?, nó mang lại những lợi ích gì cho xã hội và cho chính chúng ta?”, ông bày tỏ.