Lập tổ công tác, đầu tư thiết bị phát hiện UAV tại sân bay

Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết Tổ công tác sẽ hỗ trợ Tổ an toàn đường cất, hạ cánh trong tiếp nhận thông tin, đánh giá nguy cơ và đưa ra quyết định xử lý. Tổ sẽ được trang bị các thiết bị cần thiết, phối hợp với chính quyền và công an địa phương phát hiện vật thể bay bất thường. Mục tiêu là rút ngắn thời gian từ khi phát hiện UAV đến khi xác định được nguy cơ và triển khai phương án ứng phó.

Cùng với đó, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay. Đồng thời, cơ quan này đề xuất bổ sung các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái.

Hiện nay, việc phát hiện UAV chủ yếu từ thông tin của các tổ bay. Phương thức này có hạn chế do thông tin về vị trí, hướng di chuyển của vật thể bay đôi khi chưa đủ chính xác. Theo Cục Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang nghiên cứu trang bị các phương tiện, thiết bị giúp phát hiện vật thể bay sớm tại sân bay.

Hệ thống phát hiện sớm sẽ hỗ trợ trực tiếp Tổ an toàn đường cất, hạ cánh trong quá trình đánh giá nguy cơ và quyết định cho phép hoạt động bay trở lại khi điều kiện an toàn được bảo đảm.

Theo định hướng này, công nghệ phát hiện sẽ đóng vai trò là lớp cảnh báo ban đầu, cung cấp thông tin về sự xuất hiện và diễn biến của vật thể để lực lượng chức năng có cơ sở xử lý. Khi cần thiết, thông tin từ hệ thống có thể được kết hợp với radar và dữ liệu từ lực lượng quân sự, công an để nâng cao khả năng nhận dạng và theo dõi.

Tối 13/8, tại sân bay Tân Sơn Nhất, TP HCM, Sư đoàn 367 đã sử dụng radar phát hiện vật thể bay, sau đó thông báo cho đơn vị hàng không và công an địa phương. Việc có công cụ phát hiện nhanh giúp cơ quan chức năng có thêm thông tin để đánh giá và ra quyết định, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến khai thác bay.

Đây được xem là hướng tiếp cận quan trọng bởi việc chỉ dựa vào quan sát hoặc báo cáo từ tổ bay khó đáp ứng yêu cầu trong môi trường có mật độ khai thác cao. Mục tiêu là chuyển từ thế bị động - chỉ xử lý sau khi tổ lái phát hiện, sang chủ động phát hiện, theo dõi và đánh giá nguy cơ từ sớm, qua đó hạn chế tối đa việc phải dừng hoặc giảm hoạt động khai thác tại sân bay.

Cục Hàng không Việt Nam cũng cho rằng cần tăng cường tuyên truyền để người dân nhận thức rõ nguy cơ khi điều khiển UAV hoặc thả diều gần sân bay. Những hoạt động tưởng như giải trí này có thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với tàu bay và hành khách.

Trong hai ngày 11 và 13/8, hoạt động khai thác tại Tân Sơn Nhất liên tiếp bị ảnh hưởng do phát hiện UAV và diều gắn đèn xuất hiện gần sân bay. Ngày 11/8, UAV hai lần xâm nhập vùng cấm, khiến hơn 100 chuyến bay trễ giờ hoặc thay đổi thời gian khởi hành, ảnh hưởng hơn 10.000 hành khách. Tối 3/11, ba diều lớn gắn đèn chớp bay cao gần 400 m, cách Tân Sơn Nhất 2,5 km, khiến 21 chuyến bay bị ảnh hưởng.

Tân Sơn Nhất có mật độ khai thác cao, trung bình khoảng 42 chuyến cất, hạ cánh mỗi giờ. Một vật thể xuất hiện trong khu vực hoạt động bay không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến một chuyến bay mà còn có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, buộc nhiều tàu bay phải bay chờ hoặc điều chỉnh kế hoạch khai thác.