Hạn chế doanh nghiệp 'ma' thông qua quản lí đăng kí doanh nghiệp

Người dân đến làm thủ tục tại Phòng Đăng kí kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội). (Ảnh: Mạnh Khánh/TTXVN).
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong năm 2019, cả nước có 77.096 doanh nghiệp dân doanh chấm dứt hoạt động; số lượng doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng kí là gần 50.000 doanh nghiệp, chiếm 64,61%.
Các doanh nghiệp này thường có hành vi vi phạm là không khai thuế, không quyết toán thuế, không quyết toán hóa đơn, còn nợ thuế, doanh nghiệp “ma” ra đời mua bán hóa đơn trục lợi tiền thuế, doanh nghiệp ảo nhưng buôn lậu thật.
Sau khi cơ quan Thuế ban hành thông báo doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng kí, các doanh nghiệp này lại làm thủ tục thay đổi thông tin đăng kí doanh nghiệp tại cơ quan đăng kí kinh doanh để tạm ngừng hoạt động, hoặc cá nhân là đại diện pháp luật của doanh nghiệp này tiếp tục thành lập doanh nghiệp mới. Mặc dù hậu kiểm, nhưng khi phát hiện thì hậu quả đã xảy ra, không xử lí được.
Văn phòng Chính phủ đã có thông báo giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đưa ra các giải pháp phù hợp để xử lí tồn tại, phát sinh, nhất là đối với việc lợi dụng qui định thành lập doanh nghiệp để thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật.
Vì vậy, theo quan điểm của Bộ Tài chính gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham gia ý kiến vào dự thảo Nghị định nhằm bổ sung cơ chế và có chế tài xử lí.
Theo Bộ Tài chính, bổ sung qui định khi tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng kí doanh nghiệp, thay đổi thông tin, tạm ngừng kinh doanh của doanh nghiệp thì “cơ quan đăng kí kinh doanh căn cứ thông tin về tình trạng pháp lí của doanh nghiệp là không hoạt động tại địa chỉ đã đăng kí yêu cầu doanh nghiệp báo cáo và xử lí theo qui định của Luật Doanh nghiệp”.
Bên cạnh các vấn đề buôn lậu, thực hiện các hoạt động pháp luật không cho phép, Bộ Tài chính mong muốn sự phối hợp giữa cơ quan đăng kí kinh doanh và cơ quan thuế nhằm hạn chế trình trạng doanh nghiệp “ma” trốn thuế.
Bộ Tài chính cho hay, thời gian qua nhiều thông tin thay đổi do cơ quan đăng kí doanh nghiệp chuyển sang cơ quan thuế bị lỗi không nhận được vào hệ thống thuế và gửi lại cho cơ quan đăng kí kinh doanh, nhưng cơ quan đăng kí kinh doanh không xử lí vì đã hoàn thành việc cập nhật thông tin thay đổi tại cơ quan đăng kí kinh doanh, dẫn đến thông tin chênh lệch giữa hai bên.
Bộ Tài chính đề nghị sửa đổi qui định theo hướng phòng đăng kí kinh doanh sau khi kiểm tra hồ sơ hợp lệ sẽ gửi giao dịch thay đổi thông tin cho cơ quan thuế để kiểm tra các nội dung thay đổi thông tin đăng kí thuế của doanh nghiệp. Phòng đăng kí kinh doanh ghi nhận thông tin thay đổi nếu nhận kết quả kiểm tra của cơ quan thuế là thông tin không hợp lệ.
Nếu cơ quan thuế xác nhận đã hoàn thành việc chuyển nghĩa vụ thuế thì cơ quan đăng kí kinh doanh cho phép công ty mới thành lập và chấm dứt hoạt động công ty cũ. Trường hợp chưa hoàn thành, phòng đăng kí kinh doanh hướng dẫn công ty mới thực hiện thủ tục với cơ quan thuế trước khi nộp hồ sơ cho cơ quan đăng kí kinh doanh …
Theo Bộ Tài chính, qui định này nhằm khắc phục tình trạng công ty cũ không thực hiện thủ tục quyết toán thuế để chuyển nghĩa vụ thuế cho công ty mới, nhưng đã được cơ quan đăng kí kinh doanh đăng kí thành lập công ty mới và chấm dứt hoạt động công ty cũ.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP