Giải thể công ty không có doanh thu phải nộp bao nhiêu phí, phạt?

Ông Hoàng mở một công ty quảng cáo tại TP HCM hồi 2019, nhưng ngừng hoạt động sau đó vài tháng vì không tìm được khách hàng. Ông cho biết công ty chưa từng có doanh thu, cũng không nợ thuế khi kiểm tra trên ứng dụng eTax Mobile.

Tương tự, bà Ngọc Anh ở TP HCM lập công ty phân phối mỹ phẩm có vốn điều lệ 1 tỷ đồng hồi năm 2014. Bà cho biết đã đóng phí môn bài năm đầu tiên, sau đó không còn nhu cầu kinh doanh nên "thả trôi" đến nay. Công ty cũng chưa phát sinh doanh thu hay mua hóa đơn trong suốt thời gian này.

Lo lắng có thể bị hoãn xuất cảnh khi công ty ở trạng thái 06 (tức không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), cả hai vào các hội nhóm tư vấn thuế để tham khảo thủ tục và chi phí giải thể. Nhiều trường hợp tương tự cũng thắc mắc liệu có cần nộp hồ sơ quyết toán thuế và phải đóng những khoản phí, phạt nào để giải thể công ty.

Theo tài liệu hướng dẫn của Cục Thuế, doanh nghiệp không phát sinh doanh thu và chưa sử dụng hóa đơn từ khi thành lập đến khi giải thể thì thuộc trường hợp đối chiếu quy định về hồ sơ quyết toán, kiểm tra quyết toán thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần rà soát tình trạng đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế, hóa đơn, lệ phí môn bài, nợ thuế, tiền phạt và các nghĩa vụ khác nếu có.

Cụ thể hơn vấn đề này, ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo của Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP HCM kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán Kim Thủy, cho biết khi rơi vào trạng thái 06, chủ doanh nghiệp có hai hướng xử lý.

Nếu muốn hoạt động trở lại, họ lập mẫu 25/ĐKT để khôi phục hiệu lực mã số thuế, đồng thời giải trình lý do và ghi địa chỉ trụ sở hiện tại. Nếu không tiếp tục kinh doanh, họ làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, tiến tới giải thể doanh nghiệp.

"Nghĩa vụ thuế trong hai hướng này như nhau, tức vẫn phải nộp những tờ khai thuế còn thiếu và thanh toán các khoản thuế còn nợ, tiền chậm nộp và tiền phạt vi phạm hành chính", ông Sơn nói.

Dù không hoạt động và không phát sinh doanh thu nhiều năm, các nghĩa vụ thuế không tự động chấm dứt, do doanh nghiệp không thông báo tạm ngừng kinh doanh hoặc giải thể với Sở Kế hoạch Đầu tư (nay là Sở Tài chính).

Để hoàn tất thủ tục giải thể, doanh nghiệp có thể phải nộp các khoản như sau:

Truy thu lệ phí môn bài: Mức truy thu dao động 1-3 triệu đồng mỗi năm, tùy mức vốn điều lệ và quy định pháp luật trong từng giai đoạn.

Ví dụ trường hợp công ty của bà Ngọc Anh có vốn điều lệ 1 tỷ đồng thì lệ phí môn bài giai đoạn 2015-2016 là 1 triệu đồng mỗi năm, còn giai đoạn 2017-2025 là 2 triệu đồng mỗi năm. Từ 2026, cơ quan thuế bãi bỏ lệ phí này. Như vậy, công ty bà bị truy thu 20 triệu đồng lệ phí môn bài.

Tiền chậm nộp môn bài: 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền chậm nộp cộng dồn qua các năm. Cụ thể trường hợp công ty bà Ngọc Anh, ước tính số tiền chậm nộp môn bài từ 2015 đến nay khoảng 13,6 triệu đồng (như bảng bên dưới).

Phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế: Không có hóa đơn bán ra đồng nghĩa không phát sinh thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ nộp tờ khai thuế. Khi "thả trôi" nhiều năm, doanh nghiệp sẽ bị phạt hành chính đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Theo ông Lê Văn Sơn, doanh nghiệp nên lập các tờ khai cùng một sắc thuế rồi nộp trong một ngày. Khi đó, doanh nghiệp có thể chỉ bị xử phạt một hành vi với khung phạt tiền cao nhất, thay vì tính trên mỗi tờ khai chậm nộp. Với cách này, doanh nghiệp có thể phải nộp 15 triệu đồng cho các tờ khai thuế GTGT tháng, quý và 15 triệu đồng cho các tờ khai quyết toán thuế TNDN.

Nếu không trả lương cho người lao động trong thời gian "thả trôi", doanh nghiệp không phải nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân hằng tháng, quý và quyết toán năm.

Ông Sơn nhấn mạnh tổng số tiền doanh nghiệp không phát sinh doanh thu phải nộp còn phụ thuộc vào tình trạng thuế trước khi chuyển sang trạng thái 06, nghĩa vụ thuế với cơ quan hải quan, các khoản phải nộp về bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn...

Trong trường hợp chọn dịch vụ giải thể thông qua đại lý thuế, chủ doanh nghiệp có thể tốn thêm 10-30 triệu đồng. Con số cụ thể tùy vào khối lượng hồ sơ, tình trạng lưu trữ chứng từ và số năm phải giải trình với cơ quan thuế.

Quy trình và hồ sơ giải thể công ty chưa có doanh thu tương tự khi giải thể doanh nghiệp đã phát sinh doanh thu. Chủ doanh nghiệp cần ra quyết định giải thể, xử lý các nghĩa vụ với người lao động, chủ nợ, các bên liên quan và nộp hồ sơ giải thể với Cơ quan đăng ký kinh doanh. Tiếp theo, nộp đủ các hồ sơ thuế còn thiếu, nợ thuế, phạt vi phạm hành chính, chậm nộp để tiến hành thủ tục đóng mã số thuế.

Thời gian đóng mã số thuế dài hay ngắn phụ thuộc mức độ đầy đủ của hồ sơ và cách cơ quan thuế đánh giá rủi ro cụ thể đối với từng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Sơn, việc đóng mã số thuế của doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu có thể được rút ngắn hơn vì quá trình đóng mã số thuế tại cơ quan thuế do bộ phận quản lý doanh nghiệp thực hiện, mà không phải chuyển sang bộ phận kiểm tra. Bên cạnh đó, doanh nghiệp chưa có doanh thu không phải đối chiếu giữa hóa đơn đầu ra, các tờ khai thuế và bảng theo dõi công nợ phải thu.

Chuyên gia này khuyến nghị chủ doanh nghiệp nên hoàn tất thủ tục giải thể càng sớm càng tốt nếu không còn nhu cầu kinh doanh. Việc tiếp tục "thả trôi" dù không phát sinh doanh thu sẽ làm tăng nghĩa vụ kê khai thuế, đồng thời có thể khiến người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp bị tạm hoãn xuất cảnh.