Đề xuất trao thêm quyền cho TP HCM và đô thị đặc biệt

Sáng 28/7, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật Phát triển đô thị. Dự luật quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt và khu kinh tế đặc biệt.

Theo dự thảo, TP HCM và các thành phố được công nhận là đô thị đặc biệt sẽ áp dụng các cơ chế, chính sách phát triển đô thị đặc biệt. Riêng Hà Nội thực hiện theo Luật Thủ đô và việc áp dụng các quy định của luật này do HĐND thành phố quyết định.

Dự thảo xác định đô thị đặc biệt là đô thị tầm quốc tế, có năng lực cạnh tranh toàn cầu theo mô hình đa cực, đa trung tâm, hạ tầng và quản trị thông minh, hiện đại; đồng thời là trung tâm điều phối, cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của cả nước.

Một trong những điểm mới tại dự luật là trao thêm quyền cho chính quyền đô thị đặc biệt trong quyết định và tổ chức thực hiện các cơ chế phát triển. Các đô thị này được tạo điều kiện phát triển trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics tích hợp, kinh tế biển, hạ tầng và công nghiệp năng lượng, giáo dục, y tế, du lịch; thu hút nhà đầu tư chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

HĐND đô thị đặc biệt được giao quyết định nhiều nội dung về phát triển và khai thác không gian đô thị, như trình tự lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch không gian ngầm; quy định độ sâu khai thác không gian ngầm mà người sử dụng đất được sử dụng không phải nộp tiền.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng). Chính quyền đô thị đặc biệt được áp dụng các cơ chế phát triển khu vực quanh ga đường sắt đô thị, điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, khai thác giá trị tăng thêm của đất để tạo nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông công cộng.

Về huy động nguồn lực, chính quyền địa phương được quyết định một số chính sách ưu đãi đầu tư và cơ chế khai thác nguồn lực từ đất đai, không gian đô thị theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, TP HCM và các đô thị đặc biệt được đề xuất phân quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gắn với cơ chế giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình. Dự thảo cũng bổ sung các cơ chế về tổ chức chính quyền đô thị, chế độ công vụ, quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị, bảo đảm trật tự an toàn đô thị, phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.

Thẩm tra dự luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cơ bản tán thành việc Quốc hội phân quyền trực tiếp cho TP HCM và các đô thị đặc biệt, đồng thời giao Chính phủ quyết định phạm vi áp dụng đối với các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt.

Cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung nguyên tắc để Chính phủ làm căn cứ quy định việc áp dụng cơ chế, chính sách phát triển đô thị đặc biệt đối với các thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt.

Ủy ban cũng đề nghị làm rõ vai trò điều phối của Chính phủ giữa các bộ, ngành và địa phương trong quá trình xây dựng, ban hành, thực hiện các cơ chế đặc thù, nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương được và chưa được áp dụng cơ chế này.

Dự án Luật Phát triển đô thị dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp tháng 8.