Đại gia Thái tính chuyện 'gom tiền' thâu tóm đơn vị nắm 18% thị phần đại siêu thị, bán buôn ở Việt Nam
Một đại siêu thị MM Mega Market Việt Nam. Ảnh: MM Mega Market Việt Nam
Rộ tin Berli Jucker (BJC) muốn thâu tóm MM Mega Market Việt Nam
Thị trường tài chính và bán lẻ đang dồn sự chú ý về phía Berli Jucker (BJC) - tập đoàn hàng tiêu dùng hàng đầu Thái Lan, trước thềm cuộc họp cổ đông quan trọng dự kiến diễn ra vào ngày 13/2.
Tâm điểm của sự kiện này là việc xin ý kiến cổ đông phê duyệt thương vụ mua lại toàn bộ quyền kiểm soát tại MM Mega Market Việt Nam (MMVN), một bước đi chiến lược nhằm mở rộng thị phần tại quốc gia láng giềng.
Theo báo cáo phân tích từ FSS International Investment Advisory (FSSIA) công bố ngày 26/1, ban lãnh đạo BJC đã vạch ra một lộ trình tài chính rõ ràng để đảm bảo an toàn vốn cho thương vụ này. Cụ thể, nếu cổ đông thông qua việc mua lại MMVN với mức giá 22,5 tỷ Baht, tập đoàn dự kiến sẽ thực hiện thoái vốn mảng bất động sản.
Kế hoạch này bao gồm việc bán đi các quỹ đất với tổng giá trị khoảng 7 tỷ Baht. Mục đích chính của động thái này không chỉ để huy động vốn mà còn nhằm cắt giảm các khoản nợ có chi phí cao (với lãi suất khoảng 3%) và hạ thấp tỷ lệ Giá trị doanh nghiệp trên EBITDA (EV/EBITDA).
Đây được xem là bước đi thận trọng nhằm giảm thiểu rủi ro bị hạ xếp hạng tín nhiệm sau khi thực hiện một thương vụ M&A quy mô lớn, trong bối cảnh các chỉ số đòn bẩy tài chính như nợ ròng/vốn chủ sở hữu dự kiến sẽ gia tăng.
Báo cáo của Cố vấn tài chính độc lập (IFA) đính kèm trong thư mời họp cổ đông đã đưa ra quan điểm ủng hộ thương vụ này. IFA đánh giá việc BJC mua lại MMVN là "hợp lý" dựa trên ba luận điểm chính:
Thứ nhất, về mặt định giá, mức giá chào mua 22,5 tỷ Baht của BJC nằm trong vùng giá trị hợp lý. Sử dụng phương pháp Chiết khấu dòng tiền (DCF) với các giả định tăng trưởng doanh thu cửa hàng hiện hữu (SSS) là 5% và tăng trưởng dài hạn 0%, IFA định giá giá trị hợp lý của MMVN dao động từ 21,4 đến 24 tỷ Baht, với mức trung bình là 22,7 tỷBaht. Như vậy, mức giá BJC đưa ra thấp hơn một chút so với mức định giá trung bình này.
Thứ hai, thương vụ mở ra cơ hội mở rộng đáng kể vào thị trường Việt Nam - nơi được đánh giá là còn nhiều dư địa tăng trưởng mạnh mẽ.
Thứ ba, sự kết hợp giữa BJC và MMVN dự kiến sẽ tạo ra giá trị cộng hưởng. Ban lãnh đạo BJC ước tính giá trị cộng hưởng này có thể đạt từ 370 đến 500 triệu THB trong giai đoạn 2028-2030.
Bức tranh kinh doanh của MM Mega Market tại Việt Nam
Dữ liệu tính đến đầu năm 2026 cho thấy MMVN đang vận hành 30 cửa hàng/siêu thị và đặt mục tiêu mở rộng lên 54 cửa hàng vào năm 2030. Các cửa hàng định dạng lớn dự kiến sẽ được triển khai mạnh trong giai đoạn 2028-2030.
Về thị phần, trong phân khúc đại siêu thị/bán buôn, MM Mega Market hiện nắm giữ 18% thị phần, đứng sau Go Mall (32%) và Co.opmart (24%).
Tuy nhiên, MMVN có lợi thế cạnh tranh riêng biệt khi không có đối thủ trực tiếp trong cùng mô hình bán buôn (wholesaler). Cơ cấu doanh thu của MMVN cho thấy sự tập trung mạnh vào thực phẩm tươi sống (30-35%) và thực phẩm khô (55-60%), trong khi hàng phi thực phẩm chỉ chiếm 8-10%.
Đáng chú ý, tỷ trọng khách hàng B2B (doanh nghiệp) chiếm tới 55% doanh số, trong đó nhóm khách hàng HoReCa (Khách sạn, Nhà hàng, Quán ăn) đóng góp 44% trong mảng B2B. Ban lãnh đạo đặt mục tiêu sẽ tăng gấp đôi doanh số từ nhóm HoReCa vào năm 2030.
Tuy nhiên, báo cáo tài chính dự kiến năm 2025 của MMVN ghi nhận một khoản lỗ ròng 730 triệu Baht. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc trích lập dự phòng khoản phải thu trị giá 1.360 triệu Baht liên quan đến B’s Mart - đối tác chiến lược cũ vốn chịu ảnh hưởng nặng nề sau đại dịch COVID-19 và cạnh tranh gay gắt.
Nếu loại trừ khoản trích lập này, lợi nhuận cốt lõi năm 2025 của MMVN vẫn đạt mức dương 630 triệu Baht. Khoản trích lập này được xác định là sự kiện một lần và sẽ không ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của BJC sau này do MMVN đã có kế hoạch ngừng kinh doanh với B’s Mart.
Quyết định thâu tóm được củng cố bởi các yếu tố vĩ mô tích cực tại Việt Nam. Tăng trưởng GDP với mục tiêu của chính phủ là 10% cho giai đoạn 2026-2030. Dân số Việt Nam đạt 102 triệu người, cao hơn 54% so với Thái Lan (66 triệu người), mang lại tiềm năng tiêu dùng lớn trong dài hạn.
Bên cạnh đó, thị phần thương mại truyền thống tại Việt Nam hiện vẫn chiếm khoảng 59% (so với 45% tại Thái Lan), cho thấy dư địa lớn cho sự chuyển dịch sang mô hình thương mại hiện đại.
Mặc dù tiềm năng là rõ ràng, FSSIA cũng chỉ ra những rủi ro nhất định đối với BJC. Các chỉ số đòn bẩy tài chính như tỷ lệ Nợ ròng/Vốn chủ sở hữu và EV/EBITDA sẽ tăng lên sau thương vụ. Ngoài ra, còn có các rủi ro về vận hành như sự chậm trễ trong việc mở rộng cửa hàng, rủi ro tỷ giá hối đoái và thay đổi quy định pháp luật.
Hiện tại, các dự báo lợi nhuận của BJC chưa bao gồm việc hợp nhất MMVN do chờ kết quả cuộc họp ngày 13/2. Tuy nhiên, trong kịch bản thương vụ được cổ đông thiểu số thông qua và hoàn tất trong quý II/2026, FSSIA ước tính lợi nhuận của BJC sẽ được cải thiện thêm 6% và 3% lần lượt cho các năm 2026 và 2027 (đã tính đến chi phí lãi vay và tiết kiệm lãi vay từ việc trả nợ).
Về hoạt động kinh doanh cốt lõi hiện tại của BJC, các chuyên gia phân tích tỏ ra thận trọng hơn khi cắt giảm dự báo lợi nhuận cốt lõi giai đoạn 2025-2027 từ 3,2% đến 7,3%. Nguyên nhân đến từ việc sức mua trong nước chưa phục hồi mạnh và kết quả kinh doanh quý IV/2025 dự kiến giảm 14-17% so với cùng kỳ.
Thương vụ này nếu thành công sẽ là một bước ngoặt quan trọng, không chỉ giúp BJC củng cố vị thế tại khu vực Đông Nam Á mà còn tận dụng được đà tăng trưởng của thị trường bán lẻ Việt Nam thông qua một nền tảng đã có sẵn vị thế vững chắc trong chuỗi cung ứng thực phẩm và B2B.