Cuộc đua AI có thể làm thay đổi thị trường nợ toàn cầu
Đồng USD. (Ảnh: Reuters).
Theo báo cáo về nợ toàn cầu năm 2026 của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) công bố ngày 5/3, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm gia tăng mạnh nhu cầu vốn đầu tư của các tập đoàn công nghệ, qua đó có thể làm thay đổi cấu trúc của thị trường trái phiếu doanh nghiệp trên thế giới.
Báo cáo cho rằng cuộc chạy đua phát triển AI không chỉ làm gia tăng giá trị vốn hóa của các tập đoàn công nghệ lớn trên thị trường chứng khoán, mà còn khiến các doanh nghiệp này ngày càng đóng vai trò quan trọng trên thị trường nợ toàn cầu.
Tổng Thư ký OECD Mathias Cormann nhận định nhu cầu tài chính phục vụ phát triển AI đang tăng nhanh, buộc nhiều doanh nghiệp công nghệ phải tìm đến các kênh huy động vốn mới.
Trong hai thập niên qua, ngành công nghệ chủ yếu dựa vào nguồn vốn tự có thay vì vay nợ. Mô hình phát triển của lĩnh vực này vốn tập trung vào phát triển phần mềm và nghiên cứu – phát triển, nên nhu cầu đầu tư tài sản cố định tương đối thấp. Năm 2024, tỷ lệ chi đầu tư trên doanh thu của các doanh nghiệp công nghệ chỉ ở mức 2,2%.
Nhờ dòng tiền ổn định và lợi nhuận cao, nhiều tập đoàn công nghệ trước đây có thể mở rộng hoạt động mà không phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn vay. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI đang làm thay đổi mô hình này.
Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn và phát triển hạ tầng điện toán phục vụ AI đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn. Điều này khiến các tập đoàn công nghệ ngày càng tích cực huy động vốn trên thị trường trái phiếu để tài trợ cho quá trình mở rộng.
Theo OECD, trong năm 2025, 9 doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực AI gồm Oracle, Meta, IBM, Apple, Tencent, Microsoft, Alibaba, Amazon và Alphabet đã huy động tổng cộng 122 tỷ USD, trong đó riêng 88 tỷ USD được phát hành chỉ trong 54 ngày cuối năm.
Con số này tương đương gần một nửa tổng lượng trái phiếu do các doanh nghiệp công nghệ phát hành trên toàn cầu trong năm. Theo OECD, xu hướng này nhiều khả năng sẽ còn gia tăng mạnh trong thời gian tới.
Dự báo cho thấy riêng 9 doanh nghiệp nói trên có kế hoạch chi khoảng 4.100 tỷ USD cho đầu tư trong giai đoạn 2026–2030. Mức này cao hơn khoảng 36% so với tổng chi đầu tư của toàn bộ các doanh nghiệp phi tài chính tại Mỹ trong năm 2025.
Theo OECD, nếu một nửa số vốn đầu tư được huy động qua thị trường trái phiếu, 9 tập đoàn công nghệ này có thể chiếm khoảng 15% tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp phi tài chính phát hành trên toàn cầu.
Xu hướng này có thể khiến thị trường nợ toàn cầu ngày càng tập trung vào một số doanh nghiệp công nghệ lớn, tương tự như những gì đã xảy ra trên thị trường chứng khoán trong những năm gần đây.
Bên cạnh đó, OECD cũng cảnh báo sự thay đổi trong cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu có thể làm gia tăng biến động.
Theo báo cáo, thị trường nợ doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào những nhà đầu tư nhạy cảm hơn với biến động giá, bao gồm các quỹ đầu cơ, hộ gia đình và một số tổ chức cho vay nước ngoài.
Theo ông Carmine Di Noia, Giám đốc phụ trách các vấn đề tài chính và doanh nghiệp của OECD, sự tham gia của các nhóm nhà đầu tư này giúp tăng tính thanh khoản và đa dạng cho thị trường nợ toàn cầu, nhưng đồng thời cũng khiến các tổ chức phát hành dễ chịu tác động hơn trước các cú sốc thị trường và biến động giá.
Trong khi đó, tổng nợ toàn cầu – bao gồm nợ công và nợ tư nhân – của các nước thuộc OECD tiếp tục gia tăng. Cuối năm 2025, tổng mức nợ đạt khoảng 109.000 tỷ USD, tương đương 93% GDP toàn cầu, tăng mạnh so với mức 81% của năm 2015.
Xu hướng gia tăng nợ được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026, khi tổng lượng vốn vay mới trên toàn cầu có thể đạt khoảng 29.000 tỷ USD, cao hơn mức kỷ lục 27.000 tỷ USD của năm trước.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
