Trước áp lực từ Mỹ, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Indonesia đang gấp rút tìm thị trường thay thế như Trung Quốc, Trung Đông và châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ lớn nhất.

Sau khi Mỹ áp mức thuế đối ứng lên tới 25% với tôm nhập khẩu từ Ấn Độ, cục diện thị trường tôm toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Tôm Việt Nam với lợi thế ở phân khúc chế biến sâu đang đứng trước cơ hội mở rộng thị phần tại Mỹ.

Xuất khẩu tôm của Việt Nam tăng mạnh trong nửa đầu năm 2025. Tuy nhiên, đà tăng này đang đối mặt với thách thức lớn khi thị trường Mỹ bị bóp nghẹt bởi chính sách thuế cao và nguy cơ áp thuế chống bán phá giá lên tới 33,29%.

VASEP cho biết ngành tôm Ấn Độ – vốn là nhà cung cấp lớn nhất cho Mỹ – sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách thuế mới này. Năm 2024, Ấn Độ đã xuất khẩu khoảng 304.000 tấn tôm sang Mỹ, trị giá 2,38 tỷ USD, tăng lần lượt 14% về lượng và 13% về giá trị so với năm trước.

Nửa đầu năm 2025, xuất khẩu tôm sang EU đạt hơn 252 triệu USD, tăng 16% so với cùng kỳ. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết EU đang dần trở thành "vùng trú ẩn" mới của các nhà xuất khẩu tôm quốc tế.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), trước các biện pháp thuế quan gia tăng từ Mỹ và biến động thương mại toàn cầu, nhiều quốc gia sản xuất tôm lớn như Ecuador, Ấn Độ, Việt Nam và Indonesia đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường và sản phẩm.

VASEP dự báo trong tháng 7, xuất khẩu tôm chững lại so với tháng 5, 6 do các đơn hàng "tránh thuế" đã được đẩy đi sớm. Việc Mỹ tạm hoãn áp thuế đến 1/8 giúp một số doanh nghiệp tranh thủ xuất thêm hàng trong nửa đầu tháng, nhưng tâm lý dè dặt vẫn bao trùm thị trường.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), dù kết quả tháng 5 rất khả quan, triển vọng nửa cuối năm vẫn còn nhiều biến số. Tâm lý chờ đợi từ phía các nhà nhập khẩu, đặc biệt tại Mỹ, có thể làm chậm tiến độ đơn hàng mới, khi chính sách thuế quan chưa được làm rõ.

Theo ý kiến từ doanh nghiệp trong ngành tỷ lệ nội địa hoá thuỷ sản Việt Nam gần như tuyệt đối. Các doanh nghiệp chế biến có chuỗi cung ứng khép kín từ nuôi trồng đến chế biến phục vụ cho xuất khẩu là hoàn toàn trong nước.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP), Trung Đông đang nổi lên như điểm đến chiến lược của thuỷ sản Việt Nam. Nhưng xung đột Israel–Iran từ giữa tháng 6 đang tạo ra rào cản lớn, đồng thời là phép thử với doanh nghiệp xuất khẩu.

Dù đạt kim ngạch xuất khẩu 1,7 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 32% so với cùng kỳ năm ngoái, ngành tôm Việt Nam đang đối mặt nguy cơ lớn từ chính sách thuế của Mỹ.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP), xuất khẩu thủy sản Việt Nam tăng tốc trong tháng 5 nhờ chính sách thuế tạm thời từ Mỹ tạo ra “khoảng trống” thuận lợi. Triển vọng xuất khẩu thuỷ sản sẽ còn phụ thuộc nhiều vào kết quả đàm phán với Mỹ.

Công ty ngành tôm này sẽ chuyển gần 144 tỷ đồng từ các quỹ về lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, qua đó có thêm nguồn để chi trả cổ tức tiền mặt khoảng 2-8%.

Australia hiện là điểm đến lớn thứ 5 của ngành tôm Việt Nam, chiếm khoảng 7% tổng giá trị xuất khẩu. Giai đoạn 2019–2024, kim ngạch xuất khẩu tôm sang Australia tăng từ 127 triệu USD lên hơn 240 triệu USD.

VASEP và các doanh nghiệp liên quan hết sức bất ngờ và quan ngại sâu sắc về mức thuế sơ bộ cao đột biến này. Trong suốt 19 năm Việt Nam tham gia các kỳ rà soát hành chính của vụ kiện CBPG tôm tại Mỹ, chưa từng có doanh nghiệp nào bị áp thuế sơ bộ ở mức hai con số.